کد خبر: ۱۴۸۷۲۲۳
تاریخ: ۱۲ تير ۱۳۸۵ - ۱۲:۲۶
«اخلاق در قرآن» آيةالله مكارم شيرازی منتشر شد
گروه انديشه: جلد نخست كتاب «اخلاق در قرآن» كه به مسايل اخلاقی از منظر قرآن ميپردازد، به قلم حضرت آيةاللهالعظمی مكارم شيرازی و با همكاری گروهی از فضلای حوزه علميه قم منتشر شد.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا) به نقل از رسا، جلد اول كتاب «اخلاق در قرآن»، تأليف حضرت آيةالله ناصر مكارم شيرازی در چهارده فصل تنظيم شده است.
بر اساس اين گزارش، فصل اول كتاب با عنوان «اهميت بحثهای اخلاقی» به بيان جايگاه اين مباحث در قرآن و روايات اختصاص دارد. در اين فصل آمده است: «در آيات قرآن يكی از اهداف اصلی بعثت پيامبر اسلام(ص)، تزكيه نفوس و تربيت انسانها و پروش اخلاق حسنه بوده است؛ حتی ميتوان گفت تلاوت آيات الهی و تعليم كتاب و حكمت مقدمهای است برای مسأله تزكيه نفوس و تربيت انسانها؛ همان چيزی كه هدف اصلی اخلاق را تشكيل ميدهد».
در فصل دوم با عنوان «نقش اخلاق در زندگی و تمدن انسانها»، پس از بيان ده آيه در اين باره، آمده است: «از اين آيات به خوبی استفاده ميشود كه هر خلق و خوی برجسته انسانی علاوه بر جنبههای معنوی و اخروی، تأثير عميقی در زندگی مادی و دنيوی انسانها دارد؛ به همين دليل نبايد تصور كرد كه مسايل اخلاقی يك سلسلسه مسايل فردی و شخصی است».
نويسنده در فصل سوم به بررسی «مقوله اخلاق در مكاتب اخلاقی مطرح در جهان» ميپردازد و پس از آن به نكاتی از قبيل اخلاق و نسبيت، تأثير متقابل اخلاق و رفتار، تأثير متقابل اخلاق و عمل در احاديث اسلامی و اخلاق فردی و اجتماعی اشاره ميكند.
فصل چهارم اين كتاب به مبحث «پشتوانههای اخلاق» اختصاص دارد. اين پشتوانهها عبارت اند از: پشتوانه سودجويی، پشتوانه عقلی، پشتوانه شخصيت و پشتوانه الاهی.
در فصل پنجم با عنوان «اخلاق و آزادی» به سخنان متناقضی درباره آزادی اشاره ميكند و ميافزايد: «اين امر نشان ميدهد كه ارزيابی صحيحی از اصل آزادی نشده و از سوی ديگر اخلاق دينی به ويژه اخلاق اسلامی مورد دقت قرار نگرفته است» .
نويسنده در فصل ششم با عنوان «اصول مسايل اخلاقی در قرآن» ضمن اشاره به مكتب های ديگر، آن ها را مورد نقد و بررسی قرار می دهد و در بخش بازگشت به اصول اخلاقی قرآن، چهار اصل؛ مسايل اخلاقی در ارتباط با خالق، مسايل اخلاقی در ارتباط با خلق، مسايل اخلاقی در ارتباط با خويشتن و مسايل اخلاقی در ارتباط با جهان آفرينش و طبيعت تجزيه و تحليل شده است.
فصل هفتم به مبحث پيوند مسايل اخلاقی با يكديگر در آينه روايات اختصاص دارد. در بخشی از آن آمده است: «فضايل اخلاقی غالبا با يكديگر مربوطند همان گونه كه رابطه نزديكی در ميان رذايل اخلاقی ديده ميشود. به همين دليل، جدايی كامل آنها از يكديگر غالبا امكانپذير نيست».
در فصل هشتم با عنوان «ازكجا شروع كنيم؟»، درباره راههای عملی تهذيب اخلاق، اين نكات ذكر شده است: سه ديدگاه در چگونگی برخورد با مسايل اخلاقی، آيا در هر مرحله استاد و راهنما لازم است؟، نقش واعظ درون و واعظ برون، اموری كه ميتواند به انسان برای رسيدن به اين هدف كمك كند و پاك بودن محيط.
نگارنده در فصل نهم روشهای مختلف ارباب سير و سلوك را به رشته تحرير درآورده است كه از جمله آن ها، روش منسوب به بحرالعلوم و روش مرحوم ملكی تبريزی(ره) است. در بخشی از اين فصل ميخوانيم: «از آنچه علمای سير و سلوك و رهروان اين راه، اين اصول مشترك برميآيد، هدف اصلی لقاءالله است. نخستين گام توبه است. آداب چهارگانه مشارطه و مراقبه و محاسبه و معاقبه بايد رعايت شود. مبارزه با هوای نفس از واجبترين واجبات است. توجه به اذكار واردشده در شرع مقدس سبب قوت پيمودن راه ميباشد. توجه قلبی به حقيقت توحيد توشه ديگر اين راه است. شكستن بت انانيت از مهم ترين شرايط وصول به مقصد است و در آخر استفاده از وجود استاد و مربی مورد توجه برخی از ارباب سير و سلوك بوده است».
