90 بخش اسلام عمل و 10 قسمت آن حرف است
به گزارش خبرگزاری بين‌المللی قرآن(ايكنا)، حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر محمدتقی فعالی، استاد حوزه و دانشگاه در ادامه دوازدهمين نشست از سلسله نشست‌های «سبك زندگی ايمانی» كه به همت خبرگزاری بين‌المللی قرآن (ايكنا) برگزار می‌شود، با تحليل آيات ابتدايی سوره بقره بر اساس موضوع سبك زندگی، غشاوه را پرده و حجاب خودساخته انسان‌های منافق برای نديدن و نشنيدن حقايق عنوان كرد.
وی در ادامه با يادآوری اين نكته كه اگر شخصی سميع و بصير شد شنوا و بينا می‌شود، اظهار كرد: اين شخص چيزهايی می‌شنود و می‌بيند كه تاكنون نمی‌شنيده و نمی‌ديده است. پس اين جهان سرشار از شنيدنی‌ها و ديدنی‌هاست كه بايد شنيد و ديد.
وی با اشاره به آيه 44 سوره اسراء كه می‌فرمايد: «وَإِن مِّن شَیْءٍ إِلاَّ یُسَبِّحُ بِحَمْدَهِ وَلَكِن لاَّ تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا؛ هيچ چيز نيست مگر اينكه در حال ستايش تسبيح او مى‏‌گويد ولى شما تسبيح آنها را در نمى‌‏يابيد به راستى كه او همواره بردبار [و] آمرزنده است»، شنيدن تسبيح موجودات عالم را يكی از شنيدنی‌های عالم عنوان كرد و گفت: هر شی در عالم حمد خدا می‌گويد و اين شنيدنی است اما آيا ما می‌شنويم؟ اما شخصی كه سميع است به شنيدن تسبيح موجودات و حمد آنها نائل می‌شود.
فعالی به آيه 75 سوره انعام كه می‌فرمايد: «وَكَذَلِكَ نُرِی إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ؛ و اين گونه ملكوت آسمان‌ها و زمين را به ابراهيم نمايانديم تا از جمله يقين‌‏كنندگان باشد» نيز اشاره كرد و گفت: ديدنی‌های زيادی در قرآن ذكر شده است از جمله ملكوت آسمان‌ها و زمين. البته اينها نمونه‌های بالاست و در قرآن نمونه‌های نازل آن نيز بيان شده است.
وی پس از بيان دو ويژگی كفار كه شامل حق ناپذيری و غشاوه داشتن بود، ادامه سخنان خود را به تشريح ويژگی‌های افراد منافق(بد بد) اختصاص داد و گفت: از آيه هشت سوره بقره تا آيه 20 اين سوره يعنی 13 آيه 25 ويژگی‌ اهل نفاق را بيان می‌كند.(تعداد زياد آيات مربوط به منافقان نشان دهنده تعداد زياد اين افراد در جامعه است).
اين استاد دانشگاه كشورمان در خصوص آيه هشت سوره بقره كه می‌فرمايد: «وَمِنَ النَّاسِ مَن یَقُولُ آمَنَّا بِاللّهِ وَبِالْیَوْمِ الآخِرِ وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ؛ و برخى از مردم مى‌‏گويند ما به خدا و روز بازپسين ايمان آورده‌‏ايم ولى گروندگان [راستين] نيستند»، گفت: مهمترين خصيصه اهل نفاق بی‌صداقتی است يعنی ظاهرشان با باطنشان برابر نيست.
وی به نكاتی كه به لحاظ سبك زندگی می‌توان از اين آيات استخراج كرد اشاره كرد و گفت: اولين نكته‌ای كه از اين آيه به لحاظ سبك شناسی توحيدی به دست می‌آيد واژه «یَقُولُ؛ می‌گويند» است. پس اولين خصيصه اهل نفاق اين است كه آنها بسيار اهل حرف و كمتر اهل عمل هستند. در حالی كه اگر اسلام را بررسی كنيم بيش از 90 بخش آن عمل و 10 بخش آن حرف است و حرفی كه برخاسته از عمل باشد تأثيرگذار است. لذا مسلمان كسی است كه اولاً عمل خوب انجام می‌دهد، دوماً عمل خوب انجام می‌دهد، سوماً عمل خوب انجام می‌دهد و ... در نهايت دو كلام حرف می‌زند. حديث‌های بسياری نيز در اين خصوص داريم كه بدا به حال كسانی كه فقط عالمند و عمل نمی‌كنند.
