سیدحسن نصرالله؛ الگوی مدیریت مقاومت فراتر از مرزبندی‌های طایفه‌ای
یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با تشریح ابعاد شخصیتی و مدیریتی شهید سیدحسن نصرالله، توانایی او در ایجاد وحدت میان گروه‌های مختلف لبنان و تبدیل مقاومت به مسئله‌ای فراتر از مرزبندی‌های مذهبی و طایفه‌ای را از مهم‌ترین ویژگی‌های وی دانست.
دو سال از شهادت سید حسن نصرالله، دبیرکل پیشین حزب‌الله لبنان، می‌گذرد؛ شخصیتی که علاوه بر نقش‌آفرینی در تحولات لبنان و جبهه مقاومت، در عرصه‌های مدیریتی، سیاسی، اجتماعی و ارتباط با گروه‌های مختلف مذهبی و قومی لبنان نیز مورد توجه قرار گرفته است.
عباس گلرو، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم سمنان و مهدی‌شهر، در گفت‌وگو با ایکنا با تشریح ابعاد شخصیتی و مدیریتی شهید سید حسن نصرالله از نحوه مدیریت پیچیدگی‌های سیاسی و طایفه‌ای لبنان، تعامل با جریان‌های شیعی، اهل سنت و مسیحیان و تصمیم حزب‌الله برای ورود به جنگ پشتیبانی از غزه سخن گفت. وی همچنین با اشاره به تهدیدهای اخیر علیه جمهوری اسلامی ایران، شرایط منطقه و ظرفیت‌های ایران در صورت وقوع درگیری جدید را تشریح کرد که در ادامه مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانیم:
ایکنا ـ با توجه به گذشت دو سال از شهادت سید حسن نصرالله، به نظر شما مهم‌ترین ویژگی‌های شخصیتی و مدیریتی ایشان که می‌تواند به‌عنوان یک الگو، به‌ویژه برای تقویت وحدت و انسجام ملی مورد توجه قرار گیرد، چیست؟
شخصیت شهید سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، یک شخصیت چند بُعدی بود. ایشان ابعاد مختلفی داشت؛ از ابعاد عرفانی و معنوی گرفته تا ابعاد مدیریتی، سیاسی، اجتماعی، نظامی و رسانه‌ای.
در حوزه معنوی و عرفانی، شب‌زنده‌داری‌ها و تعلق ایشان به علمای بزرگ و دلبستگی‌ای که به امام موسی صدر، امام محمدباقر صدر، امام خمینی(ره) و رهبر شهید داشت، بخش مهمی از شخصیت معنوی و عرفانی ایشان را شکل داده بود. این شخصیت معنوی متأثر از بزرگان علمای جهان اسلام، چه در عصر گذشته و چه در دوران معاصر، بود و مجموعه این ویژگی‌ها شخصیت ویژه‌ای را در سید حسن نصرالله ایجاد کرده بود.
البته آغاز فعالیت‌های ایشان در عراق و در حوزه نجف نیز در شکل‌گیری شخصیت و اندیشه او مؤثر بود. اما در ادامه، زمانی که در صحنه مدیریتی لبنان قرار گرفت، تحولات مهمی در نقش‌آفرینی حزب‌الله در عرصه نظامی، داخلی و اجتماعی ایجاد کرد.
ایکنا ـ در حوزه مدیریت حزب‌الله، چه تغییری در دوره دبیرکلی سید حسن نصرالله ایجاد شد؟
در بعد مدیریتی، سید حسن نصرالله توانست سطح کنشگری حزب‌الله را ارتقا دهد. در دوره ایشان، نقش حزب‌الله در عرصه نظامی به اندازه‌ای ارتقا پیدا کرد که ساختار نظامی و فرماندهی آن بیش از گذشته در چارچوب یک مدیریت منسجم قرار گرفت.
پیش از ایشان، نیروهای نظامی حزب‌الله در برخی موارد فرماندهی و تصمیمات خود را تا حدی مستقل از رهبری سیاسی دنبال می‌کردند اما در دوره سید حسن نصرالله، شورای اجرایی حزب‌الله و بخش نظامی آن در حیطه مدیریتی مستقیم دبیرکل قرار گرفت.
از سوی دیگر، حزب‌الله لبنان در مقطعی برای انجام برخی وظایف و تصمیمات، احیاناً تصمیمات خود را از تهران و رهبر شهید انقلاب اخذ می‌کرد، اما به مرور زمان حکمت، درایت و عقلانیت سید حسن نصرالله به جایی رسید که رهبری شهید فرمودند «حزب‌الله در تصمیمات خود مستقل است» یعنی نیازی به اخذ مشورت و مصلحت از تهران نبود.