عناوين فصول ديگر اين كتاب عبارت اند از: آيا در هر مرحله استاد و راهنما لازم است؟، آمادگی های لازم برای پرورش فضايل اخلاقی، گامهای عملی به سوی تهذيب اخلاقی، اسوهها و الگوها و چهره ديگر ولايت و تأثير آن در تهذيب نفوس.
گفتنی است، اين كتاب را انتشارات مدرسه امام علی بن ابيطالب(ع) در چهارصد صفحه منتشر كرده است.
بر اساس اين گزارش، فصل اول كتاب با عنوان «اهميت بحثهای اخلاقی» به بيان جايگاه اين مباحث در قرآن و روايات اختصاص دارد. در اين فصل آمده است: «در آيات قرآن يكی از اهداف اصلی بعثت پيامبر اسلام(ص)، تزكيه نفوس و تربيت انسانها و پروش اخلاق حسنه بوده است؛ حتی ميتوان گفت تلاوت آيات الهی و تعليم كتاب و حكمت مقدمهای است برای مسأله تزكيه نفوس و تربيت انسانها؛ همان چيزی كه هدف اصلی اخلاق را تشكيل ميدهد».
در فصل دوم با عنوان «نقش اخلاق در زندگی و تمدن انسانها»، پس از بيان ده آيه در اين باره، آمده است: «از اين آيات به خوبی استفاده ميشود كه هر خلق و خوی برجسته انسانی علاوه بر جنبههای معنوی و اخروی، تأثير عميقی در زندگی مادی و دنيوی انسانها دارد؛ به همين دليل نبايد تصور كرد كه مسايل اخلاقی يك سلسلسه مسايل فردی و شخصی است».
نويسنده در فصل سوم به بررسی «مقوله اخلاق در مكاتب اخلاقی مطرح در جهان» ميپردازد و پس از آن به نكاتی از قبيل اخلاق و نسبيت، تأثير متقابل اخلاق و رفتار، تأثير متقابل اخلاق و عمل در احاديث اسلامی و اخلاق فردی و اجتماعی اشاره ميكند.
فصل چهارم اين كتاب به مبحث «پشتوانههای اخلاق» اختصاص دارد. اين پشتوانهها عبارت اند از: پشتوانه سودجويی، پشتوانه عقلی، پشتوانه شخصيت و پشتوانه الاهی.
در فصل پنجم با عنوان «اخلاق و آزادی» به سخنان متناقضی درباره آزادی اشاره ميكند و ميافزايد: «اين امر نشان ميدهد كه ارزيابی صحيحی از اصل آزادی نشده و از سوی ديگر اخلاق دينی به ويژه اخلاق اسلامی مورد دقت قرار نگرفته است» .
نويسنده در فصل ششم با عنوان «اصول مسايل اخلاقی در قرآن» ضمن اشاره به مكتب های ديگر، آن ها را مورد نقد و بررسی قرار می دهد و در بخش بازگشت به اصول اخلاقی قرآن، چهار اصل؛ مسايل اخلاقی در ارتباط با خالق، مسايل اخلاقی در ارتباط با خلق، مسايل اخلاقی در ارتباط با خويشتن و مسايل اخلاقی در ارتباط با جهان آفرينش و طبيعت تجزيه و تحليل شده است.
فصل هفتم به مبحث پيوند مسايل اخلاقی با يكديگر در آينه روايات اختصاص دارد. در بخشی از آن آمده است: «فضايل اخلاقی غالبا با يكديگر مربوطند همان گونه كه رابطه نزديكی در ميان رذايل اخلاقی ديده ميشود. به همين دليل، جدايی كامل آنها از يكديگر غالبا امكانپذير نيست».
در فصل هشتم با عنوان «ازكجا شروع كنيم؟»، درباره راههای عملی تهذيب اخلاق، اين نكات ذكر شده است: سه ديدگاه در چگونگی برخورد با مسايل اخلاقی، آيا در هر مرحله استاد و راهنما لازم است؟، نقش واعظ درون و واعظ برون، اموری كه ميتواند به انسان برای رسيدن به اين هدف كمك كند و پاك بودن محيط.
نگارنده در فصل نهم روشهای مختلف ارباب سير و سلوك را به رشته تحرير درآورده است كه از جمله آن ها، روش منسوب به بحرالعلوم و روش مرحوم ملكی تبريزی(ره) است. در بخشی از اين فصل ميخوانيم: «از آنچه علمای سير و سلوك و رهروان اين راه، اين اصول مشترك برميآيد، هدف اصلی لقاءالله است. نخستين گام توبه است. آداب چهارگانه مشارطه و مراقبه و محاسبه و معاقبه بايد رعايت شود. مبارزه با هوای نفس از واجبترين واجبات است. توجه به اذكار واردشده در شرع مقدس سبب قوت پيمودن راه ميباشد. توجه قلبی به حقيقت توحيد توشه ديگر اين راه است. شكستن بت انانيت از مهم ترين شرايط وصول به مقصد است و در آخر استفاده از وجود استاد و مربی مورد توجه برخی از ارباب سير و سلوك بوده است».
عناوين فصول ديگر اين كتاب عبارت اند از: آيا در هر مرحله استاد و راهنما لازم است؟، آمادگی های لازم برای پرورش فضايل اخلاقی، گامهای عملی به سوی تهذيب اخلاقی، اسوهها و الگوها و چهره ديگر ولايت و تأثير آن در تهذيب نفوس.
گفتنی است، اين كتاب را انتشارات مدرسه امام علی بن ابيطالب(ع) در چهارصد صفحه منتشر كرده است.