حجتالاسلام حسن صفری، دبیر عملیات فرهنگی ادارهکل تبلیغات اسلامی خراسانجنوبی، در گفتوگو با ایکنا از خراسانجنوبی با اشاره به جایگاه اعتکاف در منظومه عبادات اسلامی اظهار کرد: اعتکاف به عنوان عبادتی مستحب اما برجسته، همسنگ حج و عمره شمرده شده و ترکیبی از روزه، اقامت در مسجد، نیایش و تهذیب نفس است. قرآن کریم این عبادت را در کنار طواف، رکوع و سجود معرفی کرده و در سیره پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) نیز تأکید فراوانی بر فضیلت آن شده است؛ عبادتی که برای انسان معاصر پیام بازگشت به فطرت الهی و مقابله با بحرانهای روحی دنیای مدرن را به همراه دارد.
وی با بیان اینکه اعتکاف پیوند عمیقی با مفهوم «خلوت با خدا» در آیات قرآن دارد، افزود: معتکف با اقامت در مسجد و فاصله گرفتن از تعلقات دنیوی، به راز و نیاز مستقیم با خدا میپردازد. این خلوت آگاهانه، زمینهساز تهذیب نفس، تزکیه دل و اصلاح سبک زندگی دینی میشود و انسان را به تقوا و عمل صالح سوق میدهد.
صفری در ادامه با اشاره به شرایط کنونی جامعه و وجود دغدغههای معیشتی، روانی و اجتماعی تصریح کرد: اعتکاف با ایجاد خلوتی سهروزه در مسجد، افراد را از هیاهوی دنیوی دور کرده و آنان را به منبع الهی آرامش متصل میکند. این عبادت، حس امنیت درونی و اعتماد به نفس را از طریق همنشینی با خدا تقویت کرده و انسان را با توکل الهی برای غلبه بر مشکلات توانمندتر میسازد؛ بازسازی معنوی فردی که در نهایت به انسجام اجتماعی و کاهش آسیبهای روانی ـ اجتماعی منجر میشود.
دبیر عملیات فرهنگی ادارهکل تبلیغات اسلامی خراسانجنوبی با اشاره به استقبال گسترده نسل جوان از اعتکاف گفت: در سالهای اخیر بیش از ۷۰ درصد معتکفان استان را نوجوانان و جوانان زیر ۳۰ سال تشکیل میدهند و حدود ۵۰ درصد شرکتکنندگان از دهه هشتادیها و دانشآموزان هستند. این گرایش نتیجه اجرای برنامههای ویژه مانند اعتکافهای دانشآموزی، نوجوانانه و دانشجویی است و نشاندهنده عطش معنویت در میان نسل جوان در برابر تبلیغات دشمن است.
وی با تأکید بر نقش مساجد در فرآیند اعتکاف بیان کرد: مسجد به عنوان پایگاه اعتکاف، ظرفیت بالایی برای تربیت قرآنی، انس با دعا و تعمیق باورهای دینی دارد.
وی افزود: فراهم شدن شرایط حضور معتکفان در بیش از ۹۳۰۰ مسجد در سال جاری با رشد ۳۰ درصدی، مساجد را به پایگاههای تربیتی پایدار تبدیل کرده که میتوانند سبک زندگی دینی را بهویژه در نسل جوان احیا کنند.
صفری درباره نقش تلاوت و تدبر قرآن در اعتکاف گفت: تلاوت و تدبر در قرآن و قرائت مناجاتهای مأثور، درهای رحمت الهی را به روی معتکف میگشاید و زمینهساز تحول درونی، تهذیب نفس و شکلگیری تحول قلبی پایدار میشود.
وی با اشاره به تأثیر اعتکاف بر اصلاح روابط فردی و اجتماعی افزود: قرآن کریم در آیه ۱۸۷ سوره بقره با تأکید بر تقوا نشان میدهد که خلوت اعتکاف میتواند روابط خانوادگی را به مدار الهی بازگرداند. همچنین در آیه ۲۱ سوره روم، انسان به صبر، عفاف و محبت قرآنی دعوت میشود؛ مفاهیمی که در فضای اعتکاف تقویت شده و همدلی خانوادگی را افزایش داده و تعارضات را از مسیر توبه و راز و نیاز کاهش میدهد.
دبیر عملیات فرهنگی ادارهکل تبلیغات اسلامی خراسانجنوبی نقش خادمین، روحانیون و مربیان قرآنی را در هدایت معنوی معتکفان مهم دانست و گفت: خادمین با ایجاد فضایی آرام، روحانیون با سخنرانی، تشکیل حلقههای معرفتی و مشاوره فردی و مربیان قرآنی با برگزاری جلسات تدبر در قرآن، میتوانند زمینه رشد معنوی عمیقتری را برای معتکفان فراهم کنند.
وی در ادامه با اشاره به ظرفیت اعتکاف برای ترویج سبک زندگی قرآنی اظهار کرد: اعتکاف فرصتی ارزشمند برای ترویج سبک زندگی قرآنی با رویکرد «زندگی با آیهها» و مقابله با آسیبهای اخلاقی و اجتماعی است. این خلوت سهروزه با تمرکز بر قرآن و تهذیب نفس، میتواند رشد چشمگیری در معنویت و اخلاق فردی و اجتماعی ایجاد کند.
صفری در پایان مهمترین دستاورد اعتکاف برای جامعه اسلامی را تحول قلبی پایدار و انسجام اجتماعی دانست و گفت: اعتکاف با تهذیب نفس جمعی، سبک زندگی توحیدی را در برابر چالشهای مدرن احیا میکند. حفظ آثار معنوی این عبادت نیازمند برنامهریزی دقیق پس از ایام اعتکاف است؛ از جمله استمرار اعمال عبادی فردی و جمعی، ارتباط مداوم با مسجد و محور قرار دادن قرآن در زندگی. طرح ملی «زندگی با آیهها» میتواند آغاز مناسبی برای تداوم این مسیر باشد؛ مسیری مبتنی بر تلاوت، تدبر، فهم و عمل به آیات قرآن و زندگی عملی با آموزههای الهی.