البته این به معنای قطع ارتباط نبود؛ در موارد بسیار کلیدی و مهم، مشورت‌ها و هماهنگی‌ها انجام می‌شد، اما شورای اجرایی حزب‌الله در دوره سید حسن نصرالله به یک ساختار مستقل و توانمند در تصمیم‌گیری تبدیل شد.
ایکنا ـ یکی از ویژگی‌های لبنان، وجود طوایف و جریان‌های متعدد سیاسی و مذهبی است. شهید سید حسن نصرالله چگونه توانست در چنین ساختار پیچیده‌ای، ارتباط خود را با گروه‌های مختلف حفظ کند و زمینه همراهی آنها با مقاومت را فراهم کند؟
لبنان کشوری است که موزاییک طوایف در آن بسیار پیچیده است و بیش از ۱۸ طایفه در این کشور زندگی می‌کنند. بخشی از این طوایف با مقاومت همراه هستند و بخشی نیز همسو و همراه نیستند. از طرف دیگر، کشورهای مختلف نیز در لبنان نقش‌آفرینی دارند.
فرانسوی‌ها لبنان را یک کشور فرانکوفون می‌دانند و احساس می‌کنند این کشور حیات خلوت آنهاست. آمریکایی‌ها نیز به دلیل مسائل منطقه‌ای و وجود رژیم صهیونیستی، در لبنان سیطره و نقش‌آفرینی دارند. عربستان سعودی، قطر، ترکیه و روسیه نیز هر کدام در لبنان نقش دارند.
مدیریت چنین شرایط پیچیده‌ای جز با حکمت، درایت و تیزبینی امکان‌پذیر نبود و سید حسن نصرالله این ویژگی‌ها را داشت.
ایشان در داخل جامعه شیعه نیز توانست وحدت ایجاد کند؛ چراکه خطرات انشقاق درون شیعی وجود داشت. شما می‌دانید که لبنان یک دهه جنگ داخلی را پشت سر گذاشت که بخشی از آن، جنگ شیعه با شیعه بود. بنابراین ایجاد وحدت در جامعه شیعی موضوع بسیار مهمی بود. همچنین سید حسن نصرالله توانست با نبیه بری، رئیس مجلس لبنان، ارتباط بسیار خوبی برقرار کند و میان آنها اعتمادی مبتنی بر حسن اعتماد طرفین شکل گرفت.
ایکنا ـ تعامل شهید نصرالله با اهل سنت لبنان چگونه بود؟
یکی دیگر از ویژگی‌های مهم ایشان این بود که توانست با بخش عمده اهل سنت لبنان ارتباط برقرار کند؛ هم با علمای اهل سنت و هم با سیاسیون این جریان.
ایشان توانست بخش‌هایی از جامعه اهل سنت را با مقاومت همراه کند. مجمع علمای اهل سنت در بیروت، طرابلس و دیگر مناطق نیز در مقاطعی با مقاومت همراه شدند.
این نکته بسیار مهمی است؛ چراکه سید حسن نصرالله تلاش کرد مقاومت را از یک چارچوب صرفاً طایفه‌ای خارج کند و آن را به موضوعی مرتبط با منافع عمومی لبنان و مسئله فلسطین تبدیل کند.
ایکنا ـ ارتباط شهید سید حسن نصرالله با مسیحیان لبنان چگونه بود و چه نقشی در گسترش اجتماعی مقاومت داشت؟
سید حسن نصرالله در مرحله دیگری توانست بخشی از مسیحیان را نیز به سمت مقاومت جذب کند. جریان غالب مسیحی که در آن مقطع با عنوان جریان آزاد مسیحی شناخته می‌شد و میشل عون رهبری آن را برعهده داشت، عمدتاً از جریان مارونی محسوب می‌شد و بخش قابل توجهی از مسیحیان لبنان نیز در این جریان قرار داشتند.
سید حسن نصرالله توانست با حکمت و درایت با این جریان ارتباط برقرار کند و آنها را در موضوع مقاومت با خود همراه کند. این نشان می‌دهد که نگاه ایشان صرفاً محدود به یک طایفه یا یک گروه مذهبی نبود و می‌توانست با گروه‌های مختلف جامعه لبنان تعامل کند.
