منیژه جابری، مدیر شیرخوارگاه حضرت آمنه (س)، در گفتوگو با ایکنا در پاسخ به این سؤال که بزرگترین مانع برای سپردن کودکان شیرخوارگاهها به فرزندخواندگی چیست؟ گفت: تعدادی از این بچهها خانواده دارند، اما خانواده آنها شرایط نگهداری از آنان را ندارند؛ مثلاً خانمی که طلاق گرفته و طی طلاق بچه به مادر سپرده شده، اما مادر تأمین مالی برای نگهداری از فرزند را ندارد. تا زمانی که صاحب شغل و محل زندگی مناسب شود و امکان نگهداری از فرزند را کسب کند، کودک با حکم دادگاه به صورت موقت در شیرخوارگاه میماند و ما نیز به مادر برای شاغل شدن و تأمین محل زندگی کمک میکنیم تا بعد از آن فرزند را با خود ببرد.
وی تصریح کرد: اگر نیاز باشد، بعد از ترخیص کودک نیز ماهیانه کمکهایی به خانوادهها ارائه میکنیم. سیاست سازمان بهزیستی بر این اصل استوار است که حتی اگر شیرخوارگاه بهترین امکانات را نیز داشته باشد، هیچ محلی برای نگهداری کودکان بهتر از خانواده نیست و ما ترجیح میدهیم اگر خانواده صلاحیت داشته باشد، کودک نزد خانواده خود بماند.
جابری با اشاره به اینکه بیشتر کودکان شیرخوارگاهها بدسرپرست هستند، گفت: گاهی مادر یا پدر اعتیاد دارند، یا مشکلات اخلاقی و ترددهای آسیب در خانه وجود دارد. در بیشتر این موارد مردم از طریق اورژانس اجتماعی (خط ۱۲۳) با بهزیستی تماس گرفته و وضعیت کودک را گزارش میدهند و اورژانس ورود پیدا کرده و کودک را از محل ناامن جدا و به شیرخوارگاه میآورد. به محض ورود کودک، کار مددکاری شیرخوارگاه برای بازگرداندن کودک به محیط اَمین شروع میشود. اگر خانواده کودک شرایط امن را برای کودک فراهم کردند، کودک نزد خانواده خود بازمیگردد یا به خانواده سببی(عمو، دایی، عمه، خاله، مادربزرگ و پدربزرگ و ...) بازپیوند میشود. در غیر این صورت به فرزندخواندگی یا خانواده میزبان یا اَمین موقت سپرده میشود.
وی در پاسخ به این سؤال که گفته میشود بسیاری از شیرخوارگاهها در حال تعطیل شدن هستند، آیا این مسئله به این معناست که شیرخوارگاههایی مثل آمنه و شبیر دیگر به حمایت خیرین نیاز ندارند و کودکی در آنها حضور ندارد؟ گفت: خیر؛ پذیرش کودک همیشه وجود دارد. شاید آمار کودکان کاهش پیدا کند، اما به صفر نمیرسد و همیشه تعدادی از بچهها به زندگی در شیرخوارگاهها نیاز دارند. اینکه گفته میشود تعداد کودکان در شیرخوارگاهها کاهش پیدا کرده، به این دلیل است که با تغییر قوانین امکان ساماندهی تعداد بیشتری از کودکان و واگذاری آنها به خانوادههای امن فراهم شده است.
مدیر شیرخوارگاه حضرت آمنه(س) تصریح کرد: اینگونه نیست که دیگر شیرخوارگاهی در کشور وجود ندارد؛ شیرخوارگاهها هستند، مربیان و مددکاران حضور دارند و هر لحظه کودکی پذیرش شود، از کودک مراقبت میکنند، ولی مدت زمان حضور کودکان در شیرخوارگاهها را کاهش دادهایم و کودکان با سرعت بیشتری ساماندهی و به خانوادهها واگذار میشوند.
وی اظهار کرد: همچنین بچههایی که به خانوادههای اَمین موقت سپرده میشوند، در صورت نیاز به خدمات پزشکی، جراحی و ... شیرخوارگاه هزینه درمان آنها را تأمین میکند و خانوادههای اَمین و موقت حمایت روانی از کودکان را بر عهده دارند و حمایت مالی ما از کودکان همچنان از طریق شیرخوارگاه ادامه دارد.
وی در پاسخ به این سؤال که آیا طی سالهای اخیر شاهد افزایش یا کاهش بچههای رها شده و بچههایی که به شیرخوارگاه سپرده میشوند، بودهایم؟ گفت: آمار تفاوتی نکرده است و فقط به این دلیل که مددکاری بهزیستی قویتر بوده و سیاستهای اجرایی را قوی اجرا کردهایم، تعداد کودکان در شیرخوارگاهها کاهش پیدا کرده است. به طور معمول در سال بیش از ۳۰۰ پذیرش در شیرخوارگاه آمنه صورت میگیرد که اگر طرحهای جدید بهزیستی اجرا نمیشد، اکنون شاهد حضور حدود ۳۰۰ کودک در شیرخوارگاه آمنه بودیم.