تازه‌های کتاب در حوزه «فرهنگ نبوی»

به گزارش ایکنا؛ همزمان با «هفته وحدت» و ایام میلاد پیامبر گرامی اسلام(ص) کتاب «پادشاه نصفه دماغ» نوشته سیدسعید هاشمی، با حضور نویسنده و جمعی از نوجوانان کتاب‌خوان در انتشارات کتاب «جمکران» رونمایی شد؛ نشستی که برخلاف روال معمول برنامه‌های رونمایی، بخش اصلی آن به پرسش، نقد و چالش نوجوانانی اختصاص داشت که کتاب را خوانده بودند.

سیدسعید هاشمی در کتاب «پادشاه نصفه دماغ»، ماجرای حمله «لشکر ابرهه» به کعبه و نابود شدن آن‌ها به وسیله «ابابیل» را که داستانی قرآنی است، با زبانی طنز ویژه نوجوانان روایت کرده است.

در این نشست، نوجوانان حاضر با طرح پرسش‌هایی درباره ساختار داستان، میزان طنز، شخصیت‌پردازی، پایان‌بندی و حتی برخی جزئیات تاریخی اثر، نویسنده را به پاسخگویی درباره انتخاب‌های روایی خود واداشتند.

وقتی نوجوانان نویسنده را به چالش کشیدند

در ابتدای این برنامه، حجت‌الاسلام احمدپناه، سرپرست دفتر نوجوان «کتاب جمکران»، با اشاره به متفاوت بودن این نشست گفت تلاش شده است فضای جلسه متناسب با مخاطبان نوجوان پیش برود و پس از سخنان ابتدایی نویسنده، نوجوانانی که کتاب را مطالعه کرده‌اند، دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود را مطرح کنند.

وی با اشاره به شخصیت «ابرهه» در کتاب «پادشاه نصفه دماغ»، این شخصیت را دارای شباهت‌هایی با شخصیت «دونالد ترامپ» دانست و گفت: «ابرهه در داستان شخصیتی مغرور، متوهم و خودبین است که به تجهیزات و لشکر خود تکیه دارد و تصور می‌کند همه دنیا در برابر او تسلیم هستند؛ اما در نهایت در برابر موجوداتی قرار می‌گیرد که آنها را ناچیز می‌شمارد.

داستان‌های قرآنی مملو از آموزه‌های زندگی هستند

در ادامه، سیدسعید هاشمی، نویسنده کتاب «پادشاه نصفه دماغ»، ضمن تشکر از نوجوانان حاضر، درباره سابقه فعالیت خود در حوزه ادبیات کودک و نوجوان و علاقه‌اش به طنزنویسی سخن گفت.

هاشمی با اشاره به اینکه نخستین کتاب او حدود ۳۰ سال پیش منتشر شده است، اظهار کرد که از همان آغاز فعالیت ادبی خود با طنز نوشته و آثار متعددی در این زمینه منتشر کرده است. به گفته او، «پادشاه نصفه دماغ» با وجود طنز بودن، تفاوت مهمی با بسیاری از آثار طنز پیشین او دارد و آن، استفاده از یک داستان قرآنی به‌عنوان بستر روایت طنز است.

وی در توضیح امکان استفاده از مفاهیم قرآنی در قالب‌های هنری گفت: طنز و قرآن الزاماً در تقابل با یکدیگر نیستند و ادبیات فارسی نیز از گذشته از آیات و مفاهیم قرآنی بهره برده است.

وی در این زمینه تأکید کرد که حضور قرآن در هنر می‌تواند به غنای آن کمک کند و در نگارش این اثر نیز تلاش کرده است ضمن حفظ فضای داستان، از شخصیت‌ها و عناصر مطرح‌شده در قرآن استفاده کند.

نویسنده «پادشاه نصفه دماغ» همچنین درباره طنز به‌عنوان یک ویژگی ذاتی گفت نویسندگی طنز برای او امری طبیعی است و در بسیاری از مواقع، موقعیت‌ها و توصیف‌های طنز در جریان نوشتن داستان به‌صورت خودجوش شکل گرفته‌اند.

اما بخش متفاوت این برنامه زمانی آغاز شد که نوجوانان حاضر، میکروفن را در دست گرفتند و پرسش‌های خود را با نویسنده مطرح کردند.

یکی از نوجوانان که کتاب را به‌طور کامل مطالعه کرده بود، سه پرسش درباره اثر مطرح کرد؛ از جمله اینکه آیا حجم زیاد طنز ممکن است تأثیرگذاری آن را کاهش دهد، روایت داستان از زبان یک شخصیت منفی چه تأثیری بر برداشت مخاطب از آن شخصیت دارد و همچنین درباره ارتباط «مسروق» در داستان با شخصیتی تاریخی که در روایت‌های مربوط به یمن نام او آمده است.

