هفته وحدت فرصت معرفی اسلام مترقی، پیشرفته و عقلانی به جهان است
دبیرکل حزب جمهوریت ایران اسلامی با تأکید بر اینکه وحدت مسلمانان در منظومه فکری امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب یک تاکتیک مقطعی نبوده است، گفت: دشمنان اسلام با تخریب چهره واقعی اسلام و دامن زدن به اختلافات مذهبی تلاش میکنند میان شیعه و اهل سنت شکاف ایجاد کنند؛ لذا باید هفته وحدت را به منزله فرصتی برای معرفی اسلام مترقی، پیشرفته و عقلانی به دنیا غنیمت بشماریم؛ اسلامی که میتواند همواره از علم، فناوری و دانش زمان جلوتر باشد و برای نجات و سعادت بشریت حرف و راهکار داشته باشد.
همزمان با فرارسیدن هفته وحدت، ضرورت تقویت همبستگی میان مسلمانان و تکیه بر مشترکات امت اسلامی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ وحدتی که در منظومه فکری امام خمینی(ره)، رهبر شهید و رهبر معظم انقلاب، صرفاً یک اقدام مقطعی و مناسبتی نبوده، بلکه به عنوان راهبردی اساسی برای حفظ انسجام مسلمانان و مقابله با توطئههای تفرقهافکنانه دشمنان مورد تأکید قرار گرفته است. هفته وحدت نیز با هدف نزدیکتر شدن مذاهب اسلامی و تأکید بر مشترکات مسلمانان، فرصتی برای بازخوانی این رویکرد و بررسی موانع تحقق وحدت در جهان اسلام است.
در همین راستا، حجتالاسلام والمسلمین رسول منتجبنیا، دبیرکل حزب جمهوریت ایران اسلامی و فعال سیاسی اصلاحطلب در گفتوگو با ایکنا با تأکید بر اینکه وحدت مسلمانان نباید به یک تاکتیک مقطعی محدود شود، آن را ضرورتی دینی، ملی و راهبردی دانست. در ادامه مشروح بخش نخست این گفتوگو را میخوانیم:
ایکنا ـ با توجه به اینکه وحدت همواره در بیانات امام خمینی(ره)، رهبر شهید و رهبر معظم انقلاب مورد تأکید قرار داشته و به عنوان یک راهبرد نظام جمهوری اسلامی مطرح شده است، نه یک تاکتیک مقطعی، ارزیابی شما از این نگاه چیست؟ با توجه به اینکه برخی تحقق این تعریف از وحدت را دشوار یا حتی غیرممکن میدانند، بهویژه با توجه به اختلافات برخی کشورهای منطقه و تعامل آنها با آمریکا و رژیم صهیونیستی، آیا این راهبرد همچنان قابل تحقق است؟
در بحث وحدت باید ابتدا مشخص شود که منظور از وحدت چیست؛ چراکه وحدت میتواند درباره مسلمانان، ایرانیان، پیروان ادیان الهی یا حتی انسانها مطرح شود اما در ادبیات انقلاب اسلامی، وقتی از وحدت سخن گفته میشود، منظور اصلی وحدت مسلمانان، اعم از شیعه و اهل سنت و مذاهب و فرقههای مختلف اسلامی، حول محور اسلام، قرآن و پیامبر اکرم(ص) است.
حضرت امام خمینی(ره) از پیش از پیروزی انقلاب اسلامی همواره منادی وحدت مسلمانان بودند و تأکید داشتند که مسلمانان باید با وجود تفاوتهای فکری و مذهبی، حول اصول مشترک اسلامی گرد هم آیند. به همین دلیل نیز هفته وحدت به عنوان یک مناسبت مهم در جمهوری اسلامی مطرح شد تا بر این ضرورت تأکید شود.
اختلاف نظر در میان انسانها امری طبیعی است و در همه زمینهها، از جمله مسائل مذهبی، وجود دارد؛ اما اختلافاتی که میان شیعه و اهل سنت وجود دارد، به گونهای نیست که مانع همزیستی و اتحاد مسلمانان شود یا زمینه دشمنی و درگیری دائمی را فراهم کند.
