گروه ادب: وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی در آئين اختتاميه دومين دوره جايزه ادبی جلال آل احمد با اشاره به بازگشت جلال آل احمد به خويشتن خويش در اثر حوادث 15 خرداد سال 1342 گفت: مكتب و قيام حضرت امام خمينی(ره) آرامش بخش روح سركش جلال آل احمد شد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، مراسم اختتاميه دومين جايزه ادبی جلال آل احمد عصر امروز دوم آذر با حضور «علی لاريجانی» رئيس مجلس شورای اسلامی، «سيد محمد حسينی» وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی و «محسن پرويز» معاون فرهنگی وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی و نيز «شمس آل احمد» برادر جلال آل احمد در تالار وحدت تهران برگزار شد.

آل احمد توانست به نقش تعيين كننده مذهب در زندگی بشر بازگشت داشته باشد

سيد محمد حسينی در اين مراسم با بيان اينكه بزرگداشت جلال آل احمد در واقع تكريم علم و دانش و ادب و كمال است، اظهار كرد: اين جايزه فرصتی است برای جوانان تا بتوانند به آشنايی مناسبی با بزرگانی كه در تمام عمر خود را برای اعتلای كشورشان كوشيدند، دست بيابند و جلال نيز در اين ميان يكی از برجستگانی است كه بايد او، سبك و سياق نوشتاری‌اش را به جوانان شناساند تا در آينده نيز بتوانيم به خلق شخصيت‌هايی چون او نائل شويم و برای تكريم او نيز نبايد به نامگذاری يك روز يا يك خيابان يا يك ساختمان بسنده كرد.

وی در ادامه با اشاره به اينكه قرآن كريم در متن خود به قلم سوگند ياد كرده است و از عناوين صدای پای مجاهدان و صدای قلم نويسندگان نام می‌برد، گفت: اهميت قلم و نگارش در پيشبرد ملت‌ها بارها و به شيوه‌های گوناگون در آيين اسلام مورد تأكيد قرار گرفته و سفارشات پيامبر اكرم(ص) نيز در موارد متعددی بر اين موضوع قرار گرفته است.

وی در ادامه با اشاره به زندگی جلال آل احمد و تولد او در محيطی مذهبی و روحانی، افزود: اگرچه روح نا آرام جلال وضعيت روز جامعه‌اش را بر نمی‌تابد و او با شخصيت‌های زيادی از احزاب سوسياليست و توده ارتباط برقرار می‌كند، اما در ادامه بازگشت به خويشتن خويش دارد و مكتب حضرت امام(ره) است كه روح او را آرام می‌كند. جلال با انگيزه بازگويی قيام پانزده خرداد است كه به نگارش كتاب «در خدمت و خيانت روشنفكران» دست می‌زند تا پاسخی باشد به همه روشنفكرانی كه به تعبير او در اين واقعه دستشان را در خون مردم شستند.

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: جلال آل احمد اعتقاد دارد كه 15 خرداد مرحله ديگری از تاريخ كشور ما است و به همين خاطر است كه می‌گويد: «اگر دل ما از گلوله پانزده خرداد نسوزد، از كجا بدانيم دلی داريم». در تاريخ گفته‌اند كه جلال در پايان عمر خود به ترجمه قرآن كريم مشغول شد كه ناتمام ماند، اما همه اين موارد نشان می‌دهد كه وی در نهايت توانست به نقش تعيين كننده مذهب در زندگی اجتماعی دست بيابد.

سراسر زندگی آل احمد برای ما عبرت آموز است

«علی لاريجانی» رئيس مجلس شورای اسلامی نيز در اين مراسم جلال آل احمد را تأثيرگذارترين شخصيت در طول ادبيات معاصر ايران دانست كه تمام فراز و فرودهای زندگی او آيينه و آموزه‌ای است از وجه آزاد مردی او.

وی افزود: در طول زندگی آل احمد با خروج او از مذهب در ابتدای جوانی‌اش مواجه می‌شويم كه با وجود اينكه پدرش از خانواده‌ای مذهبی بود او تن به اين كار داد كه برای ما اين عمل او نيز آموزه‌ای قابل توجه است. وی در توجيه اين‌ كار بيشترين تأكيدش به سختگيری‌های پدرش در انجام فرايض دينی در منزل است اما به واقع بايد گفت كه به نظر می‌رسد جلال در انجام فرايض دينی غور عميقی نداشته است و حتی برخی نگاه‌های او به مذهب نيز كاركردی سياسی داشته است. نگاه جلال در آثارش نيز نگاه عميق قرآنی و كلامی نيست و اين به ما گوشزد می‌كند كه حتی خانواده‌هايی نيز كه دارای محيط روحانی هستند بدون مراقبت از فرزندان خود می‌توانند منجر به پرورش فرزندانی از جنس ديگر شود.

وی در ادامه افزود: با توجه به همين موضوع است كه می‌توان دريافت محيط خانواده نيز يك مدرسه تربيتی است كه فهم و درك فرائز و حقايق دينی نيز در آن پايه گذاری می‌شود. جدای از آن بايد فهميد كه خروج از دين نيازمند دلايل قوی است. جلال هم بايد بيشتر زحمت می‌كشيد و عميق می‌شد و به همين خاطر است كه پس از عمری چرخش در ميان انديشه‌ها و مسلك‌های مختلف سرانجام به فرايض باز می‌گردد. اين به معنی آن است كه آنچه در شعارهای جذاب حزب توده جلال را به خود گرفت در عمل اما با روحيه آزاده او سازگار نشد.

رئيس مجلس شورای اسلامی در بخش ديگری از سخنان خود اظهار كرد: توجه به سنت‌ها و مختصات بومی ركن مهمی در استقرار جامعه است كه جلال به آن توجه كرد و در كتاب خدمت و خيانت روشنفكران و در ذيل ياد از بردار كشيدن شيخ فضل الله نوری، نشانه‌های عقب رفتن جامعه از آن را گوشزد كرد. همچنين يكی از دلايلی كه وی در سير آفاقی خود به مساله‌ای مانند غرب زدگی توجه می‌كند به فطرت او و نيز خصوصيت استقلال خواهی و حريتی بود كه او برای نجات ملت ايران می‌خواست به همين خاطر بايد گفت كه او يك روشنفكر حقيقی بود، روشنفكری كه عمر خود را برای ملتش صرف كرد.

وی در پايان گفت: در سير سياسی آل احمد در متن كتاب غرب زدگی جلال بيشتر به جنبه‌های اجتماعی و سياسی غرب زدگی توجه دارد و نقادی او از حنس فلسفی نيست. او نوعی دنيا زدگی و تك ساحتی شدن انسان را به عنوان مشكل اساسی غرب زدگی می‌دانست كه دركی بسيار ممتاز به شمار می‌آمد و طرح اين موضوعات در فضای آن سال‌های كشور نيازمند شجاعت و آزادگی فراوانی است. او بر اين باور است كه اين بيماری شخصيت سوز است و انسان و جامعه را پوچ می‌كند و به همين خاطر است كه می‌گويد: آدم غرب زده التقاطی و هرهری مذهب است. تماشاچی است و از خودش مايه نمی‌گذارد. شخصيت ندارد و چيزی است بی اصالت.

در پايان اين مراسم از برگزيدگان دومين دوره جايزه ادبی جلال آل احمد تجليل به عمل آمد.