آيتالله تهرانی تا آخر عمر حامی ولی فقيه بود/ ولايت فقيه؛ امری بديهی در فقه شيعه
عضو مجلس خبرگان رهبری تصريح كرد آيتالله تهرانی مبنای ولايت فقيه را قبول داشت و تا آخر عمر با بركت خويش جانبدار ولايت فقيه بود؛ در زمان حيات امام (ره) با ايشان هم رابطه استاد و شاگردی داشت و هم مدافع و تابع ولی فقيه بود و بعد از فوت ايشان انس ويژهای با مقام معظم رهبری داشت.
گروه حوزههای علميه: عضو مجلس خبرگان رهبری تصريح كرد: آيتالله تهرانی مبنای ولايت فقيه را قبول داشت و تا آخر عمر با بركت خويش جانبدار ولايت فقيه بود؛ در زمان حيات امام (ره) با ايشان هم رابطه استاد و شاگردی داشت و هم مدافع و تابع ولی فقيه بود و بعد از فوت ايشان انس ويژهای با مقام معظم رهبری داشت.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، آيتالله سيد احمد خاتمی، عضو مجلس خبرگان رهبری شب گذشته، 15 دی ماه، در مجلس بزرگداشت آيتالله العظمی مجتبی تهرانی كه از سوی نهادهای حوزوی در مسجد اعظم قم برگزار شد، با بيان آيه «یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُم وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ؛ خداوند درجات كسانی از شما را كه ايمان آورده و كسانی كه دانش به آنها داده شده است بالا میبرد» اظهار كرد: آيتالله تهرانی چشم و چراغ حوزه علميه تهران و محبوب قلوب متدينين جهان اسلام بود.
وی آيتالله تهرانی را دارای ويژگیهای برجستهای دانست و ابراز كرد: ايشان از بيت رفيع علم و تقوا و اخلاق بود، پدرشان از شاگردان مرحوم حاج شيخ عبدالكريم حائری موسس حوزه علميه قم بوده و در عصر خود تقوی و درس اخلاق و معنويت را به جويندگان معرفت حقه الهيه آموزش میداد.
امام جمعه تهران افزود: آيتالله تهرانی بزرگی است كه تربيت شده حوزه علميه خراسان بود و ادبيات را در خراسان نزد اديب بزرگ نيشابوری آموخت و بعد از هجرت به حوزه قم شاگرد آيتالله بروجردی و امام خمينی(ره)و علامه طباطبايی بود و در علوم حوزوی متبحر شده و در سن جوانی به اجتهاد رسيد.
عضو خبرگان رهبری با اشاره به اينكه آيتالله تهرانی ارادت ويژهای به امام خمينی(ره) داشت و امام خمينی(ره) نيز با وی مراوده نزديكی داشت تصريح كرد: آيتالله تهرانی كسی بود كه كتاب رسائل امام خمينی(ره) را تصحيح كرد، مكاسب امام خمينی(ره)را برای اولين بار آيتالله تهرانی احيا كرد و در تدوين رساله عمليه امام در حالی كه 25 سال داشت مشاركت كرد.
آيتالله خاتمی اضافه كرد: بعد از اينكه امام خمينی(ره) به نجف تبعيد شد آيتالله تهرانی نيز طاقت نياورد و برای چند سال برای بهره بردن از مقام علمی و اخلاقی امام خمينی(ره) در جوار اميرالمومنين (ع) به عراق مهاجرت كرد و دوباره به امر امام در سال 1349 به ايران بازگشتند و چهار دهه با برگزاری كلاسهای درس خارج فقه و اصول در تهران نورافشانی كرد.
وی اذعان كرد: سومين ويژگی آيتالله تهرانی مردمی بودن ايشان بود، برخی هستند كه وقتی به مرتبهای از علم میرسند مخاطب عام را در شان خود نمیبينند؛ ولی آيتالله تهرانی از سال 1356 درس اخلاق عمومی خود را شروع كرد و تا آخر عمر خود اين درس اخلاق و ارتباط مردمی خود را حفظ كرد و بايد گفت اين كلاس از كانونهای ارزشمند معنويت در تهران بود.
امام جمعه موقت تهران با بيان اينكه چهارمين ويژگی اين عالم مرحوم شاگردی امام خمينی(ره) بود تاكيد كرد: آيتالله تهرانی مبنای ولايت فقيه را قبول داشت و تا آخر عمر با بركت خويش جانبدار ولايت فقيه بود؛ در زمان حيات امام خمينی(ره) با ايشان هم رابطه استاد و شاگردی داشت و هم رابطه ولايت و بعد از فوت امام خمينی(ره) انس ويژهای با مقام معظم رهبری داشت و همواره حامی ولايت فقيه بود.
