حجت‌الاسلام والمسلمین حسین علوی‌مهر، رئیس انجمن قرآن‌پژوهی حوزه‌های علمیه، در گفت‌وگو با ایکنا از برگزاری همایش بین‌المللی بزرگداشت مفسر و قرآن‌پژوه برجسته، آیت‌الله سیدعلی‌اکبر قریشی، در آبان‌ ماه سال جاری خبر داد. وی با اشاره به انتشار فراخوان مقاله در محورهای مختلف، از تمامی پژوهشگران و علاقه‌مندان دعوت کرد تا آثار خود را به دبیرخانه این همایش ارسال نمایند.

رئیس انجمن قرآن‌پژوهی حوزه درباره محل برگزاری این مراسم اظهار کرد: شهر مقدس قم به‌عنوان مکان اصلی تعیین شده است، اما با توجه به عضویت ایشان در مجلس خبرگان رهبری، احتمال برگزاری مراسمی در شهر ارومیه نیز وجود دارد که تصمیم قطعی در این خصوص با نزدیک‌تر شدن به زمان همایش اتخاذ و اطلاع‌رسانی خواهد شد.

رئیس انجمن قرآن‌پژوهی حوزه‌های علمیه با اشاره به چاپ مجموعه‌مقالات و ویژه‌نامه همایش برای روز برگزاری، محورهای علمی این فراخوان را شامل مواردی چون «معارف قرآن در آثار آیت‌الله قرشی»، «نقش ایشان در جریان قرآن‌پژوهی معاصر»، «روش‌شناسی تفسیر احسن‌الحدیث»، «علوم قرآن در آثار وی»، «بررسی قاموس قرآن» و «قرآن و علم در اندیشه ایشان» برشمرد. وی با بیان اینکه تلاش برای اخذ امتیاز ISC برای مقالات در حال انجام است، اعلام کرد که علاقه‌مندان می‌توانند آثار خود را از طریق سایت انجمن و یا به صورت حضوری به دبیرخانه واقع در قم، خیابان جمهوری، کوچه دوم، ساختمان انجمن‌های علمی حوزه ارسال کنند.

استاد جامعه‌المصطفی(ص) همچنین از مشارکت نهادهایی همچون جامعه‌المصطفی، دانشگاه علوم قرآنی، پژوهشگاه‌های «فرهنگ و اندیشه اسلامی» و «حوزه و دانشگاه» در برپایی این مراسم خبر داد.

علوی‌مهر در ادامه به تألیفات ارزشمند این مفسر بزرگ اشاره کرد و افزود: آیت‌الله قریشی با نگارش ۶۸ اثر قرآنی، کارنامه درخشانی دارند؛ آثاری همچون کتاب مشهور «قاموس قرآن» که میان پژوهشگران زبانزد است، تفسیر «احسن‌الحدیث» و کتاب «نگاهی به قرآن» که هر یک جایگاه ویژه‌ای در مباحث علمی و تفسیری دارا هستند.

رئیس انجمن قرآن‌پژوهی حوزه با تبیین ویژگی‌های تفسیر «احسن‌الحدیث»، آن را اثری ترتیبی و ارزشمند برای تمامی سطوح از جمله عموم مردم، دانشجویان، معلمان و محققان برشمرد.

وی با اشاره به اینکه آیت‌الله قریشی در این اثر به بررسی محتوای سوره‌ها و تبیین واژگان براساس کتاب «قاموس‌القرآن» پرداخته است، تصریح کرد: روانی قلم، اختصار در بیان، و ارائه ترجمه‌ای مستقل و باکیفیت از ویژگی‌های بارز این تفسیر است؛ به گونه‌ای که ترجمه آیات آن قابلیت چاپ جداگانه را نیز دارد.