ایکنا ـ یکی از مقاطع حساس لبنان، ترور رفیق حریری بود که می‌توانست به افزایش شکاف میان حزب‌الله و جامعه لبنان منجر شود. شهید سید حسن چگونه با این بحران مواجه شد؟
ترور رفیق حریری یک توطئه اسرائیلی بود که اهداف چندگانه‌ای را دنبال می‌کرد؛ از جمله خروج نیروهای سوری از لبنان، به هم ریختن فضای داخلی لبنان و قرار دادن جامعه لبنان در برابر حزب‌الله.
پس از این حادثه تلاش شد این‌گونه القا شود که حزب‌الله در ترور رفیق حریری نقش داشته است. اما سید حسن نصرالله در سلسله گفت‌وگوها و سخنرانی‌هایی که در تلویزیون لبنان داشت، با ارائه ادله و اسناد، این موضوع را تبیین کرد و گفت این اقدام کار اسرائیل بوده است. ایشان از نخستین افرادی بود که بلافاصله پس از ترور رفیق حریری، او را شهید خطاب کرد.
بنابراین سید حسن نصرالله توانست فضایی را که می‌توانست به شدت ملتهب شود و جامعه لبنان را علیه حزب‌الله تحریک کند، با تبیین و حکمت و درایت مدیریت کند و توجه افکار عمومی را به نقش دشمن صهیونیستی معطوف کند.
ایکنا ـ با توجه به صحبت‌هایی که درباره نقش شهید سید حسن نصرالله در حمایت از فلسطین مطرح شد، تصمیم او برای ورود حزب‌الله به جنگ و پشتیبانی از غزه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
نکته بسیار کلیدی همین مسئله است. در یک مقطع تاریخی، در غزه اتفاق بسیار سنگینی افتاد و رژیم صهیونیستی وارد این عرصه شد و جنایت‌هایی را انجام داد.
در چنین شرایطی، حزب‌الله لبنان باید بر اساس پیش‌بینی‌ها و ارزیابی‌های خود تصمیم می‌گرفت. سید حسن نصرالله جلسه گذاشت، شرایط را بررسی و ارزیابی کرد و نهایتاً به این تصمیم رسید که اگر حزب‌الله لبنان وارد جنگ و پشتیبانی از غزه شود و جبهه شمالی رژیم صهیونیستی و سرزمین‌های اشغالی را فعال کند، باید همه تبعات آن را بپذیرد.
در نهایت به این جمع‌بندی رسید که در این لحظه تاریخی، چیزی جز ورود به این عرصه نمی‌تواند مایه رضایت خدا و ماندگار در تاریخ باشد. ایشان وارد شد و تبعات آن را نیز دیدیم که در نهایت به شهادت سید حسن نصرالله منجر شد.
این مسئله برخلاف ادعایی است که برخی مطرح می‌کنند و مسائل را صرفاً شیعه و سنی یا طایفه‌ای می‌کنند و می‌گویند این موضوع مربوط به شیعه یا سنی است. اینجا یک جریان شیعی در خط مقدم دفاع از مسئله غزه و فلسطین وارد شد و هزینه داد.
ایکنا ـ از نگاه شما شهادت سید حسن نصرالله چه پیامی برای آینده محور مقاومت دارد؟
اینکه امروز حزب‌الله کجاست و جمهوری اسلامی ایران کجاست، در واقع همان تعبیری است که درباره شهادت رهبر شهیدمان نیز مطرح شد.
شهادت و فقدان سید حسن نصرالله آن‌گونه که در گفتار رهبر شهید آمده است حادثه کمی نیست «بلکه جنس عزای ما از جنس عزای سیدالشهدا (ع) است؛ زنده و زنده‌کننده است.» و این فقدان نباید باعث دلسردی و غم شود، بلکه باید از این مسئله یک فرصت برای آینده ایجاد کنیم تا محور مقاومت در آینده بتواند قوی‌تر ارتباط پیدا کند و نقش‌آفرینی بیشتری داشته باشد.
جایگاه حزب‌الله امروز در جهان اسلام بسیار بلند و رفیع است و امیدواریم روح این شهید از همه ما راضی باشد.
ایکنا ـ با توجه به تهدیدهای اخیر دونالد ترامپ و تهدیدهای مطرح‌شده از سوی رژیم صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران در صورت وقوع درگیری جدید چه راهبردی باید داشته باشد؟
به هر حال ما الان در یک جنگ وجودی با رژیم صهیونیستی هستیم و در چنین شرایطی باید همه چیز بسیار محاسبه‌شده باشد.
