توسل به اولیای الهی تجلی ادب بندگی است
حجتالاسلام والمسلمین اسماعیل شادمانی با تبیین جایگاه و فلسفه توسل در مکتب اهل بیت(ع)، واسطه قراردادن اولیای الهی را تجلی ادب بندگی دانست و گفت: توسل هرگز به معنای شرک یا بیاطلاعی پروردگار از احوال بندگان نیست، بلکه مسیر تقرب به خدا از مجرای آبرومندان درگاه الهی و تقویت انگیزه معنوی است.
حجتالاسلام والمسلمین اسماعیل شادمانی کارشناس دینی در گفتوگو با ایکنا از کرمانشاه، با بیان اینکه توسل به آبرومندان درگاه الهی یکی از مهمترین راههای تقرب به خداوند و استجابت دعاست، گفت: توسل به این معنا نیست که خداوند از حال بنده بیاطلاع است یا صدای او را نمیشنود، بلکه نشاندهنده ادب بنده در محضر پروردگار و استفاده از ظرفیتهای معنوی است که خود خداوند در نظام آفرینش قرار داده است.
وی در تشریح مفهوم توسل اظهار کرد: گاهی ما برای برآورده شدن دعاهایمان، در وجود خودمان دچار مانع هستیم، نه اینکه مشکلی در لطف و رحمت خدا باشد، ممکن است انسان از نظر روحی، اخلاقی یا حالات درونی، آن آمادگی لازم را نداشته باشد تا صدایش مستقیماً به استجابت برسد. در چنین شرایطی اهل بیت(ع) واسطه ما میشوند و با دعا و توسل، صدای ما را به درگاه الهی میرسانند؛ پس این موضوع اصلاً به معنی نشنیدن صدای بنده توسط خدا نیست.
این کارشناس دینی با اشاره به بُعد دیگری از حکمت توسل افزود: خداوند متعال با این عبادت میخواهد این مسئله را برای همه ما جا بیندازد که افراد عزیز، عزتمند و شریف در پیشگاه خدا آبرو دارند. اگر میخواهید به این جایگاه برسید، بدانید که خداوند شرایطی را فراهم میکند که حتی دیگر مؤمنان از طریق شما به برکات و نعمات الهی دست پیدا کنند. این درواقع یک جایزه است؛ هم برای آن انسانی که به مقام شهادت رسیده و وسیله فیض الهی شده و هم برای من توسلکننده. اینجا دو اتفاق میافتد، صدای من از طریق آن شهید به ساحت مقدس خداوند نزدیکتر میشود و از سوی دیگر، انگیزهای مضاعف در من ایجاد میشود که اگر روزی به مقام شهادت یا قرب الهی رسیدم، چنان عزت و مرحمتی از خداوند دریافت خواهم کرد که خداوند برای رساندن فیض و برکاتش به دیگر مؤمنان از من استفاده کند.
شادمانی در پاسخ به اینکه آیا علاوه بر آیه شریفه «وَابْتَغُوا إِلَیْهِ الْوَسِیلَةَ»، در متون دینی و احادیث نیز به موضوع توسل اشاره شده است، ادامه داد: در منابع روایی ما نمونههای متعددی وجود دارد. یکی از شناختهشدهترین آنها همین دعای توسل است که در آن به پیامبر اکرم(ص)، حضرت زهرا(س) و ائمه اطهار(ع) متوسل میشویم. این دعا دقیقاً بر همین منطق استوار است که بنده از آبروی اولیای الهی برای طلب حاجت از خداوند استفاده میکند.
وی با تأکید بر اینکه توسل به عزیزان خدا در امتداد خدا و در محور عمودی ایرادی ندارد، یادآور شد: آنچه ایراد دارد، تلقی استقلال است؛ یعنی اینکه کسی گمان کند اولیای الهی در عرض خداوند و مستقل از او اثری دارند. این نگاه شرکآلود است. اما اگر توسل در چارچوب عبودیت و با این باور باشد که همه امور به دست خداست و اولیا فقط وسیله و واسطهاند، نه تنها ایرادی ندارد، بلکه امری پسندیده و مورد تأکید قرآن کریم و روایات است.
این کارشناس دینی درباره شرایط و آداب توسل نیز تصریح کرد: توسل با دل شکسته، در دل شب، با وضو و طهارت، همراه با حمد و ستایش الهی و توبه و در زیارتگاهها و مکانهای مقدس، همه خوب است و تأثیر دارد؛ اما تعیینکننده نیست. از همه مهمتر اخلاص است. اگر اخلاص نباشد، هیچ یک از این آداب به تنهایی کارساز نخواهد بود. اخلاص یعنی دل را فقط برای خدا خالی کنیم و باور داشته باشیم که اثرگذار واقعی در تمام عالم فقط پروردگار است.
وی در پایان در پاسخ به اینکه آیا لقب «بابالحوائج» برای بعضی از امامان به معنای قدرت مستقل آنها در برآوردن حاجت است، اظهار کرد: این یک تعبیر عرفی و برگرفته از تجربه مؤمنان است. اینکه گفته میشود فلان امام بابالحوائج است، به این معناست که خداوند متعال از طریق توسل به آن بزرگوار، عنایت ویژهای به بندگانش دارد. اما باید توجه داشت که «اثبات شیء نفی ماعدا نمیکند»؛ یعنی اینکه یک امام به بابالحوائج بودن شهرت یافته، به این معنا نیست که توسل به دیگر ائمه بیاثر است یا آنها از مقام واسطه بودن برخوردار نیستند. همه اهل بیت(ع) بابهای رحمت الهی هستند و توسل به هر یک از آنها در جای خودش مطلوب و اثربخش است.
انتهای پیام
