حيات طيبه غايت سبك زندگی اسلامی است
حجت‎الاسلام والمسلمين يدالله كوثری، مدير امور خانواده معاونت تهذيب حوزه‎های علميه كشور در گفت‌وگو با خبرگزاری بين‎المللی قرآن(ايكنا) با ذكر اين مطلب كه سبك زندگی دينی از مبانی اساسی تربيت دينی در اسلام است، عنوان كرد: مسئله سبك زندگی بيانگر هويت يك اجتماع و نوع زندگی و تربيت آنان است.
وی افزود: وقتی سخن از سبك زندگی دينی و فصل مميزه‎ای همچون سبك دينی می‌شود بايد آن را از بخش غير دينی و يا ضد دينی آن جدا كرد؛ زندگی دينی از خاستگاه ارزشی و اسلامی برخاسته و قطعا برای مدل‌سازی سبك زندگی دينی بايد به سراغ مبانی دينی برويم.
اين كارشناس امور خانواده و سبك زندگی، عنوان كرد: مبانی دينی تنظيم‌كننده سبك زندگی، قرآن، روايات و سيره بزرگان دين است كه اين اصول كلی از سوی بزرگان دين برای ما دسته‌بندی شده است.
اين محقق دينی گفت: بحث سبك زندگی در قرآن در بالاترين شاخصه خود با عنوان حيات طيبه بيان شده است؛ حيات طيبه در قرآن نيز در حوزه فردی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است كه در ابعاد مختلف در تعامل با خود، خدا و اجتماع مدل‌سازی می‎شود.
كوثری عنوان كرد: خودشناسی، خداشناسی و هستی‎شناسی و نگاه به جهان پيرامونی سه ضلعی هستند كه نگاره‌های سبك زندگی را شكل می‎دهند كه توجه به هر يك از اين ابعاد در نگاه كلی تاثيرگذار است.
وی گفت: انسان به طور كلی در اين حوزه به سه دسته انسان تقسيم می‎شوند كه از آنها به عنوان افراد خودكوچك‎بين، خودبرتر‎بين و واقع‎بين تعبير می‎شود كه هر كدام از اين افراد در تعابير اسلامی دارای مشخصات و غايت‎های مصداقی و عينی هستند.
كوثری يادآور شد: در خصوص افراد خودكوچك‎بين از امام علی و امام هادی عليها سلام روايات متعددی در مذمت آنان ذكر شده است كه منظور اين روايات آن است كه اگر كسی خود را حقير شمارد در پستی و زوال و گناه گرفتار خواهد شد.
وی افزود: در خصوص افراد خود برتربين نيز مصاديق بسياری از قرآن و روايات وجود دارد كه آثار برتربينی خود نسبت به ديگران بيان و خطرات آن نيز ذكر شده است؛ اتخاذ هر كدام از طرق زندگی ارتباط خاصی با مفهوم و نگاه و نگرش افراد نسبت به زندگی دارد.
نويسنده كتاب بهداشت روانی خانواده، تصريح كرد: هر يك از اين سه رويكرد خروجی‎های رفتاری زيادی دارد كه اين رفتارها در عملكرد بيرونی انسان بروز و ظهور پيدا می‎كند و حتی منطق رفتاری و انتخاب شيوه و منش زندگی در ابعاد اجتماعی و فرهنگی و سياسی آنان را نيز تحت شعاع قرار می‎دهد كه بالطبع ممكن است حتی يك اجتماع و يك كشور را نيز تحت‎الشعاع خود قرار دهد.
وی گفت: نماد تفرعن و خودبرزرگ‏‎بينی در حوزه سياست، فرعون است كه عاقبت او نيز برای عبرت‌گيری بندگان نسبت به اوج تفرعن و خودبزرگ بينی بيان شده است.
اين كارشناس سبك زندگی در ادامه عنوان كرد: قرآن در عبارت «قولو للناس حسنا» به مفهوم احترام و نيكی به ناس به معنی كل مردم تاكيد دارد؛ يعنی وجهه اجتماعی سبك زندگی مبتنی بر احترام و رعايت حقوق و احترام به انسان بودن افراد فارغ از دين و آيين آنهاست؛ در كدام يك از مكاتب و آيين‎ها چنين نگاه عميق و دقيقی به مسايل اجتماعی و رويكرد انسانی به تعاملات شده است.
وی گفت: تمدن غربی نگاهی متناقض به انسان دارد كه يكی از آن‌ها نگاه «‌هابز» مبنی بر انسان گرگ انسان دارد؛ نگاه ديگر نيز نگاه‎های مادی‎گرايانه و انسان‏محور است؛ ولی اسلام نگاهی بسيار منعطف به انسان و محيط پيرامون او دارد؛ ائمه ما در روايات متعدد به ويژگی‎های رفتاری انسان در محيط فردی و اجتماعی پرداخته و نوع نگاه او را مشخص كرده‎اند؛ به عنوان مثال امام رضا(ع) بيان فرموده‎اند كه وقتی به كسی بر می‎خوريد در دل بگوييد كه او از من برتر است و كوچكترين حس برتری نسبت به او نداشته باشيد؛ عمل به همين حديث به طور كلی روابط اجتماعی را در يك جمع و گروه و جامعه دگرگون می‎كند و نيازی به مكتب‌سازی‎های به ظاهر علمی غربی نيز ندارد.
كوثری يادآور شد: امام علی(ع) در نامه‎ای حكومتی به مالك اشتر بيان می‎دارند كه انسان‎ها برادر تو هستند، يا اينكه برادر دينی تو هستند يا برادر انسانی؛ اگر انسان همين نگاه را در روابط خود تسری بدهد به طور قطع همه روابط انسانی تنظيم شده و تعاملات در بالاترين سطح قرار می‎گيرد و ديگر اثری از جنگ و جدال و ستيز و بحث‎های حقوق بشری وجود نداشت.
ادامه دارد........