به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا) رسالت اصلی علم تاريخ كلام پاسخ‌گويی به پرسش‌هايی درباره نقطه آغازين انديشه كلامی اماميه و چگونگی پيدايش آن، ريشه‌ها و علل ظهور اين دانش بين مسلمانان، فراز و فرود‌های آن در طول تاريخ و نيز گروه‌ها و انديشمندان جريان‌ساز و تراث بر جای مانده از ايشان و ... است. تاريخ كلام، به عنوان تاريخ نحوه‌ای انديشه و تفكر دينی، مطالعه‌ای ميان‌رشته‌ای است كه در روش، از روش‌های مطالعات تاريخی پيروی كرده و در ناحيه موضوع، برخلاف تاريخ‌نگاری‌های معمول، انديشه و عقايد را موضوع خود می‌داند.
بنا بر اين گزارش، در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی پروژه‌ای در همين چارچوب با عنوان «انديشه‌نامه متكلمان اماميه» و با شيوه انديشه‌شناسی تاريخی ـ تحليلی و با توجه به ضرورت تجديد و بازسازی كلام اسلامی، فهم درست منابع دينی و ارائه آراء واقعی انديشمندان اماميه، كشف و استخراج اندوخته‌های معرفتی در كلام اماميه، ضرورت به سامان رساندن پژوهشی متقن و روشمند به منظور ارائه متنی آموزشی در اين حوزه و پاسخ‌گويی به مناقشات اعتقادی و تاريخی مطرح شده از سوی مخالفان شيعه در حال انجام است.
اين گزارش می‌افزايد: هدف بلندمدت اين طرح، فراهم آوری تمهيدات لازم برای تدوين «تاريخ كلام اماميه» تعريف شده است، معرفی متكلمان برجسته اماميه در طول تاريخ كلام، تبيين علمی و تحليلی از تاريخ كلام اماميه و بررسی روشمند و علمی مسير تطور كلام شيعه از آغاز تاكنون و ردگيری تأثير و تأثرات تاريخی انديشه و كلام اماميه در طول تاريخ و در قبال ديگر فرق و اديان را به عنوان بخشی از اهداف اين كلان پروژه عنوان شده است.
بر اساس اين گزارش، بازيابی و نوخوانی انديشه اصيل شيعی و به دست دادن درست معارف اصيل شيعه در جهان امروز، پاسخ‌گويی به شبهات و نقد‌هايی كه بر تاريخ فكر و باورهای شيعه از درون و برون آن وارد می‌شود و ارايه درست و صحيح معارف شيعه اماميه كه به علت وجود رسوبات فكری گوناگون و متفاوت در طول تاريخ فكر شيعه، بسيار مشكل‌ساز شده است، از ديگر اهدافی است كه در اين كلان پروژه دنبال می‌شود.