İQNA – İlk dəfə olaraq, Luvr muzeyinin İslam sənəti şah əsərlərindən ibarət kolleksiya Amerika Birləşmiş Ştatlarının paytaxtında nümayiş olunacaq.
“İQNA”-nın "Smithsonianmag"a istinadən verdiyi xəbərə görə, "Luvrdan: İslam sənətinin şah əsərləri" adlı sərgidə müxtəlif əsrlərə və bölgələrə aid iyirmi altı əsər ABŞ-da tamaşaçılara təqdim ediləcək.
Smitson Milli Asiya İncəsənəti Muzeyindəki ən yeni sərgi Paris Luvr muzeyindən gətirilmiş 26 İslam şah əsərini nümayiş etdirməyi planlaşdırır. Sentyabrın 26-da açılacaq və 2027-ci il yanvarın 18-dək davam edəcək bu sərgidə Qərbi İspaniyadan tutmuş Şərqi Hindistana qədər olan bölgələrdə VII-XIX əsrlər arasında hazırlanmış əşyalar sərgilənəcək. Bu, həmin 26 şah əsərin ABŞ-da birlikdə nümayiş olunduğu ilk haldır.
Asiya İncəsənəti Muzeyindən Simon Rettig və Luvr muzeyindən Sürəyya Nəcimin kuratorluğu ilə təşkil olunan sərgi İslam dünyasının geniş spektrli əsərlərini, o cümlədən bürünc, taxta, keramika və digər materiallardan hazırlanmış sənət nümunələrini əhatə edir. Ziyarətçilər XIV əsrə aid suriyalı-misirli "Sent-Lui vəftiz qabı"nı (Baptistère de Saint Louis) və təxminən XVIII əsrə aid, Dəməşq poladından hazırlanmış, qızılla işlənmiş və at başlı dəstəyi olan Moğol xəncərini görə biləcəklər.
Rettig deyir: "Əşyalar adətən hazırlanarkən şah əsər sayılmırlar. Onlar zaman keçdikcə şah əsərə çevrilir və ya şah əsər kimi tanınırlar və bu, xüsusilə müasir dövr üçün keçərlidir. İndi muzey ziyarətçiləri bir sənət əsərini şah əsərə çevirən amildir."
Bir çox əsərin tam tarixi məlum deyil. Lakin bu sərgi tamaşaçıları həmin əşyaların muzeydə nümayiş olunmazdan əvvəl keçdikləri yolu kəşf etməyə təşviq edir.
Məsələn, Rettig qeyd edir ki, "Sent-Lui qabı" öz adını IX Luvr ilə əlaqəsindən götürüb və Fransa kralının vəftiz mərasimində istifadə edilib. Bununla belə, həmin kral qabın hazırlanmasından bir əsr əvvəl doğulub. O bildirir ki, XVIII əsrdə fransızlar öz mədəniyyətlərinin bir hissəsi kimi qab üçün "saxta bir kimlik" yaradıblar. Qabın İslam kökləri isə XX əsrə qədər geniş şəkildə etiraf edilməmişdi.
Rettig deyir: "Bu sərgi sizə göstərir ki, tarix xətti deyil. Sizin vahid bir kimliyiniz yoxdur və bu, həmin əşyaları və sərgidə təqdim olunan digər obyektləri daha rəmzi və fövqəladə edir."
Muzeyin Luvr ilə uzun bir əməkdaşlıq tarixi var. 1903-cü ildə Smitson Milli Asiya İncəsənəti Muzeyinin qurucusu Freer Parisdəki İslam sənəti üzrə görkəmli bir sərgini ziyarət edib.
Rettig qeyd edir: "Bu ziyarət Freer üçün çox dəyişdirici oldu. Məhz o vaxtdan etibarən o, İslam sənəti əsərlərini toplamağa başladı. 1906-cı ildə o, öz sənət kolleksiyasını ölkəyə bağışladı və hazırda Milli Asiya İncəsənəti Muzeyinin bir hissəsini təşkil edən Freer İncəsənət Qalereyası 1923-cü ildə ictimaiyyətə açıldı."
Muzey öz açılışında İslam sənəti əsərlərini nümayiş etdirmişdi. Rettig deyir ki, bu əsərlərin hər biri öz hekayəsini danışır. O qeyd edir ki, bu yeni sərgidə Luvr əsərlərini izləmək ziyarətçilərə bir şah əsəri nəyin şah əsər etdiyini öyrənməyə imkan verəcək.
4372324