کد خبر: 4372978
تاریخ انتشار : ۰۹ شهريور ۱۴۰۵ - ۱۳:۳۱
یک عضو هیئت علمی جامعه‌المصطفی(ص) تبیین کرد

ظرفیت‌های معنوی و اجتماعی سادات در جهان اسلام

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسن زمانی، در مراسم رونمایی از آثار پژوهشی «تبارشناسی قائد شهید» و «صالح بعد صالح» در قم، با بررسی مفاهیم توحیدی و اجتماعی «کوثر»، بر نقش کلیدی سادات در تقویت ایمان مردم و ترویج وحدت میان مذاهب تأکید کرد. وی در این نشست، ضمن بررسی جایگاه نهادهایی نظیر «نقابه الاشراف» در کشورهای اسلامی و تبارشناسی سادات، بر لزوم بهره‌گیری از ظرفیت‌های اجتماعی سادات اهل سنت و مسیحی برای تقریب مذاهب و گسترش جریان مقاومت اشاره نمود.

محمدحسن زمانی
به گزارش ایکنا، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدحسن زمانی، استاد جامعه المصطفی(ص)، هشتم شهریور ماه در مراسم رونمایی از آثار پژوهشی «تبارشناسی قائد شهید» و «صالح بعد صالح» که توسط پژوهشکده الذریه النبویه در قم برگزار شد، به بررسی مفهوم کوثر پرداخت.

وی با اشاره به اینکه خداوند به پیامبر اکرم(ص) «کوثر» عطا کرد، گفت: اگر حضرت فاطمه(س) را مصداق کوثر و منبع خیر کثیر می‌دانیم، این خیرات کثیر چیست؟
 
استاد جامعه المصطفی(ص) در پاسخ بیان کرد: ۱۱ امام معصوم از دامن این کوثر برخاستند و نجات عالم بشریت نیز به واسطه یکی از اولاد این کوثر، یعنی حضرت مهدی(عج)، محقق خواهد شد. همچنین، امامزادگان در طول تاریخ که از ذریه ائمه(ع) هستند، از مصادیق کوثر رسول الله(ص) می‌باشند که در عرصه‌های مختلف درخشیدند و زیارتگاه‌های آنان طی هزار سال تاکنون، همچون مغناطیسی مردم را جذب کرده و موجب تقویت ایمان آنان شده است.

زمانی با بیان اینکه در ایران دست‌کم ۱۵ هزار امامزاده وجود دارد، افزود: بسیاری از فقها و علما از سلاله این بزرگان بوده‌اند و تعداد زیادی از شهدا نیز از این ذریه بوده‌اند؛ نمونه‌ای از این دست، زید بن علی بن الحسین(ع) است. وی با اشاره به امامزاده محمد محروق در نیشابور گفت: دشمنان پس از کشتن وی، برای محو اثرشان، او را سوزاندند. بسیاری از مراجع تقلید از سلاله کوثر بوده‌اند و انقلاب اسلامی نیز میوه و محصول کوثر رسول الله(ص) است؛ چرا که اگر فاطمه(س) نبود، نه امامان بودند و نه انقلاب اسلامی شکل می‌گرفت.

این استاد حوزه با اشاره به اینکه وجود حوزه علمیه قم مدیون حضور حضرت معصومه(س) است و لذا حوزه و جریان مقاومت نیز از ثمرات این میوه کوثر هستند، اظهار کرد: تنها نسلی که در طول تاریخ منسجم باقی ماند، نسل پیامبر(ص) است، در حالی که دشمنان ایشان را «ابتر» نامیدند. امروزه حدود ۵۰ میلیون سید در جهان حضور دارند.  نهادهایی نظیر «نقابه الاشراف» و «نقابه‌السادات» از دیرباز در ایران فعال بوده‌اند تا این مسئله را نهادینه کنند. در دوره اخیر، آیت‌الله مرعشی پرچمدار این حرکت بود و اکنون پژوهشکده الذریه النبویه و برخی مراکز دیگر این روند را پیگیری می‌کنند که هم‌افزایی میان آن‌ها بسیار مفید است.
 