همه مسلمانان در اصول اساسی با یکدیگر اشتراک دارند؛ همه قرآن را قبول دارند، به پیامبر اسلام(ص) ایمان دارند، احکام الهی را پذیرفتهاند و نسبت به اهلبیت پیامبر(ع) احترام قائل هستند. تفاوتهایی که وجود دارد، بیشتر در نوع نگاه و برخی مباحث اعتقادی و تفسیری است.
شیعیان برای ائمه اطهار(ع) جایگاه و منزلت ویژهای قائل هستند اما اهلسنت نیز به خاندان پیامبر(ص) احترام میگذارند و آنان را از پاکترین و عالمترین انسانها در زمان خود میدانند. حتی در آثار و نوشتههای علمای اهل سنت نیز مطالب فراوانی درباره فضائل اهلبیت(ع) و جایگاه امامان وجود دارد.
برای نمونه، در سفری که سالها قبل به حج داشتم، مشاهده کردم برخی علمای وهابی و علمای عربستان نیز در نوشتههای خود بر انتساب نسل مسلمانان به امام جعفر صادق(ع) و افتخار به این موضوع تأکید کردهاند. بنابراین نمیتوان گفت میان مسلمانان هیچ نقطه مشترکی وجود ندارد.
در مجموع، وحدت مسلمانان یک ضرورت تاریخی و دینی است و باید همواره وجود داشته باشد. تفاوت دیدگاهها نباید موجب دشمنی و اختلاف شود، بلکه باید با تکیه بر مشترکات، زمینه همگرایی میان مسلمانان فراهم شود.
ایکنا ـ یکی از موانع تحقق وحدت در جهان اسلام، وجود اختلافات مذهبی و تلاش جریانهای مختلف برای تشدید این اختلافات است. از نگاه شما، دشمنان اسلام چه نقشی در ایجاد و تعمیق این شکافها دارند؟
اسلام دشمنانی دارد که نمیخواهند این دین در جهان گسترش پیدا کند؛ چراکه اگر چهره واقعی اسلام از سوی مسلمانان به دنیا به درستی معرفی شود، قطعاً درصد قابل توجهی از نسل جوان و اندیشمندان جهان به سوی اسلام گرایش پیدا خواهند کرد؛ بیش از آنچه تاکنون شاهد بودهایم.
دشمنان برای جلوگیری از این مسئله، عمدتاً از دو شیوه استفاده میکنند؛ نخست اینکه تلاش میکنند چهره اسلام را مخدوش و زشت نشان دهند و دوم اینکه به اختلافات میان مسلمانان دامن میزنند.
در مورد نخست، نمونههایی مانند داعش و القاعده را میتوان مورد توجه قرار داد که مولود سیاست آمریکا و انگلیس است به طوری که ترامپ در رقابتهای انتخاباتی خود به نقش آمریکا در به وجود آوردن داعش اعتراف میکند تا این جریانها با عملکرد خود تصویری خشونتطلبانه و غیرواقعی از اسلام ارائه کنند؛ به گونهای که وقتی مخاطب در جهان این تصاویر را میبیند، ممکن است اسلام را با آدمکشی، خونریزی و جنایت مرتبط بداند. بنابراین یکی از ابزارهای دشمن، مخدوش کردن چهره نورانی اسلام و ارائه تصویری وارونه از این دین است که باید به این مسئله توجه ویژه داشته باشیم.
دومین روش، دامن زدن به اختلافات مذهبی است؛ یعنی تلاش میکنند شیعه را در برابر اهلسنت و اهلسنت را در برابر شیعه قرار دهند و اختلافات میان مذاهب اسلامی را بزرگنمایی کنند.
در چنین شرایطی باید دید امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی چه رویکردی داشتند؛ انقلاب اسلامی و تعالیم و رهنمودهای حضرت امام(ره) به دنیا نشان داد که اسلام دینی پیشرفته، بهترین و یکی از مترقیترین ادیان الهی است و اینکه حضرت پیامبر(ص)، خاتم الانبیا(ص) است و پس از ایشان پیامبر و دینی نخواهد آمد. امام(ره) در سخنان و تعالیم خود بر این حقیقت تأکید داشتند و یاران ایشان همچون شهید بهشتی، شهید مطهری، شهید مفتح و دیگر شخصیتهای فکری انقلاب نیز در معرفی اسلام واقعی به جامعه و جهان نقش داشتند.
