شق‌القمر؛ معجزه فرا اسلامی پيامبر اكرم(ص)
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه خراسان رضوی، در شب چهاردهم ذی‌الحجة، يكی از بزرگ‌ترين معجزات پيامبر اكرم(ص) به وقوع پيوست. معجزه‌ای كه اكنون نه تنها توسط مسلمانان، بلكه توسط انديشمندان غربی نيز به اثبات رسيده که تأييدی دوباره به حقانيت نبوت رسول اكرم(ص) است.
در شب چهاردهم ذی‌الحجة كه قرص ماه كامل بود، تعدادی از مشركان مكه و به روايتی 14 تن از اصحاب عقبه(افرادی از اهالی يثرب در عقبه منا، مكه معظمه با پيامبر خدا(ص) پيمان بسته و به طوری پنهانی با او بيعت كرده بودند) از آن حضرت، درخواست معجزه كردند و به وی گفتند: هر پيامبری دارای معجزه است، اگر خدا با تو است و تو در نزد او قدر و منزلتی داری، از او بخواه كه قرص قمر [ماه] را دو قطعه كند و نيمی را در راستای كوه صفا و نيمی را در راستای كوه مروه قرار دهد.
پيامبر(ص) درباره پيشنهاد آنان می‌انديشيد كه جبرئيل امين بر او نازل شد و عرض كرد: ای محمد! خدای سبحان به تو سلام می‌رساند و می‌فرمايد: هر چيزی در اين عالم را به فرمان تو در آوردم، هر چه از من بخواهی اجابت كنم.
بنابراين پيامبر(ص) رو به حضرت علی(ع) كرد و فرمود: علی جان برخيز و كنار كوه صفا بايست و آنگاه، پيامبر(ص) سرش را به سوی آسمان بلند كرد و به ماه دستور داد كه به دو نيم شود. در همان حال، ماه به دو نيمه شد و اين معجزه الهی به وقوع پيوست.
آنگاه، به آن حضرت گفتند: آيا امكان دارد كه دو نيمه ماه به هم بپيوندد و همانند سابق شود؟ و پيامبر(ص) اشاره‌ای به ماه كرد و دستور داد كه ماه به هم بپيوندند، اما مشركان مكّه[و يا اصحاب عقبه] كه گويی حقيقت به وجودشان راهی نداشت، بار ديگر از آن حضرت درخواست كردند كه وی معجزه‌ای ديگر كرده و بالای ماه را بشكافد.
پيامبر(ص) نيز برای اتمام حجت بر آنان، بار ديگر اشاره به ماه كرد و فرمان داد كه در بالايش شكافی پديد آيد و در همان لحظه انشقاقی پديد آمد و بالای ماه شكافته شد و معجزه «شق‌القمر» به وقوع پيوست و سپس پيامبر(ص) به ماه اشاره كرد كه به حال سابقش برگردد.
مشركان و كافران كه با چشم خود شاهد اين معجزه الهی بودند، به عهدشان وفا نكرده و برای ايمان آوردن به پيامبر(ص) بهانه آوردند و گفتند: ما منتظر بازگشت مسافرانمان از شام و يمن می‌مانيم، اگر آنان نيز اين معجزه را ديده باشند به تو ايمان می‌آوريم و در غير اين صورت معلوم می‌شود كه بر ما سحر و جادو كردی و دشمنی ما نسبت به تو افزون می‌شود.
به هر روی، مشركان با اين بهانه از زير بار عهد و پيمانشان شانه خالی كرده و به آن حضرت ايمان نياوردند و گفتند كه كار محمد(ص)، سحر و جادو بود.
لازم به ذكر است با اين كه برخی از علمای اسلامی در اصل معجزه شق‌القمر تشكيك كرده‌اند ولی اكثر قريب به اتفاق علما، مفسران و مورخان اسلامی، آن را تأييد كرده و شأن نزول سوره 54 قرآن مجید يعين قمر را در همين رابطه می‌دانند.
