دیجیتالی‌سازی نسخه خطی قرآن در اندونزی

به گزارش ایکنا به نقل از voi.id، نص این قرآن که قدمت آن حدود ۱۸۰ سال تخمین زده می‌شود، نشانه‌هایی از فرسودگی را نشان می‌دهد و جوهر در بخش‌هایی از آن محو شده است.

هدف از فرآیند دیجیتالی‌سازی، حفظ محتوای نسخه خطی است تا بتوان آن را بدون نیاز به بازکردن یا لمس مکرر اسناد اصلی مطالعه کرد.

این نسخه خطی چیزی بیش از نص قرآن است و شامل حاشیه‌نویسی‌ها، یادداشت‌ها و سایر اطلاعات مستندکننده سنت‌های علمی، شبکه‌های علما و زندگی اجتماعی ـ دینی جامعه آچه در آن دوران است.

این تلاش‌ بخشی از تحقیقات انجام‌شده توسط نور رحمی، دانشجوی دکترای مطالعات اسلامی در دانشگاه اسلامی ایالتی «آر ـ رانری»(Ar-Raniry) در منطقه باندا در آچه است.

این تحقیق در دهمین کنفرانس بین‌المللی انجمن علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی (I-LISS 2026) در دانشگاه فناوری مارا در شاه عالم، مالزی، که از ۲۶ تا ۲۸ آگوست برگزار شد، ارائه شد.

نور رحمی در این باره اظهار کرد: تحول دیجیتال صرفاً تبدیل نسخه‌های خطی به فرمت دیجیتال نیست؛ بلکه تلاشی برای حفظ دانش موجود در آنهاست تا بتوان آن را مطالعه و به عنوان میراث منتقل کرد.

به گفته نور رحمی، وضعیت فیزیکی نسخه خطی چالش اصلی برای حفظ آن است. جوهر بر پایه آهن که معمولاً در گذشته استفاده می‌شد، می‌تواند در درازمدت باعث خوردگی کاغذ شود.

این تحقیق از یک فرآیند سه مرحله‌ای استفاده کرده که شامل پیش از دیجیتالی‌شدن، دیجیتالی‌شدن و پس از دیجیتالی‌سازی است. مراحل اولیه شامل انتخاب نسخه خطی، تأیید مالکیت و حق چاپ، ثبت داده‌های کتاب‌شناسی و آماده‌سازی تجهیزات است..

فرآیندهای بعدی نیز شامل عکس‌برداری، کنترل کیفیت، تهیه فایل اصلی، مدیریت فراداده و تبدیل فایل است.  سپس نتایج دیجیتال‌سازی گردآوری و مستندسازی می‌شود.