موضوع «علمآموزی» از منظر اسلام بررسی شد
گروه فضای مجازی: مقاله «علمآموزی» به اهميت اين فريضه از ديدگاه اسلام و روايات پرداخته است.
بهگزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه مركزی، در اين مقاله آمده است: دين اسلام، كاملترين دين در ميان اديان الهی است كه به همه جوانب زندگی انسان نگاه ويژه دارد و برنامه كامل برای اين منظور در نظر گرفته تا انسانها با عمل به اين برنامه به تكامل برسند.
يكی از جوانبی كه دين اسلام، اهميت و ارزش فوقالعادهای برای آن قائل است، بحث علم و علم آموزی است. تا جايی كه نخستين آياتی كه بر پيامبر عظيمالشأن اسلام(ص) نازل شد، بهترين دليل بر اهميت و جايگاه ويژه تعليم و تعلم در اسلام است: «بخوان به نام پروردگارت كه (جهان را) آفريد. (همان كسی كه) انسان را از خون بستهای خلق كرد. بخوان كه پروردگارت بزرگوار است؛ همان كسی به وسيله قلم تعليم نمود و به انسان آنچه را نمیدانست، ياد داد.»
پيامبر گرامی اسلام(ص) نيز با نظر به اينكه يكی از اهداف بعثتش تعليم و تعلم است، در گفتار و رفتار خود فراوان به اهميت علم، آموختن و نقش آن در تكامل زندگی انسان تأكيد كرده است. بر همين اساس پيامبر اكرم(ص) هنگامی كه دو گروه را در مسجد مشاهده كردند كه گروهی مشغول عبادت بودند و گروهی مشغول مذاكره و بحث علمی، رفتن به نزد گروه دوم را بر پيوستن به جمع عبادت كنندگان ترجيح داده و درباره اين رفتار خود فرمودند:«بالتعليم ارسلت؛ من برای تعليم فرستاده شدهام».
تحصيل علم از نظر اسلام يك ضرورت مطلق است و هيچ قيد و شرطی زمانی، مكانی، فردی و نه هيچ قيد و محدوديت ديگری ندارد. از حديث معروف «اطلبوا العلم و لو بالصين؛ علم را طلب كنيد، اگر چه در چين باشد» در میيابيم كه از نظر اسلام طلب علم فريضهای است كه جا و مكان خاصی نمیشناسد و محدوديت مكانی ندارد.
همچنين اين حديث معروف را بارها شنيدهايم كه «اطلب العلم من المهد علی اللحد» «ز گهواره تا گور دانش بجوی» كه نشان میدهد علم آموزی محدوديت زمانی ندارد. همچنين حديث بسيار معروف و مشهور پيامبر(ص) را كه فرمودند: «طلب العلم فريضه علی كل مسلم؛ علمآموزی بر هر مسلمانی واجب است» و احاديث معروف ديگری كه هر كدام دليل و نشانه محكمی بر اثبات وجوب و ضرورت آموزش و تعليم و تعلم در اسلام است. در روايات نيز به اهميت علمآموزی پرداختهشده است.
از جمله حضرت صادق(ع) فرمود: «عالِم كسی است كه گفتار او مصدق كردارش باشد و كسی كه چنين نباشد عالِم نيست و حضرت فرمود: هركه از خدای تعالی بيشتر خائف باشد همانكس داناتر به حضرت اوست».
حضرت سجاد(ع) نيز در اين مورد فرمود: «اطلاع از اوصاف و احوال خدا و عمل كردن بدانچه حضرت او رضايت دارد هر دو توام با يكديگرند، پس هركس از خدا بترسد ترس از خدا وی را به طاعت از او وا ميدارد و دانشمندان و پيروانشان كسانی هستند كه او را میشناسند و كارهايشان را بر وفق خشنودی او انجام میدهند و متوجه به حضرت او هستند سپس همين آيه را تلاوت كرد».
رسول خدا(ص) در اين خصوص فرمودند: «پروردگارا خليفههای مرا بيامرزد، پرسيدند خليفههای شما چه كسانی هستند؟ فرمود: مردمیكه پس از من آيند و حديث و سنت مرا در ميان جامعه رواج دهند.» حضرت علی(ع) در اهميت علمآموزی چنين فرمودهاند: «كمال دين در تحصيل علم و عمل به آن است و بدانيد كه طلب علم از تحصيل مال واجبتر است چه آنكه مال رزق مقسوم و تضمين شده است كه عادل كريمی آن را در ميان شما قسمت كرده و بهزودی به عهد خود وفا میكند، ليكن دانش گوهر گرانبهای مخزون و مستوريست در كانون سينه دانشمندان پس برای به دست آوردن آن در تحصيلش بكوشيد».
حضرت سجاد(ع) میفرمايد: «اگر مردم بدانند كه در گنجينه تحصيل علم چه گوهرهای گرانبهايی نهفته است مسلمآ در صدد تحصيل آن برمیآيند و پيوسته در راه طلب علم میكوشند و جد و جهد میكنند هر چند به فرو رفتن در درياها و جان بازی آنان تمام شود». حضرت باقر (ع) فرمودهاند: «عالمی كه از علمش بهرهمند شود از هفتاد هزار پارسا برتر است» و هم چنين حضرت صادق(ع) روايت شده است: « كسی كه سخن نيكی به ديگری آموزد (يعنی ياد گرفته و به ديگران هم ياد دهد) پاداش كسانی كه به سخن او عمل كردهاند در نامه عملش نوشته میشود».
از حضرت رضا(ع) نقل شده است كه پيغمبر(ص) فرمودند: «تحصيل علم بر هر مسلمانی واجب است، پس در هر كجا كه میپنداريد ممكن است علم آموزيد در صدد تحصيل آن برآييد و آنرا از اهلش فراگيريد».