هاشمی در پاسخ به پرسش نخست، تفاوت سلیقه مخاطبان در مواجهه با طنز را مورد توجه قرار داد و گفت: میزان تأثیرگذاری طنز می‌تواند با توجه به فرهنگ، محیط و تجربه مخاطب متفاوت باشد. او همچنین درباره روایت داستان از زبان شخصیت منفی توضیح داد که اگر مخاطب با شخصیت منفی همذات‌پنداری کند و او را مثبت ببیند، این می‌تواند یک ضعف در پرداخت شخصیت باشد؛ اما در این اثر تلاش شده است منفی بودن شخصیت «ابرهه» برای مخاطب روشن باشد.

یکی دیگر از پرسش‌های نوجوانان به پایان‌بندی داستان مربوط می‌شد. یکی از دختران نوجوان حاضر پرسید چرا نویسنده چگونگی مرگ «ابرهه» را به‌صورت صریح در پایان داستان بیان نکرده است.

هاشمی در پاسخ، باز گذاشتن پایان داستان را انتخابی آگاهانه دانست و گفت: نویسنده نباید همه چیز را به مخاطب تحمیل کند. به اعتقاد او، بخشی از لذت ادبیات در این است که خواننده پس از پایان داستان، خود درباره سرنوشت شخصیت‌ها فکر کند و پایان مورد نظرش را در ذهن بسازد.

وی همچنین تأکید کرد که در برخی آثار داستانی جدید، حتی از چند پایان استفاده می‌شود تا مخاطب بیش از پیش در شکل دادن به نتیجه داستان مشارکت داشته باشد.

در بخش دیگری از این نشست، یکی از نوجوانان درباره نام‌های دشوار شخصیت‌های داستان پرسید. نویسنده در پاسخ توضیح داد که داستان در فضایی تاریخی و در سرزمینی با فرهنگ و زبان متفاوت از امروز روایت می‌شود و استفاده از نام‌های متناسب با همان دوره، به انتقال فضای تاریخی اثر کمک می‌کند.

رمان برشی از زندگی است و نه روایت تام و تمام زندگی

یکی دیگر از نوجوانان نیز با دقت در جزئیات داستان، درباره علت کم آمدن پول «ابرهه» پس از دریافت آن از نجاشی، نام‌گذاری فصل‌ها و همچنین برخی تناقض‌های احتمالی در روایت پرسش‌هایی مطرح کرد.

هاشمی در پاسخ، بخشی از این موارد را ناشی از ضرورت‌های روایت رمان دانست و گفت: اگر قرار بود به تمام جزئیات تاریخی و فرعی داستان پرداخته شود، حجم اثر بسیار بیشتر می‌شد و ممکن بود مخاطب نوجوان را خسته کند.

وی با اشاره به اینکه کتاب در ابتدا قرار بوده حدود ۱۲۰ صفحه باشد، گفت: اثر در فرآیند نگارش به حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ صفحه رسید و به همین دلیل ناچار بودم برخی جزئیات را محدود کنم.

در ادامه، یکی از نوجوانان پیشنهاد کرد داستان «پادشاه نصفه دماغ» در قالب یک فیلم یا انیمیشن ساخته شود. هاشمی نیز با استقبال از این پیشنهاد، ظرفیت داستان برای تبدیل شدن به یک اثر تصویری را قابل توجه دانست.

یکی دیگر از حاضران درباره استفاده زیاد از برخی توصیف‌ها و همچنین دشواری تلفظ بعضی نام‌ها نکاتی را مطرح کرد.

چند نوجوان دیگر نیز ضمن بیان نظر مثبت خود درباره جذابیت و طنز کتاب، به بخش‌هایی اشاره کردند که از نظر آنها می‌توانست کوتاه‌تر یا متفاوت‌تر باشد.

در بخش پایانی، نویسنده درباره دشوارترین قسمت‌های نگارش کتاب نیز توضیح داد و فضاسازی مسیر حرکت سپاه «ابرهه» از یمن به مکه را یکی از بخش‌های دشوار کار دانست.

به گفته هاشمی، به تصویر کشیدن شرایط سفر یک سپاه بزرگ در حدود ۱۵۰۰ سال پیش، از جمله توقف‌ها، تأمین غذا و آب، بیماری، گرما و واکنش مردم مکه به مشاهده فیل‌ها، نیازمند تحقیق و فضاسازی دقیق بوده است.