آنچه در سازمان ملل اتفاق افتاد و آنچه خود اسرائیلی‌ها مطرح کردند و همچنین خروج ۷۸ کشور، از نظر من نشان‌دهنده این است که رژیم صهیونیستی جایگاه و مشروعیت لازم را در سازمان ملل ندارد. آنچه در سازمان ملل اتفاق افتاد، از جمله اینکه دبیرکل تمایل به دیدار با او نداشت و نمایندگان کشورها نیز مواضعی اتخاذ کردند، نشان‌دهنده جایگاه نامشروع این رژیم در افکار عمومی و عرصه بین‌المللی است.
تهدیدهایی که نتانیاهو مطرح می‌کند نیز باید در همین چارچوب دیده شود. اگر رژیم صهیونیستی به این جمع‌بندی رسیده بود که می‌تواند در یک جنگ ساده و سهل با ایران رویارو شود، طبیعتاً پیش از این و بیش از آنچه اتفاق افتاده بود، اقدام می‌کرد. اما اکنون در حال محاسبه هزاران باره هستند؛ چراکه این یک جنگ وجودی است.
ایکنا ـ چه عواملی باعث می‌شود که در محاسبات مربوط به رویارویی احتمالی با ایران، مسئله برای رژیم صهیونیستی پیچیده باشد؟
در جنگ وجودی، رژیم صهیونیستی با محدودیت جغرافیایی مواجه است، در حالی که ایران از وسعت جغرافیایی بسیار بیشتری برخوردار است و منابع نیز در کشور پراکنده است.
از سوی دیگر، جمهوری اسلامی ایران ظرفیت‌هایی در اختیار دارد که باید مورد توجه قرار گیرد؛ یکی از این ظرفیت‌ها بحث تنگه هرمز است که می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد جهان داشته باشد و حتی برخی نیز نسبت به این مسئله ابراز نگرانی کرده‌اند.
همچنین اقتصاد کشورهای منطقه که به نوعی متحد آمریکا و رژیم صهیونیستی هستند، از جمله امارات و عربستان سعودی، در محاسبات مربوط به هرگونه درگیری منطقه‌ای اهمیت دارد.
جمهوری اسلامی ایران در صورت رویارویی با رژیم صهیونیستی می‌تواند از ظرفیت‌های مختلف خود استفاده کند و به تعبیر من، رژیم صهیونیستی از پیامدهای چنین رویارویی هراس دارد.
ایکنا ـ شما به عنوان عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در جلساتی که با مسئولان نظامی و امنیتی داشته‌اید، ارزیابی‌تان از آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای مواجهه با یک جنگ احتمالی چیست؟
طبیعتاً نیروهای نظامی ما هوشیار و با ذکاوت هستند. آنچه از قبل تدارک دیده شده بود، به طور کامل مورد استفاده قرار نگرفت و آنچه در این دو جنگ و در فاصله میان آنها تدارک دیده شده، ظرفیت‌هایی است که می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.
ما به عنوان اعضای کمیسیون امنیت ملی جلساتی با مقامات لشکری و مسئولان مختلف داشته‌ایم و تقریباً می‌توان گفت به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که اگر چنین اتفاقی بیفتد و جنگی دربگیرد، رژیم صهیونیستی تا مرحله سقوط و فروپاشی پیش خواهد رفت.
این ارزیابی بر اساس آن چیزی است که درباره استعداد و آمادگی نیروهای مسلح و همچنین آسیب‌شناسی‌هایی که از گذشته صورت گرفته، وجود دارد. به نظر ما آمادگی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به حدی رسیده که اطمینان کامل داریم، ان‌شاءالله رژیم صهیونیستی، مرتکب چنین حماقتی نخواهد شد.
ایکنا ـ نقش آمریکا را در این شرایط چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا واشنگتن به دنبال تشدید درگیری است یا راهی برای خروج از شرایط موجود می‌جوید؟
به نظر می‌رسد آمریکا نیز در تلاش است یک منفذ سیاسی برای خروج از این گرفتاری و باتلاق میدانی، منطقه‌ای و اقتصادی که در آن گرفتار شده است پیدا کند.
شرایطی که امروز وجود دارد، برای آمریکا نیز ساده نیست و به نظر من اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، شاهد تبعات سیاسی آن برای ترامپ و هیئت حاکمه آمریکا خواهیم بود. نتانیاهو نیز شرایط بسیار سختی دارد و با گرفتاری‌های داخلی در داخل رژیم مواجه است. امیدواریم در نهایت همه این تحولات به نفع ایران و محور مقاومت تمام شود.
انتهای پیام
