به گزارش خبرگزای قرآنی ايران (ايكنا) دكتر «مهدی محقق» رئيس هيأت‌مديره‌ی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در ابتدای اين مراسم با تأكيد بر زنده‌ نگه‌داشتن ياد چهره‌های فرهنگ و ادب تأكيد كرد: بايد نام چهره‌های فرهنگی و ارزنده را نگه‌داشت تا نسل جون آن‌را الگوی خود قرار دهند و معرفی برخی چهره‌های ناشناخته مانند «مستوره‌ی كردستانی» باعث تداوم‌بخشی راه آن‌ها می‌شود.
وی افزود: در سرزمين علم‌خيز و ادب‌پرور ما، چهره‌های درخشانی می‌يابيم كه در كوش در راه علم، عرفان، تايخ و فرهنگ گام‌های ارزنده‌ای برداشته‌اند اما نام چمندانی از آن‌ها باقی نمانده‌است و بايد با برگزاری اين مجالس، اين چهره‌ها را به جوانان معرفی كرد.
س‌س در ادامه‌ی اين مراسم مهندس «بهاءالدين ادب» نماينده‌ی سابق مردم كردستان در دور ‌پنجم و ششم مجلس شورای اسلامی از مستوره‌ی كردستانی به‌عنوان پروين اعتصامی ياد كرد و افزود: مستوره ی كردستانی در فرهنگ و ادبيات كردستان مانند ستاره‌ای می‌درخشد و او كسی بود كه شعر عرفانی فارسی و كردی را با زيبايی با هم درآميخت.
وی ادامه داد: زنان كرد در عرصه‌ی زندگی، دفاع از اسلام و ادبيات همواره حضور داشته و مدير واقعی در تمامی امور بوده‌اند و بسياری از آنان با وجود خدمات بسيار گمنام هستند.
در ادامه‌ی اين مراسم «محمدجواد توكلی» روزنامه‌نگار و پژوهشگر با اشاره به عرفان در شعر مستوره كردستانی يادآوری كرد: مستوره در عمر كوتاه اما پربار خود، آثاری ماندگار به‌جا گذاشت كه هر كدام در نوع خود ستودنی است و نگاه او به جهان نگاهی متفاوت بود و در عرصه‌ی دينداری عارفانه قدم برمی‌داشت.
وی افزود: مستوره ارادت خاصی به اهل بيت(ع)، به‌ويژه حضرت علی(ع) داشت و در اشعار خود همواره به ستايش اميرالمومنين(ع) می‌پرداخت.
توكلی با اشاره به جهان‌بينی مستوره كردستانی تصريح كرد: مستوره از نظرگاه جهان‌بينی بانويی واقع‌گرا است؛ از ديد او جهان سخت بی‌ارزش و ناپايدار بود و در اشعارش از مظاهر دنيوی گريزان است.
در اين مراسم هم‌چنين «دكتر محمد كلهر» استاد دانشگاه آزاد واحد شهرری با اشاره به نقش مستوره كردستانی در تاريخ‌نويسی گفت: سبك مستوره كردستانی در نگارش تاريخ، سهل و ممتنع بود و ديدگاه او به عنوان يك زن به تاريخ، نشان‌دهنده‌ی علم بالای زنان كرد در زمان‌های مختلف است.
وی از مستوره كردستانی به عنون اولين زن مورخ در كشور نام برد و اضافه كرد: مستوره اولين زن مورخ در كشور و چه‌بسا خاورميانه است كه در حدود 150 سال قبل در جامعه‌ی مردسالار آن‌زمان به عنوان يك زن، قلم را برزمين نگذاشت و وقايع تاريخی زمان خود را با قلمی شيوا منعكس كرد.
«سارا اردلان» پژوهشگر در پايان اين مراسم با اشاره به نقش زنان كرد در تاريخ گفت: كردستان قرن‌ها پيش از اسلام و تا پس از اسلام دارای زنان برجسته‌ای در عرصه‌ی فرهنگ بوده است.
وی با اشاره به ويژگی‌های شخصيتی «مستوره كردستانی » تصريح كرد: داوری درباره‌ی يك شاعر كار آسانی نيست؛ زن بودن او نمی‌تواند سدی باشد در برابر سيلی كه از جوشش درون او سرچشمه می‌گيرد و عشق و عرفان، اساسی‌ترين مسائل در پيوند او بازندگی است.
اين پژوهشگر تأثيرپذيری مستوره كردستانی را از «حافظ » و «سعدی» بسيار دانست و يادآوری كرد: ابياتی كه «مستوره كردستانی» در آثار خود به كار برده است گويای تأثيرپذيری اين شاعره‌ی كرد از افكار و انديشه‌ی بزرگان ادبيات سرزمين ما است.