وی همچنین گفت: در نسخه اولیه، شخصیت «عبدالمطلب» و برخی توصیف‌های مربوط به مکه کم‌رنگ‌تر بوده که پس از بازخورد کارشناسان «انتشارات کتاب جمکران»، این بخش‌ها بازنگری و تقویت شده‌اند.

کتاب «پادشاه نصفه دماغ» به قلم سید سعید هاشمی در 300 صفحه و باقیمت 520 هزار تومان اخیرا توسط انتشارات کتاب جمکران روانه بازار نشر شده است.

«شهاب دین»؛ روایت زندگی آیت‌الله مرعشی نجفی(ره)

همزمان با ایام رحلت آیت‌الله سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی(ره)، زندگینامه داستانی این عالم برجسته با عنوان «شهاب دین» نوشته زهرا باقری، توسط انتشارات شهید کاظمی به چاپ رسید.

«شهاب دین» روایتی داستانی از زندگی آیت‌الله سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی(ره) است؛ کتابی که تلاش دارد به جای ارائه یک زندگی‌نامه خشک و تنها تاریخی، مخاطب را وارد لحظه‌های زندگی این عالم برجسته کند و او را با شخصیت علمی، اخلاقی و سبک زندگی آیت‌الله مرعشی نجفی(ره) همراه سازد.

یکی از ویژگی‌های متفاوت «شهاب دین»، آغاز روایت از واپسین لحظات زندگی آیت‌الله مرعشی نجفی(ره) است. پس از آن، روایت به گذشته بازمی‌گردد و مخاطب قدم‌به‌قدم با دوران کودکی، نوجوانی، جوانی، سال‌های تحصیل و مسیر علمی و معنوی او همراه می‌شود. در این رفت‌وبرگشت‌های روایی، شهرهای مختلفی همچون نجف، کربلا، سامرا، تبریز، تهران و قم به بخشی از فضای داستان تبدیل می‌شوند؛ از حجره کوچک و روزهای دشوار طلبگی در نجف تا سال‌های حضور در حوزه علمیه قم.

بخش مهمی از «شهاب دین» به علاقه عمیق آیت‌الله مرعشی نجفی(ره) به کتاب و میراث مکتوب اختصاص دارد؛ علاقه‌ای که صرفاً در حد مطالعه باقی نماند و به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های زندگی او تبدیل شد. در روایت کتاب، مخاطب با طلبه‌ای جوان روبه‌رو می‌شود که در شرایط سخت معیشتی، برای تهیه کتاب‌های ارزشمند تلاش می‌کند و حتی برای به‌دست‌آوردن نسخه‌های خطی، از آسایش و نیازهای شخصی خود می‌گذرد. یکی از روایت‌های شاخص کتاب، تلاش او برای خرید یک نسخه خطی ارزشمند در دوران جوانی است؛ ماجرایی که بعدها می‌توان آن را یکی از نشانه‌های مسیر بزرگی دانست که به شکل‌گیری کتابخانه عظیم او انجامید.

آیت‌الله مرعشی نجفی(ره) بعدها کتابخانه‌ای را در قم بنیان گذاشت که به یکی از مهم‌ترین مراکز حفظ و دسترسی به میراث مکتوب اسلامی و شیعی تبدیل شد. از همین منظر، «شهاب دین» تنها روایت زندگی یک عالم دینی نیست؛ روایت شکل‌گیری یک دغدغه فرهنگی بزرگ نیز هست: حفظ کتاب‌ها و نسخه‌هایی که ممکن بود برای همیشه از دست بروند.

زهرا باقری در این کتاب، مسیر زندگی آیت‌الله مرعشی نجفی(ره) را از روزهای نخست زندگی و تحصیل دنبال می‌کند؛ روزهایی که فقر و سختی، بخشی از زندگی او بود، اما مانعی برای درس خواندن، تهجد و تلاش علمی ایجاد نکرد.

روایت کتاب نشان می‌دهد که شخصیت آیت‌الله مرعشی نجفی(ره) تنها در جایگاه یک مرجع تقلید قابل شناخت نیست؛ بلکه پشت این عنوان، طلبه‌ای پرتلاش قرار دارد که سال‌ها برای آموختن، تحقیق، عبادت و رسیدن به معرفت تلاش کرده است. در بخش‌هایی از اثر نیز به ارتباط او با استادان بزرگ حوزه و تجربه‌های معنوی و اخلاقی زندگی‌اش پرداخته می‌شود.

