دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به ابعاد شخصیتی و مدیریتی شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی، «سکون و سکوت» را از ویژگیهای برجسته و کمتر مورد توجه قرار گرفته در حکمرانی وی دانست و تأکید کرد: این سکوت، سکوتی برخاسته از کمال، سلوک عرفانی و آرامش الهی بود، نه سکوت ناشی از غفلت و انفعال.

وی افزود: برخی افراد ممکن است صرفاً به انجام وظایف اداری بسنده کنند، اما آنچه اهمیت دارد، خدمت خالصانه و گام برداشتن در مسیر رضای الهی است. همین که انسان بتواند برای خدا و در راه مردم قدمی بردارد، توفیقی بزرگ محسوب میشود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان اینکه شهدای پرواز اردیبهشت دارای ویژگیهای برجسته اخلاقی و مدیریتی بودند، گفت: این ویژگیها تنها به شهید آیتالله رئیسی محدود نبود، بلکه در شهید حسین امیرعبداللهیان، شهید مالک رحمتی و دیگر شهدای آن پرواز نیز مشاهده میشد. همه اعضای کادر پرواز، حفاظت و همراهان آن شهدا از خصوصیات ارزشمندی برخوردار بودند.
جایگاه شهید رئیسی در منظومه فکری رهبر شهید
خسروپناه با اشاره به جایگاه شهید رئیسی در منظومه فکری
رهبر شهید اظهار کرد: رهبر شهید برای شهید آیتالله رئیسی ویژگیهای متعددی برشمردهاند و کمتر دیده شده است که درباره شخصیتی این میزان از اوصاف و فضائل مطرح شود. شهید رئیسی خادم امام رضا(ع)، خادم مردم و بندهای مخلص برای خداوند بود.
وی ادامه داد: تاکنون درباره ویژگیهای مختلف شهید رئیسی سخن گفته شده است، اما میخواهم به یکی از خصوصیات کمتر بیانشده ایشان اشاره کنم؛ ویژگیای که در حکمرانی و مدیریت او نقش مهمی داشت و آن «سکون و سکوت» بود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: مقصود من از سکوت، سکوت عرفانی است؛ سکوتی که کنایه از سلوک، خودسازی و پیمودن مسیر کمال انسانی دارد. این نوع سکوت حاصل طیکردن مراحل سلوکی و بهرهمندی از عنایت الهی است و نباید آن را با سکوت ناشی از ضعف، غفلت یا انفعال اشتباه گرفت.
سکوت اهل کمال با سکوت اهل نقصان تفاوت دارد
خسروپناه با تبیین مفهوم عرفانی سکوت گفت: سکوت اهل نقصان به معنای غفلت و بیخبری است، اما سکوت اهل کمال معنایی بلند و عمیق دارد. در ادبیات عرفانی و آثار بزرگان، از جمله مولانا، سکوت و سکون بهعنوان یکی از آداب سلوک معرفی شده است.
وی با اشاره به اشعاری از مولوی افزود: مولانا در اشعار خود از تعبیر «خاموشی» استفاده میکند و خاموشی را به دریا تشبیه میکند. از نگاه او، سکوت و آرامش حقیقی از اتصال به حقیقت مطلق سرچشمه میگیرد. این سکوت، انسان را به سرچشمه معرفت و حقیقت نزدیک میکند و زمینه رشد معنوی او را فراهم میسازد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: عرفا برای تبیین مفاهیم بلند معنوی از تشبیه معقول به محسوس بهره میبرند. در این نگاه، دریا نماد حقیقت مطلق است و انسان باید به جای دلبستن به جویبارهای کوچک، خود را در معرض دریای حقیقت قرار دهد.
وی تأکید کرد: سکون و سکوت عرفانی، نوعی ادب سلوکی است که ریشه در مبانی هستیشناختی دارد و صرفاً یک حالت روانی یا رفتاری نیست؛ بلکه جلوهای از ارتباط عمیق انسان با حقیقت و مبدأ هستی محسوب میشود.
تجلی سکوت عرفانی در هنر ایرانی
خسروپناه در بخش دیگری از سخنان خود به حضور مفهوم سکوت در عرصههای مختلف فرهنگ و هنر ایرانی اشاره کرد و گفت: این سکوت عرفانی تنها به حوزه اخلاق و عرفان محدود نمیشود، بلکه در هنرهای اصیل ایرانی نیز جریان دارد.
وی افزود: در خوشنویسی، موسیقی دستگاهی ایرانی و حتی معماری سنتی، میتوان نشانههای این سکوت و آرامش را مشاهده کرد. هنرمند ایرانی در آثار خود تنها به بیان ظاهری نمیپردازد، بلکه فضایی از تأمل، سکون و معنا را نیز خلق میکند که ریشه در همین نگاه عرفانی دارد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: سکوت در هنر ایرانی، انعکاسی از همان سلوک معنوی و درک عمیق از هستی است و به همین دلیل آثار هنری ایرانی واجد نوعی آرامش و معنویت خاص هستند.
عقل، سکون و عشق؛ سه ضلع شخصیت شهید رئیسی
خسروپناه در ادامه با اشاره به یکی از اشعار سعدی گفت: سعدی در بیتی زیبا میگوید: «سالها رفت مگر عقل و سکون آموزد/ تا چه آموخت کز آن شیفتهتر بازآمد». در این نگاه، انسان ابتدا باید عقلانیت و آرامش را بیاموزد تا بتواند به مرتبه عشق دست یابد.
وی افزود: امروز نیز قرار است کتاب «عقل و سکون در حکمرانی» رونمایی شود؛ کتابی ارزشمند که عنوان آن از همین مضمون الهام گرفته است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: شهید آیتالله رئیسی از این ویژگی برخوردار بود؛ او هم اهل عقلانیت بود و هم از سکون و سکوتی عمیق بهره میبرد. این آرامش و متانت در رفتار، تصمیمگیری و مدیریت او آشکار بود و در نهایت نیز او را به مرتبهای از عشق و اخلاص رساند که ثمره آن، خدمت خالصانه به مردم و شهادت در راه خدا بود.
وی در پایان با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای خدمت، برای همه خدمتگزاران نظام اسلامی آرزوی توفیق کرد و گفت: راه شهیدان، راه خدمت، اخلاص و اتصال به ارزشهای الهی است و باید این مسیر را با جدیت ادامه داد.