از سوی دیگر، حضرت امام(ره) مسئله وحدت مسلمانان(شیعه و اهلتسنن) را مورد تأکید جدی قرار دادند و معتقد بودند مسلمانان باید مسائل فرعی و اختلافات مذهبی را در برابر دشمن مشترک و اهداف مشترک کنار بگذارند و دست در دست یکدیگر قرار دهند.
همانطور که امام(ره) تأکید داشتند که اگر همه مسلمانان در برابر رژیم صهیونیستی متحد شوند، اسرائیل از بین خواهد رفت. حتی در تعبیری ایشان فرمودند اگر هر مسلمان یک سطل آب بریزد، اسرائیل را آب خواهد برد. این تعبیر در واقع بیانگر اهمیت اتحاد و همبستگی مسلمانان در برابر دشمن مشترک و دعوت به وحدت بود.
بنابراین از نگاه امام(ره)، اینکه مسلمانان شیعه اثناعشری یا شیعه چهار امامی و شش امامی هستند یا از مذاهب مختلف اهل سنت پیروی میکنند، نباید در برابر دشمن مشترک به عامل جدایی تبدیل شود. مسلمانان باید با تکیه بر مشترکات و اهداف مشترک، اختلافات فرعی را کنار بگذارند و در برابر دشمنان اسلام متحد شوند.
ایکنا ـ آیا این تلاش برای ایجاد اختلاف صرفاً از سوی دشمنان خارجی صورت میگیرد یا در داخل جوامع اسلامی نیز عواملی به این مسئله دامن میزنند؟
متأسفانه این مسئله تنها از طریق دشمنان خارجی دنبال نمیشود. دشمنان اسلام از رسانههای مختلف و ابزارهایی که در اختیار دارند برای ایجاد اختلاف میان شیعه و اهل سنت و ارائه چهره زشت از اسلام، استفاده میکنند اما گاهی افرادی نیز در داخل جوامع اسلامی، آگاهانه یا ناآگاهانه، به این اختلافات دامن میزنند.
حتی گاهی با افرادی مواجه هستیم که خود را مبلّغ اسلام میدانند و مدعی دفاع از دین هستند، اما در عمل چهرهای وارونه از اسلام ارائه میکنند یا با طرح مسائل اختلافی، موجب تشدید اختلاف میان شیعه و اهل سنت میشوند.
این افراد، به تعبیر من، همان «جاهلان متنسک» هستند؛ یعنی کسانی که ممکن است خود را متشرع، مبلّغ و مدافع اسلام بدانند اما رفتار و گفتارشان نهتنها به وحدت مسلمانان کمک نمیکند، بلکه زمینه اختلاف و دشمنی را افزایش میدهد.
بنابراین برای تحقق وحدت، باید هم در برابر سیاستهای تفرقهافکنانه دشمنان هوشیار باشیم و هم مراقب باشیم برخی رفتارها و سخنان در داخل جوامع اسلامی، ناخواسته یا آگاهانه، به ابزار دشمن برای ایجاد اختلاف تبدیل نشود.
اگر بخواهیم نمونههایی را مطرح کنیم، به تعبیر حضرت امام خمینی(ره)، متحجران و کسانی که به روز فکر نمیکنند و اسلام را در یک قالب محدود میبینند و گرفتار تعصب خشک مذهبی هستند، با افکار و رفتار خود به اختلافات دامن میزنند.
در کنار این جریانها، گروههای دیگری نیز وجود دارند که مدعی ارادت به امام زمان(عج) و اهلبیت(ع) هستند اما در عمل موجب تشدید اختلافات میان مسلمانان میشوند. انجمن حجتیه و جریانهایی که با آن همفکر هستند، سیاستشان دامن زدن به اختلافات میان شیعه و اهل سنت است.
وزیر اطلاعات دولت آقای خاتمی در یک جلسه خصوصی نقل کرده بود که انجمن حجتیه دیگر مبارزه با بهاییان را کنار گذاشته و راهبردش ایجاد اختلاف میان شیعه و اهلسنت شده است. به گفته او، این جریان کتابها و جزواتی تهیه و منتشر کرده تا در مناطق سنینشین ایران و خارج از کشور توزیع و از این طریق زمینه اختلاف و تفرقه ایجاد شود. در حالی که این افراد مدعی ظهور حضرت موعود هستند اما در واقع به اسلام ضربه میزنند.
