از آموزش‌ تخصصی تا احیای محافل؛ تلاش مؤسسه حبیبه‌الرسول(س) اهواز برای شکوفایی قاریان

معلایی: مؤسسه قرآنی «حبیبه‌الرسول(س)» از ابتدای سال جاری فعالیت‌های خود را به‌صورت جدی آغاز کرد. نخستین فعالیت این مؤسسه، اجرای طرح ارتقای قاریان استان بود که پیش از این در کشور سابقه نداشته است. این طرح با همکاری مؤسسه حبیبه‌الرسول(س) و دارالقرآن سازمان تبلیغات اسلامی کلید خورد و در آن از استاد محسن یاراحمدی، مدرس و داور مسابقات بین‌المللی، دعوت شد تا جلسات آموزشی خصوصی برای قاریان برگزار کند. این طرح برای نخستین بار در کشور و ویژه قاریان استان خوزستان اجرا می‌شود.

در این جلسات، هر قاری حدود ۴۵ دقیقه فرصت دارد تا در حضور استاد تلاوت کند. استاد در این کلاس‌ها، به‌صورت آیه به آیه و فراز به فراز، با دقتی که شاید در جلسات عمومی سایر استادان بین‌المللی کمتر دیده می‌شود، به رفع اشکال قاریان می‌پردازد.

هدف ما در این دوره، قرار گرفتن قاری در مسیری صحیح جهت رسیدن به مقصد است. گاهی تعدد نظرات استادان باعث سردرگمی قاریان می‌شود؛ برای نمونه، توصیه‌های متناقضی همچون تأکید بر تقلید، پرهیز از شرکت در مسابقات یا تلاوت صد درصد مسابقه‌ای به قاریان ارائه می‌شود. با دقت در وضعیت تهران مشاهده می‌کنیم که با وجود حضور اساتید بین‌المللی، قاریان نزد کسانی آموزش می‌بینند که داور مسابقات کشوری و بین‌المللی هستند و همین امر موجب کسب رتبه‌های برتر توسط آن‌ها شده است؛ این در حالی است که یکی از دلایل عدم کسب رتبه توسط قاریان استان خوزستان در سال‌های اخیر، همین مسئله است از این رو تلاش کردیم با دعوت از یک داور مسابقات بین‌المللی این مسئله را جبران کنیم.

ایکنا ـ بنابراین شما در آموزش تخصصی قاریان قائل به رویکرد مسابقه‌ای هستید؟ 

معلایی: رویکرد مسابقه‌ای در این طرح به این دلیل است که متأسفانه در صورت عدم کسب رتبه در مسابقات، جایگاهی برای قاریان در نظر گرفته نمی‌شود که این نکته، رویکردی منفی است. ما قاریان بسیاری داریم که در مسابقات شرکت نکرده‌اند، اما تلاوتشان قطعاً از بسیاری از قاریان بین‌المللی برتر است.

مسابقات یک مزیت دارد و آن بهره‌مندی رایگان از حضور چندین استاد و شناسایی اشکالات است. نکته منفی آن نیز این است که هر استاد ممکن است بینش متفاوتی نسبت به آیین‌نامه داشته باشد که این موضوع می‌تواند روحیه برخی افراد را تضعیف کند. همین نکته باعث شد تا ما دست روی ریشه کار بگذاریم؛ یعنی استاد بین‌المللی را به اهواز بیاوریم. در حالی که هر فرد باید حداقل شش تا هفت میلیون تومان هزینه کند تا در جلسات عمومی ایشان در تهران شرکت کند، ما ایشان را با هزینه‌ای کمتر به اهواز دعوت کردیم تا برای هر نفر ۴۰ تا ۵۰ دقیقه وقت بگذارد.

یکی از برکات این طرح، بازگشت قاریانی به فضای مسابقات بود که سال‌ها روحیه‌شان را از دست داده بودند. توجه کنیم افرادی که امسال در مسابقات شرکت کردند، سال‌های گذشته در مسابقات کشوری حضور نداشتند و امسال آقای «حامد کرم‌الله‌چعب» که از ابتدای این دوره شرکت کرده بود، نفر اول استان شد. ایشان به واسطه این جلسات، مرتب با استاد در ارتباط هستند. همچنین آقایان «صالح دغاغله» و «یوسف عیاشی» نیز در این جلسات شرکت کرده‌اند.