عضو خبرگان رهبری با اشاره به نقش فقيهان در عصر غيبت كبری اظهار كرد: فقها و به طور كلی عالمان دين كه امروز با نام روحانيت آنها را میشناسيم در طول تاريخ غيبت كبری در دو سنگر خدمات شايانی عرضه میكردند؛ سنگر اول پاسداری از فرهنگ دين است. امروز با سربلندی میگوييم اسلام برنامه زندگی است و فقه، تئوری زندگی است كه تمام اين انديشههای ناب به بركت تلاشهای خستگیناپذير عالمان دين است.
وی به نمونههايی از خدمات فقيهان در عرصه پاسداری از فرهنگ دين و تشيع اشاره كرد و گفت: محدث بزرگ شيخ طوسی كه كرسی بحث و درس عظيمی در بغداد داشت با دسيسه فرقه ضاله وهابيت مواجه شده و اين فرقه خائن میآيند كرسی درس و كتابخانه ايشان را به آتش میكشند؛ اما اين عالم راهش را ادامه میدهد و به نجف رفته و بنيانگذار حوزه علميه نجف میشود.
آيتالله خاتمی افزود: دومين نمونه، علامه حلی است زيرا در حوزه علميه از ابتدای اصول و فقه طلاب قال علامه حلی میگويند تا آخر آن؛ علامه حلی در هفتاد سال عمر خود 500 جلد كتاب نوشته كه تنها يك عنوان از آن كتابها «تذكرة الفقها» ای است كه چاپ جديد آن بيش از 21 جلد است، و عنوان ديگر آن «منتهی المطلب» ای است كه تا كنون 15 جلد آن چاپ شده و بسياری عناوين ديگر كه هر كدام بيش از چند جلد است. وی كسی بود كه تمام عمر خود به فقاهت در دين مشغول بوده است و از افتخارات علمای حوزه است كه بگويند تنها يك دور كتاب «جواهرالكلام» ايشان را مطالعه و بحث كردهاند. اگر امروز فقه ما پاسخگوی تمامی مسائل زندگی است، به بركت اين تلاشهای بیامان فقهای دين است.
وی دومين عرصهای كه عالمان حوزه علميه در آن خدمت كردهاند را جانبازی كردن فقها در عرصه دفاع از كيان سياسی اسلام و تشيع دانست و تصريح كرد: 90 سال پيش وقتی انگليسیها در عراق مسلط بودند علما اسلام بودند كه فتوای جهاد دادند و خودشان نيز وارد ميدان شدند و بالاخره عراق را از يوق استعمار انگليس نجات دادند.
امام جمعه تهران ادامه داد: در تاريخ كشور ما، اين افتخار برای علمای دين هست كه آيتالله مدرس عالم، فقيه و مجتهد بزرگ، شجاعانه در مقابل رضاخانی كه اسمش برخی را میترساند ايستاد و در مقابل او به مخالفت پرداخت، به طوری كه رضاخان پس از ايستادگی اين شهيد بزرگ دستور به قتل وی داد، امروز چشم و چراغ شهر كاشمر مزار اين عالم بزرگوار است و بر سر مزار وی نوشتهای از زبان ايشان خطاب به رضاخان وجود دارد كه میگويد«من هرجا بميرم قبرم مزار آن مكان خواهد شد اما تو جايی خواهی مرد كه نه آب باشد نه آبادی» و همين طور هم شد.
عضو خبرگان رهبری به نمونهای ديگر از خدمات فقهای شيعه در عرصه دفاع از كيان سياسی تشيع اشاره كرد و افزود: قرارداد تنباكو كه مقدم بر ديگر قراردادهايی بود كه با آن كشور ايران هم از لحاظ اقتصادی و هم از لحاظ فرهنگی از پا در میآمد با يك فتوی از طرف ميرزای شيرازی از بين رفت و ايشان كشور ايران را در آن زمان نجات داد طوری كه تمام مردم حتی در حرمسرای شاه قليانهای خود را شكستند.
خاتمی به دوران سلطنت پهلوی اشاره و تصريح كرد: در حكومت سياه57 ساله پدر و پسر پهلوی كمونسيتها و ماركسيستها برای مقابله با آن راه به جايی نبرده و بلكه با رژيم شاه سازش كردند، ليبرالها نيز وقتی كه در دستگاه وارد شدند انديشه و راه امام خمينی(ره) را مسخره میكردند و میگفتنند مگر با مرگ بر شاه و شعارهای ديگر نظام سلطنتی پهلوی سرنگون میشود و همين طور منافقين پس ورود به دستگاه نتوانستند هيچ گونه موجی به وجود آورند، اما وقتی يك فقيه مجتهد عالم و شجاع وارد ميدان و جلودار مردم شد، از قطرات كشور يك سيل ايجاد كرد و با آن كاخ 2500 ساله شاهنشاهی را از بين برد.