البته این یک نمونه است و نمیتوان همه جریانها و افراد را با یک عنوان و به یک شکل ارزیابی کرد اما نکته مهم این است که هر فرد یا جریانی که به نام اسلام فعالیت میکند، اگر با گفتار و رفتار خود میان مسلمانان اختلاف ایجاد کند، در واقع به اسلام و وحدت امت اسلامی ضربه میزند.
کسانی که به تعبیر برخی دوستان دچار «جهل مقدس» هستند و به تعبیر امیرالمؤمنین(ع) گرفتار جهل و ظاهرگرایی میشوند، ممکن است تصور کنند که در حال دفاع از دین هستند اما نتیجه عملکردشان میتواند تضعیف وحدت و انسجام اسلامی باشد.
ایکنا ـ با توجه به این آسیبها، رمز پیروزی و پیشرفت مسلمانان را در چه میدانید و هفته وحدت چه پیامی را باید به جامعه اسلامی منتقل کند؟
رمز پیروزی مسلمانان همواره وحدت، اتحاد و همبستگی بوده و هست. مسلمانان باید بر اساس اصول و محورهای اساسی و مشترک با یکدیگر متحد باشند و اجازه ندهند اختلافات فرعی و مسائل اختلافبرانگیز، اصل وحدت اسلامی را خدشهدار کند.
از سوی دیگر، هفته وحدت که همهساله با برنامههای شیعیان و اهلسنت برگزار میشود، پیام مهمی دارد. این مناسبت باید فرصتی باشد تا اسلام مترقی، پیشرفته و عقلانی را به دنیا معرفی کنیم؛ اسلامی که میتواند همواره از علم، فناوری و دانش زمان جلوتر باشد و برای نجات و سعادت بشریت حرف و راهکار داشته باشد.
در مقابل، باید تعصبهای خشک مذهبی و رفتارهایی را که موجب اختلاف و تفرقه میشود کنار بگذاریم و بر وحدت و انسجام مسلمانان تکیه کنیم. این وظیفه همه مسلمانان و همه کسانی است که دغدغه اسلام و آینده امت اسلامی را دارند.
هفته وحدت نیز دقیقاً با همین هدف شکل گرفته است.هفته وحدت ایام ولادت پیامبر عظیمالشأن اسلام(ص) از دوازدهم تا هفدهم ربیعالاول مورد توجه مسلمانان است؛ اهل سنت نوعاً دوازدهم ربیعالاول و شیعیان هفدهم ربیعالاول را به عنوان روز ولادت پیامبر(ص) گرامی میدارند. این تفاوت در نقل تاریخ ولادت، بهانهای شد تا حضرت امام خمینی(ره) و انقلابیون، فاصله میان این دو مناسبت را به عنوان «هفته وحدت» مطرح کنند تا همه فرقههای اسلامی در طول یک هفته بر وحدت، انسجام و همبستگی مسلمانان تأکید کنند.
ایکنا ـ با توجه به اینکه دشمنان تلاش میکنند اختلافات مذهبی میان شیعه و اهلسنت را تشدید کنند، چگونه میتوان از ظرفیت هفته وحدت برای مقابله با جریانات اختلافات شیعه و اهل تسنن استفاده کرد؟
تمام فرقههای اسلامی باید با یکدیگر ارتباط داشته باشند و از هم حمایت و دفاع کنند. هفته وحدت باید به فرصتی برای معرفی چهره واقعی اسلام و تقویت همبستگی میان مسلمانان تبدیل شود. دشمنان تلاش میکنند با جنگ شناختی و عملیات روانی، اختلافات مذهبی را برجسته و شیعه و اهل سنت را در برابر یکدیگر قرار دهند. در مقابل، ما باید با تکیه بر مشترکات اسلامی نشان دهیم که مسلمانان، با وجود تفاوت در برخی مسائل اعتقادی و فقهی، در اصول اساسی دین با یکدیگر اشتراک دارند.
این هفته نباید صرفاً به برگزاری مراسم و برنامههای مناسبتی محدود شود، بلکه باید از آن برای آگاهیبخشی، گفتوگو میان مذاهب، معرفی مشترکات مسلمانان و خنثی کردن تبلیغات تفرقهافکنانه دشمن استفاده کنیم. اگر بتوانیم چهره واقعی اسلام را به نسل جوان و افکار عمومی جهان معرفی کنیم، بخش مهمی از عملیات روانی دشمن خنثی خواهد شد.
انتهای پیام
