آیاتی که از فضایل حضرت علی(ع) سخن می‌گویند

سیده‌معصومه طباطبایی، استاد حوزه علمیه خواهران قم، در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از قم، اظهار کرد: آیاتی در قرآن کریم راجع‌به امیرالمؤمنین علی(ع) نازل یا ایشان به ‌عنوان مصداق آیات شناخته شده است؛ برخی از محدثین اشاره کرده‌اند که راجع‌به هیچ کس به اندازه امیرالمؤمنین(ع) آیاتی در خصوص فضیلتشان وجود ندارد.

وی ادامه داد: شخصی به نام ابن عباس از پیامبر اکرم(ص) نقل می‌کند که خداوند آیه‌ای را نازل نکرد که در آن «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا» باشد مگر اینکه علی(ع) در رأس مؤمنان و امیر مؤمنان باشد. همچنین ابن عباس نزول بیش از ۳۰۰ آیه را در مدح امیرالمؤمنین(ع) بیان کرده است.

استاد حوزه و دانشگاه افزود: ۱۶ آیه در قرآن کریم در خصوص فضایل امیرالمؤمنین(ع) به ‌صورت مستقیم آمده است؛ از جمله آیه ولایت که آیه ۵۵ سوره مائده است و در خصوص ولایت خدا و پیامبر اکرم(ص) و کسانی‌ که نماز و زکات به جا می‌آورند، بیان می‌شود که در خصوص شأن نزول این آیه بیان شده در مورد حضرت علی(ع) است که در حال رکوع انگشتر خود را به فقیر بخشید.

طباطبایی اظهار کرد: آیه ۲۰۷ سوره مبارکه بقره در خصوص حضرت علی(ع) است که علامه طباطبایی می‌فرماید: طبق روایات این آیه ماجرای لیلة‌المبیت است، زمانی که مشرکان قصد داشتند به منزل پیامبر اکرم(ص) در مکه حمله کنند و ایشان را به قتل برسانند اما حضرت علی(ع) برای حفظ جان پیامبر(ص) در بستر ایشان خوابید و از جان ایشان محافظت کرد.

وی گفت: آیه تبلیغ در آیه ۶۷ سوره مبارکه مائده در خصوص واقعه غدیر و اعلام جانشینی حضرت علی(ع) است که می‌فرماید «يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللّهَ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ»، در خصوص آیه ۱۱۹ سوره مبارکه توبه که در روایات شیعه به این نکته اشاره شده که این آیه را از دلایل امامت حضرت علی(ع) بیان کرده‌اند. آیه اکمال همان آیه سه سوره مبارکه مائده که مفسرین در خصوص آن معتقدند کامل شدن دین همان اعلام ولایت، امامت و جانشینی امام علی(ع) است.

طباطبایی اظهار کرد: در روایات شیعه و سنی آیه خیر البریه که آیه هفت سوره بینه «إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّة» است را به امیرالمؤمنین(ع) اختصاص داده‌اند. در تفاسیر آیه 4 سوره مبارکه تحریم، آیه ۲۷۴ سوره مبارکه بقره و آیه ۹۶ سوره مبارکه مریم نیز به حضرت علی(ع) اشاره می‌شود.

استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: براساس روایات پیامبر اکرم(ص) از امام علی(ع) خواست که بگوید خداوندا محبت من را در دل مؤمنان قرار بده که بعد از این درخواست آیه ۹۶ سوره مبارکه مریم نازل شد. آیه ۱۲ سوره مبارکه مجادله که در آن شیعه و سنی به گفته طبرسی معتقدند که تنها کسی که مصداق این آیه است امیرالمؤمنین علی(ع) است.

طباطبایی گفت: آیه ۶۱ سوره مبارکه آل عمران به آیه مباهله معروف است و امام علی(ع) در این آیه به منزله جان پیامبر اکرم(ص) معرفی شده است. در روایات داریم که پیامبر اکرم(ص) هر گاه به درب منزل حضرت فاطمه زهرا(س) و امیرالمؤمنین(ع) می‌رفتند، آیه تطهیر را می‌خواندند و این آیه بر پاکی اهل بیت(ع) از هر گونه پلیدی اشاره دارد و مفسران شیعه معتقدند که این آیه در خصوص اصحاب کسا یا همان پنج تن است. آیه ۵۹ سوره مبارکه نسا و آیه ۲۳ سوره مبارکه شورا و آیه هشت سوره مبارکه انسان اشاره دارد زمانی که امام حسن و امام حسین(ع) بیمار شدند، امیرالمؤمنین(ع)، حضرت زهرا(س)، فضه و حسنین روزه گرفتند و هر سه روز افطار خود را به مسکین و فقیر و یتیم بخشیدند که پس از این اتفاق، آیه هشت سوره مبارکه انسان نازل شد که اختصاص بر این خانواده پاک دارد.

وی با بیان اینکه آیه ۴۳ سوره مبارکه نحل و آیه هفت سوره انبیا در خصوص پرسیدن سؤال از اهل ذکر عنوان شده است و روایات نیز اهل ذکر را منحصر به اهل بیت(ع) می‌دانند، اظهار کرد: سبک زندگی حضرت علی(ع) الگویی برای مسلمانان به‌عنوان قرآن ناطق است، یعنی تمام افعال و سبک زندگی و عملکرد ایشان در حضور اجتماعی و فعالیت‌های فردی و اجتماعی در تعامل با خانواده و تربیت فرزند و در رابطه با مردم بر مدار اخلاق و آیینه تمام‌نمای قرآن و الگوی بسیار شایسته برای همه مؤمنان است.

استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه اخلاق، صبوری، گذشت و ایثار حضرت علی(ع) را در آیات مختلفی که در خصوص ایشان است مشاهده می‌کنیم، یادآور شد: امیرالمؤمنین(ع) تمام زندگی خویش را وقف اسلام کردند و در تعامل با همسر و خانواده در نهایت اخلاق، مهربانی، ادب و متانت بودند و در حضور اجتماعی نیز اولویت نخست ایشان دفاع از دین مبین اسلام بود.