خانواده
آيت الله حاج سيد هاشم ميردامادی (معروف به نجف آبادی) در سال 1303 قمری در نجف اشرف در خاندان علم و فضيلت ديده به جهان گشود. نسب او با سی واسطه به فرزند امام صادق «ع» می رسد .
از بين اين سلسله جليله، سيد محمد باقر فرزند سيد مرتضی به نجف آباد اصفهان می آيد و به ترويج احكام دين می پردازد. سيد هاشم فرزند سيد محمد و از احفاد (نوه های) سيد محمد باقر است كه در دو سالگی پدر خود را از دست داد و تحت سر پرستی مادر قرار گرفت.
وی پس از مدتی به خاطر هوش سرشار به تحصيل علم پرداخت. فرزندش مرحوم حجت الاسلام والمسلمين سيد حسن ميردامادی می گويد: «پدرم آيت الله سيد هاشم نجف آبادی فرمودند: قبل از سنين بلوغ بيشتر وقت من در مجالس علماء و رجال علمی و مراجع عاليقدر می گذشت و آمادگی فوق العاده ای برای كسب فضيلت و پذيرش هر گونه استفاده علمی را داشتم، و تنها آرزوی من رسيدن به مقامات عاليه علم و عمل بود. از طرفی مادرم اصرار داشت كه به خاطر سختی در امرار معاش كار كنم، تا اين كه از يكی از اساتيد خواستم نزد مادرم بيايد و مشكل را حل كند...».
تحصيلات
آيت الله سيد هاشم ميردامادی بعد از گذراندن علوم مقدماتی وارد حوزه علميه نجف اشرف شد و از محضر اكابر و بزرگان فقه و اصول آن ديار همچون آيات و مراجع عظام آخوند خراسانی، ميرزا محمد تقی شيرازی (معروف به ميرزای كوچك)، ميرزای نائينی، حاج سيد ابوالحسن اصفهانی و ديگر بزرگان بهره برد، و از دروس اخلاق و عرفان حضرات آيات سيد احمد كربلايی، سيد مرتضی كشميری و ميرزا جواد آقا تبريزی استفاده كرد .
وی در دوران جوانی به درجه اجتهاد و مقام شامخ علمی رسيد و پس از مدتی عازم مشهد مقدس گرديد.
كمالات اخلاقی
او مردی متقی، پرهيزگار، خوش اخلاق و خدا ترس بود و با قناعت زندگی می كرد. از اموال شبهه ناك مصرف نمی كرد و آنچه را احتياج نداشت به فقرا می داد. در همه عمر از او دروغی شنيده نشد و به كسی آزار نرساند. توكل عجيبی به خدا داشت و اهل كبر و غرور نبود .
فرزندش می گويد: «مادرم هميشه می گفت: پدر شما فرشته است و پس انداز مالی ندارد، و از تجمّلات پرهيز دارد».
آقای حاج شيخ محمد علی احمديان نجف آبادی كه مدت زيادی در نجف اشرف بود، می فرمود: «آيت الله سيد هاشم نجف آبادی در نجف اشرف همدرس و هم بحث آيت الله العظمی سيد محسن حكيم بودند. هر وقت به نجف می آمدند به منزل آقای حكيم وارد می شدند. قريب چهل سال در مشهد تفسير قرآن گفتند. من پانزده ساله بودم كه در مسأله كشف حجاب و حمله به مسجد گوهر شاد به مشهد رفتم. تازه داشتند خون های مسجد را پاك می كردند و سيد هاشم را هم تبعيد كرده بودند...».
مبارزات سياسی
آيت الله سيد هاشم ميردامادی از رهبران مبارزه با كشف حجاب رضاخان در سال 1354 قمری بود.
به دنبال كودتای سال 1299 شمسی، جريان كشف حجاب كه يك نوع فرهنگ زدايی دينی و سوغات غرب به حساب می آمد، در سراسر ايران مخصوصاً در تهران، مشهد و قم با مخالفت علما مواجه گرديد.
در اين ماجرا، علما و روحانيون خراسان با كشف حجاب مخالفت نمودند و مراسمی در مسجد گوهرشاد با سخنرانی آيت الله بهلول برگزار شد كه پس از لحظاتی با حمله ماموران حكومتی، اين مسجد به خاك و خون كشيده شد.
آيت الله العظمی حاج آقا حسين قمی كه به عنوان اعتراض به تهران رفته بود، دستگير و روانه زندان گرديد.
به دنبال بازداشت آيت الله العظمی قمی، مردم مشهد در منازل علمايی همچون آيت الله اردبيلی و آيت الله سيد هاشم مير دامادی تجمع كردند تا اينكه در تاريخ 10 ربيع الثانی سال 1354 قمری برابر با 20 تير ماه سال 1314 شمسی، مأموران دستگاه مسلحانه وارد منازل علما شدند و عدهای را مجروح و دستگير نمودند.
پس از آن، مردم به مبارزه خود ادامه دادند و به مسجد گوهر شاد رفتند. مأموران حكومتی نيز دوباره حمله كرده و كشتار وسيعی را به راه انداختند و رهبران و علمای نهضت را همانند حضرات آيات سيد هاشم ميردامادی، سيد يونس اردبيلی، شاهرودی و نهاوندی بازداشت نمودند.
آيت الله سيد هاشم ميردامادی مدتی به زندان تهران منتقل می شود و سپس به همراه 24 نفر ديگر از علمای مبارز، محاكمه و به سمنان تبعيد می گردد.
ايشان پس از سرنگونی حكومت رضاخان در سال 1320 شمسی دوباره به مشهد مقدس بازگشت و ساليان متمادی به اقامه نماز جماعت و تفسير قرآن در مسجد گوهرشاد حرم رضوی و تاليف كتاب پرداخت.
تاليفات
آيت الله ميردامادی در طول عمر بابركت خود، آثار متعددی را تاليف نمود كه از آن جمله رساله ای در رجعت، ترجمه كتاب سيف الامّه مرحوم نراقی كه بخشی از آن نا تمام ماند و توسط فرزندش سيد حسن ترجمه گرديده است، شرح حال علماء بزرگ همراه با داستان ها، خلاصه البيان فی تفسير القرآن - تفسير فارسی قرآن- كه دو جلد آن به طبع رسيده است، برخی از تقريرات دروس مرحوم ميرزای نائينی و جزواتی در علم اخلاق می باشد.
وفات
آيت الله حاج سيد هاشم ميردامادی سرانجام، در شب سه شنبه 23 جمادی الثانی سال 1380 قمری به علت بيماری و در سن 77 سالگی دار فانی را وداع گفت و در جوار حرم مطهر امام رضا (ع) در رواق دارالسعاده به خاك سپرده شد.