نویسنده در «شهاب دین» کوشیده است روایت زندگی آیت‌الله مرعشی نجفی(ره) را با زبانی روان و داستانی ارائه کند؛ به همین دلیل، این کتاب برای مخاطب جوان و نوجوان نیز قابل استفاده دانسته شده است. در مراسم رونمایی اثر نیز بر همین ویژگی تأکید شد و «شهاب دین» اثری با قلم روان و داستانی معرفی شد که می‌تواند فاصله میان نسل جدید و زندگی عالمان گذشته را کمتر کند.

آیت‌الله سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی(ره) در ۷ شهریور ۱۳۶۹ دار فانی را وداع گفت. اکنون و همزمان با سالروز رحلت این عالم برجسته، «شهاب دین» در حالی به چاپ هفتم رسیده است که پیش از این نیز در چند نوبت تجدیدچاپ شده و مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است.

چاپ هفتم این کتاب با طرح جلد جدید، در 216 صفحه و قطع رقعی، با شمارگان هزار نسخه و با قیمت 280 هزار تومان از سوی نشر شهید کاظمی به فروشگاه‌های سراسر کشور عرضه شده است.

«آسمان‌دار»؛ روایت زندگی ۴ فرمانده شهید هوافضا

مجموعه چهار جلدی «آسمان‌دار» شامل روایت زندگی شهیدان «امیرعلی حاجی‌زاده»، «محمود باقری»، «داوود شیخیان» و «محمدباقر طاهرپور» ۷۰ روز پس از انتشار به چاپ چهارم رسید.

مجموعه «آسمان‌دار» که به همت «انتشارات شهید کاظمی» و مجموعه مؤسسه فرهنگی هنری «روایت سوره» منتشر شده، تلاش دارد بخشی از زندگی، شخصیت و مجاهدت‌های فرماندهانی را روایت کند که سال‌ها در شکل‌گیری و پیشرفت توانمندی‌های هوافضایی کشور نقش‌آفرینی کردند. «آسمان‌دار» در چهار جلد منتشر شده است که هر جلد به زندگی یکی از این فرماندهان شهید اختصاص دارد.

نخستین جلد این مجموعه با عنوان «مردی که می‌خواست زنده بماند» به‌قلم فائضه غفارحدادی، به روایت زندگی «شهید امیرعلی حاجی‌زاده» اختصاص دارد.

جلد دوم با عنوان «مردی که نمی‌خواست دیده شود» نوشته مرضیه اعتمادی، زندگی «شهید محمود باقری»، از فرماندهان حوزه موشکی نیروی هوافضای سپاه را روایت می‌کند.

«مردی که می‌توانست پرواز کند» عنوان سومین جلد این مجموعه به قلم سیدمحمدیوسف جلالی است که به زندگی «شهید محمدباقر طاهرپور»، فرمانده حوزه پهپادی نیروی هوافضای سپاه می‌پردازد.

چهارمین جلد نیز با عنوان «مردی که هوای آسمان را داشت» به قلم زینب‌سادات طباطبایی، روایت زندگی «شهید داوود شیخیان»، فرمانده پدافند هوافضای سپاه است.

مجموعه «آسمان‌دار» تلاش کرده است در کنار روایت مسئولیت‌ها و فعالیت‌های تخصصی این چهار فرمانده، بخش‌هایی از زندگی شخصی، خانوادگی، اخلاق و منش آنها را برای مخاطب روایت کند. همین رویکرد باعث شده است مخاطب با شخصیت‌هایی روبه‌رو شود که علاوه بر نقش‌آفرینی در عرصه دفاعی و نظامی، در زندگی روزمره نیز ویژگی‌ها و دغدغه‌های قابل تأملی داشته‌اند.

از سوی دیگر، قرار گرفتن روایت زندگی چهار فرمانده در قالب یک مجموعه چهارجلدی، این امکان را برای مخاطب فراهم کرده است که با چهار شخصیت و چهار مسیر متفاوت در شکل‌گیری و پیشرفت توانمندی‌های هوافضایی کشور آشنا شود؛ از حوزه فرماندهی و موشکی گرفته تا پهپادی و پدافندی.

چاپ چهارم مجموعه «آسمان‌دار» با یادداشت‌های جداگانه سردار سیدمجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، درباره هر یک از چهار شهید، منتشر و روانه بازار نشر شده است.

علاقه‌مندان برای مشاهده و تهیه مجموعه چهار جلدی «آسمان‌دار» و کتاب «شهاب دین» می‌توانند با ورود به تارنمای من و کتاب manvaketab.com و همچنین از طریق ارسال نام کتاب به سامانه پیام کوتاه ۳۰۰۰۱۴۱۴۴۱ کتاب را تهیه کنند.