گروه انديشه: به همت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، نشست «بررسی و نقد انديشه‌های هانری كربن» با حضور «كريم مجتهدی» و حجت‌الاسلام و المسلمين «سيد‌محسن ميری» امروز 4 آذرماه برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، در ادامه سلسله نشست‌های تخصصی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، به همت گروه فلسفه و كلام نشست «بررسی و نقد انديشه‌های هانری كربن» امروز، چهارشنبه 4 آذرماه برگزار ‌شد.

اين نشست، با حضور «كريم مجتهدی»، عضو هيئت علمی دانشگاه تهران و حجت‌الاسلام و المسلمين «سيد‌محسن ميری» برگزار ‌شد، در اين نشست مجتهدی به طرح و ارائه ديدگاه‌های كربن و ميری نيز به تحليل و بررسی انتقادی اين ديدگاه‌ها ‌پرداخت.

در ابتدای اين نشست، مجتهدی ضمن بيان زندگی‌نامه تقريبا مفصلی از هانری كرين گفت: كربن در برخورد با «اتين ژيلسون» با معنويت مشرقی آشنا می‌شود، اما وی از قبل از آن به معنويت دل بسته بود، و اين موضوع در آثار او پيداست. كربن با آشنايی به زبان‌های فرانسه، آلمانی، انگليسی، متوجه می‌شود برای كار كردن بر روی آثار و منابع شرقی بايد به زبان‌های عربی، فارسی مسلط باشد و از اين رو به مطالعه زبان‌های عربی، آرامی، فارسی، چينی، سانسكريت و ... می‌پردازد.

وی به آشنايی كربن با «لويی ماسينيون» پرداخت و افزود: كربن با ماسينيون آشنا شد، ماسينيون فوق‌العاده دينی بود و كتابی به نام «مصيبت‌نامه حلاج» نوشته كه حلاج را همزاد مسيح معرفی كرده است كه اين كتاب در زبان فرانسه بسيار معروف است.

اين محقق و نويسنده تصريح كرد: ماسينيون روزی چاپ سنگی كتاب حكمة‌الاشراق را به كربن هديه می‌دهد و كربن با مطالعه اين كتاب فوق‌العاده مجذوب اين كتاب و حكمت‌های آن می‌شود. كربن اين كتاب را تبلور وحيانی آميخته با اديان قديمی و باستانی می‌داند. همچنين كربن اولين كسی است كه اولين كتاب هيدگر ـ مابعدالطبيعه چيست؟ ـ را به زبان فرانسوی ترجمه می‌كند.

نويسنده كتاب «فلسفه در آلمان» در ادامه سخنانش به ديدارهای كربن و علامه طباطبايی پرداخت و تأكيد كرد: از سال 1960 جلسات كربن با علامه طباطبايی آغاز شد و كربن علاقه خاصی به ملاصدرا پيدا كرد. وی ملاصدرا تبلور عينی فرهنگ ايرانی را در او می‌ديد و می‌گفت: ملاصدرا چكيده روح شيعه ايران كه ارثيه معنوی ايران اسلامی را همراه دارد.

وی در ادامه سخنانش به بررسی آثار ابن سينا و نوع نگاهش به آثار فيلسوفان و عرفای اسلامی پرداخت و گفت: كربن در كتاب «ابن سينا و الهيات تمثيلی» معتقد است كه ابن سينا مترجم و شارح ارسطو نيست، بلكه ابن سينا ابعاد اشراقی و مشرقی دارد كه در برخی از قسمت‌های اشارات و همچنين در آثار ديگر او مانند «حی بن يقظان» ديده می‌شود.

نويسنده كتب «فلسفه نقادی كانت» تأكيد كرد: ابن سينا در غرب مظهر آزادانديشی بود، زمانی كه عرفا در غرب نمی‌توانستند انديشه‌ها خود را بيان كنند، انديشه‌های خود را در ميان انديشه‌های ابن سينا و در ميان پاراگراف‌های كتب ابن سينا به نام وی منتشر می‌كردند.

در ادامه اين نشست، حجت‌الاسلام و المسلمين «سيد‌محسن ميری» به ارائه سخن پرداخت. وی در ابتدا سخنانش به تبيين فعاليت‌های علمی هانری كربن پرداخت و گفت: به نظر می‌رسد كه كربن گنجينه ارزشمندی را برای ما باقی گذاشته است. وی با بررسی ميراث گذشتگان ما كه آنرا ميراثی سينوی و مشرقی می‌داند، راهی را نشان می‌دهد كه بسيار گشاينده است.

وی افزود: كربن با روش كه می‌توان به عنوان كليدی برای فهم و بازخوانی انديشه‌های گذشتگان به كار گرفته كه به خاطر دغدغه معنويت و بحران انسان معاصر بوده است. وی از روش ويژه‌ای برای بازخوانی اين گنجينه‌ها استفاده می‌كند، طبعا اين كليد، كليدی است كه آغاز با «هيدگر» است.

اين محقق و نويسنده اظهاركرد: متافيزيك ذخيره ‌بسيار ارزشمندی است كه بر سر يك هرمی قرار گرفته است، كه به دليل نداشتن فهم دقيق و درست و به كارگيری آن نتوانسته با مسائل جديد انسان معاصر درگير شود و گره‌ای از مشكلات او را بگشايد، اما كربن با به كارگيری آن در صدد تحقق آن برای حل مشكلات بشريت بود.

ميری، در ادامه سخنانش به تلاش بی‌نظير كربن در اين راستا پرداخت و اظهاركرد: هنر كربن اين بود كه با اين كليد توانست از ذخيره ارزشمند فرهنگ و تمدن اسلامی استفاده كند. وی نشان داد كه می‌توان از گنجينه معنويت برای حل مشكلات استفاده كرد. كرين معتقد بود كه می‌توان سهم مناسبی را برای فلسفه اسلامی در فلسفه معاصر تعيين كرد.

وی به بحث ريشه‌دار بحران علم و دين و يا عقل و وحی پرداخت و تصريح كرد: انديشمندان غربی از آثار ابن رشد برای حل اين مسئله استفاده كرده بودند و بين اين دو مرزی قائل شده بودند. اما كربن دوباره به اين مسئله پرداخت و توانست نشان دهد كه با كمك گرفتن از عالم مثال می‌توان پيوند عميقی را بين عقل و وحی نشان داد.

حجت‌الاسلام ميری در پايان سخنانش خاطرنشان كرد: از انديشه هانری كرين می‌توان در حل دوگانه‌انگاری، رويكرد معنوی به هنر، برای معادشناسی و ولادت‌های معنوی انسان، استفاده از عالم مثال برای حل بحران‌های معنويت در جهان معاصر، تقريب بين مذاهب و ... استفاده كرد.