علوی‌مهر همچنین توجه ویژه به جایگاه کلامی اهل‌ بیت(ع)، مباحث نبوت، امامت و فضایل ائمه را از دیگر امتیازات این اثر دانست و افزود: این مفسر گرانقدر در استفاده از روایات، با پرهیز از نقل‌های متعدد و حجیم، صرفاً به درج روایات اصلی و کلیدی بسنده کرده است که شاید وجه تسمیه «احسن‌الحدیث» نیز به همین انتخاب‌های دقیق بازگردد. در مجموع، رعایت اختصار در مباحث کلامی و روایی در کنار واژه‌شناسی کاربردی، این تفسیر را به اثری بسیار مفید و در دسترس برای همه اقشار تبدیل کرده است.

یک عمر تألیف و تحقیق  و مجاهدت

یادآور می‌شود، آیت‌الله سیدعلی‌اکبر قریشی(زاده ۱۳۰۷ شمسی در بناب آذربایجان شرقی) نماینده مردم آذربایجان غربی در مجلس خبرگان رهبری بوده و فرزند وی حجت‌الاسلام سیدمهدی قریشی هم اکنون نماینده ولی فقیه در این استان و امام جمعه ارومیه است. وی در مدت هشت سال تحصیل در حوزه علمیه قم از محضر اساتیدی چون آیت‌الله بروجردی، آیت‌الله سلطانی و آیت‌الله مجاهدی تلمذ کرد.

در سال ۱۳۳۲ به دعوت عده‌ای از اهالی ارومیه رحل اقامت در این شهر افکند و به کار تبلیغ، ارشاد و اقامه شعائر دینی پرداخت. ایشان در کنار انجام وظایف معمول یک روحانی به کار مطالعه، تحقیق و نویسندگی همواره اهتمام ورزیده و آثار جاودان و ارزشمندی چون قاموس قرآن و تفسیر احسن الحدیث را تألیف کرد.

در آستانه پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، آیت‌الله سیدعلی اکبر قریشی در اثر مخالفت با رژیم پهلوی ممنوع‌المنبر و در اردیبهشت ماه سال ۱۳۵۷ به بافت کرمان تبعید شد که این تبعید تنها چند ماه بطول انجامید و همزمان با اوج‌گیری انقلاب اسلامی از تبعید آزاد و به ارومیه مراجعت کرد. وی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با رای مردم به مجلس خبرگان قانون اساسی راه یافت و در تدوین قانون اساسی مشارکت کرد و نیز در دوره‌های اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم به نمایندگی مردم استان در مجلس خبرگان رهبری برگزیده شد.

آیت‌الله قریشی در سایه مجاهدت‌های علمی خود در سال ۱۳۷۵ به‌عنوان محقق نمونه سال کشور انتخاب شد. وی در سال ۹۰ نیز به پاس صرف عمر خود در تدریس و تفسیر قرآن کریم و تالیف کتب متعدد در حوزه دین، به دریافت نشان درجه یک پژوهش مفتخر شد. وی نمایندگی ولی‌فقیه در جهاد سازندگی استان آذربایجان غربی و نمایندگی نهاد رهبری در دانشگاه ارومیه را نیز به عهده داشته است.

این عالم فرزانه بیش از نیم قرن عمر با برکت خود را صرف تألیف بیش از ۵۰ عنوان کتاب در حوزه قرآن و عترت کرده است، البته مقالات بسیاری از این قرآن پژوه و نویسنده و محقق دینی در روزنامه ها و مجلات به چاپ رسیده است. قاموس قرآن از جمله مهم ترین تألیفات اوست که در اردیبهشت ۱۳۵۴ توسط دارالکتب الاسلامیة در تهران منتشر و تا سال ۱۳۷۴ شمسی بیش از ۱۰ بار تجدید چاپ شده است.

کتاب مفردات نهج‌البلاغه یکی دیگر از تألیفات ارزشمند آیت‌الله قریشی است که به بررسی مفردات و مفاهیم نهج‌البلاغه پرداخته است. این عالم برجسته هم اکنون نیز نماینده مردم آذربایجان غربی در مجلس خبرگان رهبری است. وی در سال ۱۳۷۵ به عنوان خادم قرآن در حوزه پژوهش انتخاب شد.