از مرحوم طبرسى در اعلام الورى و راوندى در خرائج نقل شده كه گفته‌اند اين داستان در سال‌هاى اول بعثت اتفاق افتاد، ولى‏ مرحوم علامه طباطبائى در تفسير الميزان ذكر كرده است كه ‏اين ماجرا در سال پنجم قبل از هجرت اتفاق افتاده است.
مجموع رواياتى كه درباره اين معجزه وارد شده، حدود 20 تا 40 روايت می‌شود كه در كتاب‌هاى حديثى شيعه و اهل سنت‏ مانند بحارالانوار، سيرة النبوية ابن كثير و در المنثور سيوطى و ديگران نقل شده است.
به طور كلی عموم محدثين و علماى اسلامى درباره وقوع اين معجزه از سوی پيامبر اكرم(ص)، ادعاى اجماع و تواتر روايات را كرده‏‌اند، چنانچه‏ مرحوم طبرسى از علماى شيعه در مقام رد گفتار مخالفان گفته است: «المسلمين اجمعوا على ذلك فلا يعتد بخلاف من خالف فيه، مسلمانان بر انجام اين معجزه اجماع دارند و از اين رو به گفتار مخالفان ‏اعتنائى نيست».
فخر رازی از علمای اهل سنت نيز در تفسير مفاتيح‌الغيب در تفسير سوره قمر می‌گويد: «االمفسرون باسرهم على ان المراد ان القمر حصل فيه‏الانشقاق، مفسران همگى بر اين عقيده‌‏اند كه در ماه انشقاق پديد آمد و دو نيم شد».
همچنين ابن كثير در سيرة النبوية می‌گويد: «و قد اجمع المسلمون على وقوع ذلك فى زمنه عليه الصلاة و السلام‏و جاءت بذلك الاحاديث المتواترة من طرق متعددة تفيد القطع عند من‏احاط بها و نظر فيها، مسلمانان اجماع بر وقوع آن در زمان آن حضرت دارند و حديث‌هاى متواتره ‏نيز از طرق متعدده در اينباره رسيده كه براى هر كس كه بدان‌ها احاطه داشته و در آن‌ها نظر افكنده موجب قطع خواهد شد».
از دانشمندان معاصر اهل سنت نيز سعيد بوطى، ‏نويسنده كتاب فقه السيرة در اين باره می‌گويد: «و هذا امر متفق عليه بين العلماء انه قد وقع فى زمان النبى(ص) و انه‏كان احدى المعجزات، و اين چيزى است كه ميان علما مورد اتفاق است كه در زمان رسول‏ خدا(ص) اتفاق افتاده و يكى از معجزات اوست».
صدق اين معجزه به اندازه‌ای است كه در ساليان اخير، فضانوردان موسسه ناسا عكس‌های مستندی در اين زمينه ارائه داده‌اند و شكاف و اتصال دو نيمكره ماه را در گذشته تاييد كرده‌اند و شايد به همين دليل است كه ديويد پيت كوك كه هم اكنون رئيس كرسی حزب اسلامی بريتانيا است، می‌گويد: من به وسيله آيه «اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ» مسلمان شدم.
با تمام اين تفاسير، بسياری از مردم و برخی از علما اين معجزه را منكر می‌شوند كه شايد يكی از دلايل آن وجود برخی روايت‌های انحرافی است، به عنوان مثال در بعضی از روايات غير صحيح در رابطه با معجزه شق القمر نقل شده كه ‏ماه به دونيم شد و به گريبان رسول خدا(ص) رفت و سپس نيمى از آستين ‏راست و نيمى از آستين چپ آن حضرت خارج شد و دوباره به ‏آسمان رفت و به يكديگر چسبيد. به گفته ابن كثير اين گفته برخى‏ قصه‌پردازانى است كه هيچ اصلى ندارد و دروغى آشكار است‏.