زمانی در ادامه با اشاره به تفاوت‌های زبانی تصریح کرد: واژه «سید» در ایران به معنای سلاله پیامبر(ص) است، اما در کشورهای عربی گاهی به‌عنوان یک «نام» به کار می‌رود؛ لذا در آنجا از واژه‌های «شریف» و «اشراف» برای سادات استفاده می‌شود.«نقابه الاشراف» در حال حاضر در عربستان وجود دارد و اتحادیه نیز دارد. در گذشته، به دلیل حاکمیت سادات و اشراف بر عربستان، این نهاد بسیار قدرتمند بود، اما با ظهور جریان وهابیت، سادات کنار زده شدند. شاید بزرگ‌ترین نقابه‌السادات امروزی در جهان در مصر باشد و نکته جالب این است که تعداد سادات در میان شیعیان کمتر و در میان اهل سنت بیشتر است و بسیاری از آنان دارای شجره‌نامه هستند.

فعالیت نقابه السادات مصر

زمانی در ادامه افزود: یکی از اقدامات نقابه‌السادات در مصر این است که برای تمامی سادات پرونده تشکیل داده‌اند؛ به گونه‌ای که از همان روز تولد هر نوزاد، پرونده‌ای برای او ایجاد شده و نامش در شجره‌نامه سادات ثبت می‌گردد و این روند نسل به نسل تداوم می‌یابد. حکومت مصر از این نهاد حمایت می‌کند و در عربستان نیز این فعالیت‌ها به صورت آزاد انجام می‌شود.

وی همچنین اشاره کرد: در ایران نیز سادات اهل سنت بسیاری حضور دارند که برخی از آنان به مقام شهادت رسیده‌اند؛ مانند «ماموستا شیخ‌الاسلام» که نماینده خبرگان رهبری و از عاشقان امام شهید بود و به دلیل حمایت از ولی‌فقیه در ماه مبارک رمضان توسط داعش به شهادت رسید. او سیدی بود که از طریق پدر، حسینی و از طریق مادر، حسنی بود و همسرش نیز از سادات بود.

این استاد حوزه علمیه اظهار کرد: در بعثه رهبری در مدینه، مراسمی به مناسبت عید غدیر برگزار شد. در آن زمان، بنده به‌عنوان معاون آیت‌الله ری‌شهری (رئیس حجاج و بعثه مقام معظم رهبری)، پیشنهاد دادم که سادات عربستان نیز دعوت شوند. ایشان در ابتدا تردید داشتند، اما وقتی عرض کردم که افرادی را با تبیین و شناسایی می‌آورم، موافقت کردند. در نتیجه، ۶۰ نفر از سادات به دعوت بنده در این مراسم حضور یافتند و دو تن از آنان، از جمله مولوی عبدالرحمان شاهسواری، به نمایندگی از سایرین سخنرانی کردند. وی تأکید کرد که امروزه نیز چنین ظرفیت‌هایی برای تعامل وجود دارد.

استفاده از ظرفیت سادات اهل سنت

زمانی در ادامه افزود: اهل سنت نیز بر این باورند که سادات از نسل پیامبر اکرم(ص) از طریق حضرت زهرا(س) و حضرت علی(ع) هستند؛ به این معنا که تمامی سادات اهل سنت، فرزندان علی بن ابیطالب(ع) و حضرت فاطمه(س) می‌باشند. وی حتی به وجود سادات مسیحی اشاره کرد که از سلاله حضرت فاطمه(س) بوده و به مسیحیت گرویده‌اند و تأکید کردباید از این ظرفیت‌ها برای تقریب و تعامل با سادات اهل سنت و مسیحی بهره جست.

وی گفت: صرفاً تبارشناسی کافی نیست و در این راستا چند پیشنهاد ارائه داد: نخست، تکمیل و ایجاد انسجام در شجره‌نامه‌های سادات ایران است تا تمامی سادات شناسایی شده و با تشکیل شجره‌نامه، تداوم نسلی آنان حفظ شود. پیشنهاد دوم، ترویج نشان‌های سیادت مانند شال، گردنبند و کلاه سبز است که این نمادها در مصر بسیار رایج است، اما در ایران کمتر از ۱۰ درصد سادات از این نشان‌ها استفاده می‌کنند.

مسئول اداره سیاسی اجتماعی حوزه علمیه در ادامه افزود: پیشنهاد سوم بنده، تربیت ویژه فرزندان سادات است؛ به این ترتیب که پس از شناسایی، آموزش‌های ویژه‌ای برای آنان برگزار شود تا حتی بتوان از میان آن‌ها مدیرانی تربیت کرد.

وی همچنین به موضوع حمایت از سادات اشاره کرد و افزود: از اقدامات «نقابه الاشراف» در مصر این است که در صورت بروز اختلاف یا دعوا میان سادات، مانند دادگاه ویژه روحانیت، موضوع را در درون خودشان حل‌وفصل می‌کنند و همچنین در صورت مواجهه سادات با فقر یا آسیب‌های اجتماعی، از آنان حمایت می‌کنند. در نهایت، وی برپایی یک «همایش ملی سادات» را پیشنهاد داد و اشاره کرد که اگرچه همایش‌های محدودی برگزار شده، اما تاکنون همایشی در سطح ملی نداشته‌ایم.