حجت‌الاسلام فعالی با تصريح بر اينكه اولين خصلت منافقان اين است كه قولشان كاذب است، می‌گويند اهل ايمانند اما حقيقت كاملاً متفاوت است، به آيه هشت سوره بقره اشاره كرد و گفت: از فراز «وَمَا هُم بِمُؤْمِنِينَ؛ ولى گروندگان [راستين] نيستند» دو خصيصه جالب به دست می‌آيد اول اينكه وقتی قرآن می‌فرمايد «منافقان می‌گويند اما اهل عمل نيستند»، پس ايمان قولی نيست بلكه درونی و باطنی است و همچنين به دست می‌آيد كه خداوند عالم به درون آنها است. البته ايمان دو بعد ظاهری و باطنی دارد كه بعد باطنی آن اصالت دارد.
وی در خصوص عالم بودن خداوند به درون انسان‌ها نيز اظهار كرد: اگر درون انسان‌ها هفت لايه باشد خداوند، عالم به عميق‌ترين لايه‌های وجودی و باطنی و قلبی انسان است. چرا كه خداوند به تمام وجود انسان احاطه و اشراف دارد.
فعالی با مثال زدن ليوان و جداره‌ آن كه محيط بيرون و درون آن را از هم جدا می‌كند، گفت: وقتی شما به ليوان احاطه كامل داريد درون و بيرون آن برای شما واضح و روشن است و در حقيقت فرقی نمی‌كند، خداوند نيز بر شما احاطه كامل دارد. ما حصاری دور خود تنيده‌ايم و حصار ما منيت و نفسانيت ماست و هر كس با «من» خود را از ديگران جدا می‌كند، اما درون و بيرون، ظاهر و باطن، نهان و آشكار ما برای خداوند يكی‌ست. خداوند عالم است به سِّر شما و عمل شما. نهان ما برای ما ناپيداست برای خدا پيداست.
وی در جمع‌بندی اين بخش از سخنانش، اظهار كرد: پس مطرح شد كه اولين خصيصه اهل نفاق اين است كه بسيار اهل حراف و سخن‌وری هستند و حتی اين افراد مهارت سخن‌وری، كلاس داری و ... را ديده‌اند، اما دريغ از سر سوزنی عمل و كردار مطلوب و مناسب و دوم اينكه درون آنها خالی‌است از حقيقت ايمان و خداوند كه عالم به درون آنهاست می‌داند كه درون آنها چگونه است.
حجت‌الاسلام فعالی با قرائت آيه نهم سوره بقره كه می‌فرمايد: «یُخَادِعُونَ اللّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَمَا یَخْدَعُونَ إِلاَّ أَنفُسَهُم وَمَا یَشْعُرُونَ؛ با خدا و مؤمنان نيرنگ مى‏‌بازند ولى جز بر خويشتن نيرنگ نمى‏‌زنند و نمى‏‌فهمند» گفت: منافقان اهل خدعه هستند و خدعه يعنی پنهان كردن امری و اظهار كردن امری ديگر. آنها آنچه را كه آشكار می‌كنند با درون آنها منطبق نيست. در اين آيه مطرح شده است كه آنها با خدا و اهل ايمان خدعه می‌كنند. اين درحالی است كه اهل خدعه ممكن است با خدا اصلاً كاری نداشته باشند و به كافران و منافقان ديگر خدعه كنند پس چرا اولين شخصی كه متعلق خدعه بيان می‌شود خدا و دوم خوبان عنوان شده‌اند؟ اين مسئله يك حكمت و سِر دارد و آن اين است كه هر كس به هر كس خدعه كند مستقيم اين حيله به خدا باز می‌گردد. چرا كه همه مخلوق خدا هستند. يعنی خدعه به مخلوق خدا مستقيم خدعه به خود خدا است.
وی ادامه داد: خداوند بيان می‌كند كه هر كس به مخلوق من نيرنگ كند مستقيم به من نيرنگ كرده است. او نيرنگ و حيله به هيچ مخلوق خود را تحمل نمی‌كند و به خودش می‌گيرد و مستقيم به صحنه می‌آيد و حساب خدعه‌گر را كف دستش خواهد گذاشت. پس «یُخَادِعُونَ اللّهَ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَ» بيان يك سنت اهلی است كه بر اساس آن هر كس به هر كس ديگر حيله كند مستقيم حيله‌اش به خدا باز می‌گردد.
ادامه دارد ...