وی با بيان اينكه امام خمينی(ره) هم ولايت فقيه را زنده كرد و هم معماری كرد تاكيد كرد: اگر در راس اين نظام ولی فقيه نبود با توطئههای گسترده دشمنان انقلاب آسيبهای جدی ديده بود، در اين عرصه مطلب مهم اين است كه فقهای فراوان ديگری نيز بودند كه كار كردند اما توفيق معماری اين انديشه را نداشتند، ولی امام خمينی(ره)علاوه بر اينكه مبنای ولايت فقيه را بيان كرد، 10 سال اين انديشه را معماری كرد و امروز ما سربلنديم كه بگويم 34 سال است ولايت فقيه معماری شده امام خمينی(ره) امتحان خود را به درستی پس داده است.
امام جمعه تهران با بيان اينكه انديشه و تئوری «ولايت فقيه» از زمان شيخ صدوق تا كنون مطرح بوده و به گفته صاحب جواهر هيچ فقيهی وجود ندارد كه منكر اصل ولايت فقيه باشد تصريح كرد: كسی كه منكر اصل ولايت فقيه باشد كلام اهل بيت(ع) را نفهميده است و از فقه بويی نبرده است.
خاتمی ادامه داد: از زمان شيخ صدوق كه متوفی اواخر قرن 4 است تا زمان شيخ محمد حسن آشتيانی كه متوفی اوائل قرن 14 است يعنی 938 سال فقها 1132 بار واژه ولايت را در كتب خود آوردهاند .
وی خطاب به كسانی كه میگويند انديشه ولايت فقيه بعد از انقلاب مطرح شده است بيان كرد: فقهای ما از حدود 9 قرن و نيم پيش تا كنون در مورد ولايت فقيه صحبت میكردند، علامه حلی كه متوفی اوائل قرن هشت است، 373 بار در كتابهای خود ولايت فقيه را عنوان كرده است (درقواعد 93 بار، در مختلف الشيعه 14 بار در منتهی المطلب 48 بار، در تذكره 128 بار در تبصره 37 و در نهايه 13 بار)، مرحوم محقق حلی كه متوفی اواخر قرن هفتم است 144 بار در كتاب شرايع، 118 بار در مختصر النافع، 118 بار در معتبر و همچنين 118 بار در الرسائل التسعة ولايت فقيه را مطرح كردهاند.
استاد سطح عالی حوزه با تاكيد بر اينكه ولايت فقيه امری بديهی در فقه شيعه است ابراز كرد: شيخ طوسی كه متوفی قرن 5 است 68 بار در كتاب نهايه، 68 بار در كتاب مبسوط، 14 بار در كتاب خلاف؛ ابن ادريس كه متوفی اواخر قرن 6 است 131 بار در كتاب اسرائر، شيخ مفيد نيز 75 بار، ابن براج هم 94 بار، ابن حمزه نيز 31 بار، ابالمكارم و ابن زهره هر كدام 25 بار، ابوالصلاح حلبی 62 بار، سلار 22 بار واژه ولايت فقيه را در كتب خود ذكر كردهاند؛ شكی نيست كه ولايت فقيه از زمان انقلاب به وجود نيامده است و از قرنها قبل در انديشه شيعه وجود داشته است.
خاتمی تصريح كرد: واژه ولايت فقيه كه در كتب فقها آمده است در قالب هشت واژه بيان شده است، اولين واژه، واژه «حاكم» است كه در كتاب شهيد ثانی به معنای فقيه جامع الشرايط آمده است، دومين واژه «امام عادل»، سومين واژه«فقيه»، كه هر كجا در فقه آمده به معنی فقيه جامع الشرايط است، چهارمين واژه«سلطان» و واژه پنجم واژه «ناظر» است، ششم واژه «نائب الفقيه»، هفتم واژه «والی» و هشتمين واژهای كه فقها در كتب خود در مورد ولايت فقيه از آن صحبت كردهاند واژه «امير» است كه همگی به معنی فقيه جامع الشرايط است.
وی در خاتمه با بيان اينكه بايد توجه كرد نهاد ولايت فقيه نهاد ريشهدار و اصيلی در فقه است كه هم در عرصه فرهنگ تشيع و هم در عرصه پاسداری از كيان سياسی تشيع نقش اول را ايفا كرده و میكند ابراز كرد: امروز آيتالله خامنهای در عرصه سياست جهانی بسيار تاثير گذار است و بيداری اسلامی در منطقه را ايشان هدايت و ارشاد كرده و نقش اول آن را ايشان بازی میكنند.