جامعیت رهبر شهید

زمانی با اشاره به جایگاه رهبری شهید، بیان کرد: ارادت بنده به رهبر شهید به سال ۱۳۵۳ بازمی‌گردد؛ زمانی که در حوزه مشهد شاگرد ایشان بودم و در مساجد «کرامت» و «امام مجتبی(ع)» از ایشان درس تفسیر می‌گرفتم. ایشان اهتمام جدی به تفسیر داشتند، در حالی که در آن زمان حوزه مشهد درس تفسیر نداشت و قرآن غریب بود و هست؛ همان‌طور که در حوزه علمیه قم نیز قرآن غریب است و بنده به عنوان کسی که سالیانی معاون حوزه بوده‌ام، این قصور را می‌پذیرم. ما با وجود آنکه لباس انبیاء را پوشیده‌ایم، اما هنوز نتوانسته‌ایم قرآن را از مهجوریت بیرون آوریم و حوزه حاضر نیست قرآن را درس اصلی قرار دهد و همان ارزشی را که برای فقه قائل است، برای قرآن نیز قائل شود.
 
این استاد حوزه علمیه با تأکید مجدد بر غریب بودن قرآن و عدم دیدن ظرفیت اجتهاد در آن، تصریح کرد: دانشگاه الازهر ده برابر حوزه قم طلبه دارد، اما شرط پذیرش در آنجا، حافظ قرآن بودن است و نیم میلیون دانشجو در رشته‌های مختلف، حافظ کل قرآن هستند. ما در این زمینه کوتاهی کرده‌ایم؛ لذا امام شهید ما با وجود اینکه استاد سطح عالی بودند، تدریس تفسیر قرآن را آغاز کردند و آیات را چنان تفسیر می‌نمودند که برای طلاب جاذبه بیشتری نسبت به فقه و اصول داشت و حتی دانشجویان نیز جذب این جلسات می‌شدند. ایشان تأکید کرد که این نوع تفسیر باید در حوزه رواج یابد.

وی افزود: ایشان از کودکی، را با طعم قرآن آشنا کرد. بنده زمانی خدمت آقامجتبی رسیدم که دیدم با کتب تفسیری حشر و نشر داشته و با آن‌ها مانوس است. ایشان با تأسیس مؤسسه‌ای و با توجه به خلاهای موجود در حوزه، رشته تفسیر را الزامی کرد؛ به گونه‌ای که طلبه تنها در صورتی اجازه ورود به این مدرسه را داشت که درس تفسیر را بگذراند.

زمانی با اشاره به روحیه جهادی که رهبر انقلاب از رهبر شهید به ارث برده است، گفت: بنده ۱۲ ویژگی ایشان را فهرست کرده و چندین ساعت برنامه تلویزیونی در این زمینه ضبط کرده‌ام. به جرأت و بدون مبالغه می‌گویم جامعیتی که در رهبر شهید دیدم، در هیچ شخصیتی ندیده‌ام. ایشان مجتهدی بود که مبارزه و جهاد را از ۱۶ سالگی آغاز کرد و ۷۰ سال در راه خدا مجاهدت نمود. اولین بیانیه ضدشاه را در ۱۶ سالگی علیه فیلم‌های مبتذل سینمایی در مشهد نوشت و زندان و شکنجه‌های بسیاری را تحمل کرد. ایشان شش بار زندانی شد و چنان شلاق خورد که به حالت کما رفت و در نهایت به همراه فرزندان و اعضای خانواده شهید شد. وی با صدام، داعش، آمریکا، اسرائیل و منافقان داخلی جنگید و ما شخصیتی به چنین جامعیتی سراغ نداریم؛ ویژگی‌هایی که در رهبر کنونی انقلاب نیز وجود دارد. آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای نیز متولد خانه جهاد است و از کودکی شاهد مبارزات پدر بود و در جنگ هشت ساله، بدون اینکه گزارشی از حضور خود ارائه دهد، در پنج عملیات بزرگ شرکت کرد (که حضور ایشان در یکی از این عملیات‌ها یک سال بود) و این مطالب توسط دیگران بیان شده است.
 
انتهای پیام
خبرنگار:
علی فرج زاده
دبیر:
سلما آرام
captcha