تلاش ما بر این است که این طرح را به شهرهای دیگر گسترش دهیم. در کمیته فنی قاریان، مرکزیت طرح را مؤسسه حبیبه‌الرسول(س) قرار دادیم و زیر نظر آن، در برخی نقاط استان این طرح را اجرا کردیم؛ از جمله در ۲۲ مردادماه، جلسه‌ای در حمیدیه برگزار شد که با استقبال بسیار خوبی همراه بود و امیدواریم از این ماه، هویزه را نیز در برنامه‌ها لحاظ کنیم. استاد محسن یاراحمدی که دارنده مدرک درجه یک تنغیم است در این جلسات حضور می‌یابد و در ادامه، از سایر اساتید نیز برای آموزش‌های تخصصی و خصوصی بهره خواهیم برد.

علاوه بر این، اقدام جدیدی را آغاز کرده‌ایم که پیش از این در استان اجرا نشده است؛ جلسات آموزش صوت و لحن و سلسله جلسات اختلاف قرائت با اسلوب و سیر مشخص، به‌صورت عمومی و رایگان در اختیار قرآن‌دوستان قرار گرفته است. این دوره می‌تواند جهشی در قرائت‌های مجلسی قاریان ایجاد کند. در ادامه، جذب برای کلاس‌های عمومی تجوید، صوت و لحن، روان‌خوانی و حفظ آغاز خواهد شد. اساتید جلسات عمومی ما آقای علی منجزی، دارای مدرک درجه دو حفظ قرآن کریم و آقای محسن سلیمانی است که بیست سال سابقه تدریس صوت را دارند.

دیدگاه ما تبدیل اینجا به دانشکده‌ای برای تلاوت است تا افراد را از سطح مبتدی تا حرفه‌ای آموزش دهیم و قاری، مرتل و حافظ تربیت کنیم. این هدف دور از دسترس نیست و با توجه مسئولان و تلاش، خوزستان دوباره به قطب تلاوت قرآن کریم تبدیل خواهد شد.

در نهایت، از حجت‌الاسلام محمودی، مؤسس مؤسسه پرخیر و برکت «فاطمه زهرا(س)» و زیر مجموعه آن «حبیبه‌الرسول(س)»، و همچنین از حجت‌الاسلام حردانیان، مسئول دارالقرآن سازمان تبلیغات اسلامی که حقیقتاً پشتیبان ما در این کار بودند، قدردانی می‌کنم.

ایکنا ـ با توجه به تلاش مؤسسه برای آموزش تخصصی قاریان، آیا برنامه‌ای برای بهره‌مندی از ظرفیت این قاریان و گسترش محافل قرآنی دارید؟

معلایی: در راستای گسترش و احیای محافل، برنامه ما بر این است که استعدادهای پرورش‌یافته در مؤسسه، در آینده خود صاحب محافلی باشند؛ همچنین در خودِ مؤسسه نیز محافل مستمری برگزار خواهد شد. نخستین گام عملی ما، برگزاری محفلی با حضور آقای «عدنان مومنین» و «سید جاسم موسوی» بود که سال گذشته موفق به کسب رتبه شده بودند؛ در این مراسم از ایشان تقدیر و در ادامه، برنامه‌ریزی شده است که به‌زودی یک روز در هفته، به برگزاری «کرسی تلاوت» و «محفل» اختصاص یابد.

درباره علت کم رونق شدن محافل قرآنی در مساجد طی سال‌های گذشته، نکته‌ای حائز اهمیت وجود دارد؛ اگر دقت کنیم، اغلب مساجد دارای یک هیئت هفتگی برای بزرگسالان و یک هیئت هفتگی برای نوجوانان جهت برگزاری مراسم مداحی هستند، اما متأسفانه فاقد یک محفل هفتگی برای قرآن هستند. این هیئت‌های هفتگی مداحی، از طریق همکاری، تعامل و تقسیم مسئولیت، نوجوانان مستعد را به سمت مداحی سوق می‌دهند. اگرچه این امر مطلوب است، اما باید در کنار آن برنامه‌ای نیز داشته باشیم تا نوجوانانی که صدای خوبی دارند، بدانند که بهترین مسیر، در درجه اول، قرائت قرآن است. از این رو، لازم است مساجد اقدام به برگزاری محافل کنند؛ چرا که توصیه رهبر شهید انقلاب بر این است که هر مسجد باید یک «پایگاه قرآنی» باشد.