علاقهمندان میتوانند برای مشاهده كامل متن به پايگاه اينترنتی www.Tebyan-Zn.ir مراجعه كنند.
يكی از جوانبی كه دين اسلام، اهميت و ارزش فوقالعادهای برای آن قائل است، بحث علم و علم آموزی است. تا جايی كه نخستين آياتی كه بر پيامبر عظيمالشأن اسلام(ص) نازل شد، بهترين دليل بر اهميت و جايگاه ويژه تعليم و تعلم در اسلام است: «بخوان به نام پروردگارت كه (جهان را) آفريد. (همان كسی كه) انسان را از خون بستهای خلق كرد. بخوان كه پروردگارت بزرگوار است؛ همان كسی به وسيله قلم تعليم نمود و به انسان آنچه را نمیدانست، ياد داد.»
پيامبر گرامی اسلام(ص) نيز با نظر به اينكه يكی از اهداف بعثتش تعليم و تعلم است، در گفتار و رفتار خود فراوان به اهميت علم، آموختن و نقش آن در تكامل زندگی انسان تأكيد كرده است. بر همين اساس پيامبر اكرم(ص) هنگامی كه دو گروه را در مسجد مشاهده كردند كه گروهی مشغول عبادت بودند و گروهی مشغول مذاكره و بحث علمی، رفتن به نزد گروه دوم را بر پيوستن به جمع عبادت كنندگان ترجيح داده و درباره اين رفتار خود فرمودند:«بالتعليم ارسلت؛ من برای تعليم فرستاده شدهام».
تحصيل علم از نظر اسلام يك ضرورت مطلق است و هيچ قيد و شرطی زمانی، مكانی، فردی و نه هيچ قيد و محدوديت ديگری ندارد. از حديث معروف «اطلبوا العلم و لو بالصين؛ علم را طلب كنيد، اگر چه در چين باشد» در میيابيم كه از نظر اسلام طلب علم فريضهای است كه جا و مكان خاصی نمیشناسد و محدوديت مكانی ندارد.
همچنين اين حديث معروف را بارها شنيدهايم كه «اطلب العلم من المهد علی اللحد» «ز گهواره تا گور دانش بجوی» كه نشان میدهد علم آموزی محدوديت زمانی ندارد. همچنين حديث بسيار معروف و مشهور پيامبر(ص) را كه فرمودند: «طلب العلم فريضه علی كل مسلم؛ علمآموزی بر هر مسلمانی واجب است» و احاديث معروف ديگری كه هر كدام دليل و نشانه محكمی بر اثبات وجوب و ضرورت آموزش و تعليم و تعلم در اسلام است. در روايات نيز به اهميت علمآموزی پرداختهشده است.
از جمله حضرت صادق(ع) فرمود: «عالِم كسی است كه گفتار او مصدق كردارش باشد و كسی كه چنين نباشد عالِم نيست و حضرت فرمود: هركه از خدای تعالی بيشتر خائف باشد همانكس داناتر به حضرت اوست».
حضرت سجاد(ع) نيز در اين مورد فرمود: «اطلاع از اوصاف و احوال خدا و عمل كردن بدانچه حضرت او رضايت دارد هر دو توام با يكديگرند، پس هركس از خدا بترسد ترس از خدا وی را به طاعت از او وا ميدارد و دانشمندان و پيروانشان كسانی هستند كه او را میشناسند و كارهايشان را بر وفق خشنودی او انجام میدهند و متوجه به حضرت او هستند سپس همين آيه را تلاوت كرد».
رسول خدا(ص) در اين خصوص فرمودند: «پروردگارا خليفههای مرا بيامرزد، پرسيدند خليفههای شما چه كسانی هستند؟ فرمود: مردمیكه پس از من آيند و حديث و سنت مرا در ميان جامعه رواج دهند.» حضرت علی(ع) در اهميت علمآموزی چنين فرمودهاند: «كمال دين در تحصيل علم و عمل به آن است و بدانيد كه طلب علم از تحصيل مال واجبتر است چه آنكه مال رزق مقسوم و تضمين شده است كه عادل كريمی آن را در ميان شما قسمت كرده و بهزودی به عهد خود وفا میكند، ليكن دانش گوهر گرانبهای مخزون و مستوريست در كانون سينه دانشمندان پس برای به دست آوردن آن در تحصيلش بكوشيد».
حضرت سجاد(ع) میفرمايد: «اگر مردم بدانند كه در گنجينه تحصيل علم چه گوهرهای گرانبهايی نهفته است مسلمآ در صدد تحصيل آن برمیآيند و پيوسته در راه طلب علم میكوشند و جد و جهد میكنند هر چند به فرو رفتن در درياها و جان بازی آنان تمام شود». حضرت باقر (ع) فرمودهاند: «عالمی كه از علمش بهرهمند شود از هفتاد هزار پارسا برتر است» و هم چنين حضرت صادق(ع) روايت شده است: « كسی كه سخن نيكی به ديگری آموزد (يعنی ياد گرفته و به ديگران هم ياد دهد) پاداش كسانی كه به سخن او عمل كردهاند در نامه عملش نوشته میشود».
از حضرت رضا(ع) نقل شده است كه پيغمبر(ص) فرمودند: «تحصيل علم بر هر مسلمانی واجب است، پس در هر كجا كه میپنداريد ممكن است علم آموزيد در صدد تحصيل آن برآييد و آنرا از اهلش فراگيريد».
علاقهمندان میتوانند برای مشاهده كامل متن به پايگاه اينترنتی www.Tebyan-Zn.ir مراجعه كنند.
