تعدادی از وزرای دولت شهید رئیسی در همایش «حکمرانی حکمی شهید آیتالله سید ابراهیم رئیسی» ضمن تشریح ویژگیها و ابعاد شاخص حکمرانی شهید رئیسی بر حضور فعال ایشان در صحنه میدان، توجه به حکمرانی علمی، مردمباوری، عدالتمحوری و ولایتمداری در الگوی حکمرانی شهید جمهور تأکید کردند.

سیدصولت مرتضوی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت سیزدهم، در این همایش با اشاره به مفهوم حکمرانی اجتماعی اظهار کرد: حکمرانی اجتماعی در ادبیات معاصر علوم سیاسی و سیاستگذاری عمومی به مجموعهای از سازوکارها اطلاق میشود که از طریق آن دولت، جامعه، نهادهای مدنی و شهروندان در فرآیند شناسایی مسائل، تصمیمسازی، اجرا و ارزیابی سیاستها مشارکت میکنند.
وی افزود: در این الگو، کارآمدی حکومت صرفاً به قدرت تصمیمگیری وابسته نیست، بلکه به میزان اعتماد عمومی، مشارکت اجتماعی، پاسخگویی و توانایی حل مسائل و مشکلات مردم بستگی دارد. برخلاف برخی الگوهای سنتی که دولت را تصمیمگیرندهای دور از جامعه تصور میکنند، حکمرانی اجتماعی بر این اصل استوار است که مردم نه مخاطبان منفعل، بلکه شرکای فعال در اداره جامعه هستند.
شهید رئیسی؛ مدیری که پشت میز نمیماند
مرتضوی با بیان اینکه شهید آیتالله رئیسی در حوزه حکمرانی اجتماعی توانسته بود ایدهها را به پدیده تبدیل کند، گفت: ایشان صرفاً یک نظریهپرداز حوزوی یا دانشگاهی نبود، بلکه در مقام عمل و اجرا، مدیری توانمند، صاحبنظر و دارای برنامه برای شناسایی و حل نظام مسائل جامعه به شمار میرفت.
وی با اشاره به سابقه همکاری خود با رئیسجمهور شهید در قوه قضائیه، آستان قدس رضوی و دولت سیزدهم اظهار کرد: سلوک مدیریتی و اجتماعی آیتالله رئیسی منحصر به فرد و کمنظیر بود. او از جمله مدیرانی نبود که پشت میز بنشیند و صرفاً گزارشهای مکتوب را مطالعه و تحلیل کند؛ بلکه به تعبیر امروز، مرد میدان بود.
وزیر تعاون دولت سیزدهم با اشاره به آغاز همکاری خود به عنوان معاون اجرایی رئیسجمهور گفت: در نخستین دیدار، شهید رئیسی پس از سفر به استان خوزستان تأکید کرد که برنامه سفرهای استانی بهصورت منظم طراحی شود و هر هفته یک سفر استانی در دستور کار قرار گیرد.
وی افزود: به ایشان عرض کردم ممکن است برخی دستگاهها و وزرا آمادگی لازم را نداشته باشند، اما پاسخ دادند «من آمادهام؛ هر کس آماده نیست در تهران بماند». همین نگاه سبب شد سفرهای استانی با جدیت دنبال شود و طرحی نو در ارتباط مستقیم دولت با مردم شکل بگیرد.
شناخت دقیق مسائل استانها از طریق حضور میدانی
مرتضوی با اشاره به نخستین سفر استانی دولت سیزدهم به خوزستان اظهار کرد: در آن مقطع استان خوزستان با مشکلات متعددی در حوزه آب، برق، انرژی، اشتغال، معیشت و مسائل اجتماعی مواجه بود. با این حال، شهید رئیسی در همان سفر کوتاه چنان بر مسائل استان اشراف پیدا کرد که گویی سالها درباره مشکلات آن مطالعه و بررسی انجام داده است.
وی ادامه داد: در مدت حدود یک سال که به عنوان معاون اجرایی رئیسجمهور در خدمت ایشان بودم، ۳۷ سفر استانی انجام شد. حتی در برخی موارد پس از پایان یک سفر استانی، ایشان بدون اطلاع قبلی راهی استان یا شهرستان دیگری میشد تا از نزدیک در جریان مسائل مردم قرار گیرد.
وزیر تعاون دولت سیزدهم تأکید کرد: از نگاه شهید رئیسی هیچ موضوعی کوچک و کماهمیت نبود و تلاش میکرد مسائل را از نزدیک مشاهده و برای رفع آنها تصمیمگیری کند.
پیگیری مستمر معیشت مردم و اجرای کالابرگ الکترونیکی
مرتضوی در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیتهای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در دولت سیزدهم اشاره کرد و گفت: هنگامی که مسئولیت وزارتخانه را برعهده گرفتم، نخستین توصیه شهید رئیسی این بود که اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی را در اولویت قرار دهیم.
وی افزود: پس از آغاز اجرای این طرح، رئیسجمهور شهید نه فقط هفتهای یکبار، بلکه در طول هفته چندین بار روند اجرای آن را پیگیری میکرد و نسبت به وضعیت معیشتی مردم حساسیت ویژهای داشت.
مرتضوی با بیان اینکه برخی دیدگاههای متفاوت درباره نحوه اجرای این طرح در دولت وجود داشت، اظهار کرد: شهید رئیسی معتقد بود اجرای کالابرگ الکترونیکی یک تکلیف قانونی است و باید به طور کامل اجرایی شود.
وی ادامه داد: در مدت کوتاهی موفق شدیم ۶۱ میلیون نفر از جامعه هدف را تحت پوشش این طرح قرار دهیم و بیش از ۲۳۰ هزار فروشگاه را در سراسر کشور به سامانه کالابرگ متصل کنیم. نتیجه این اقدام آن بود که مردم بدون تشکیل صف و دغدغه خاصی توانستند از مزایای این طرح بهرهمند شوند.
توجه ویژه به اشتغال و حمایت از اقشار آسیبپذیر
وزیر تعاون دولت سیزدهم یکی دیگر از اولویتهای رئیسجمهور شهید را موضوع اشتغال دانست و گفت: آیتالله رئیسی همواره بر ایجاد فرصتهای شغلی پایدار تأکید داشت. بر اساس آمارهای موجود، در یک دوره حدود دو سال و نیمه، بیش از دو و نیم میلیون فرصت شغلی در کشور ایجاد شد.
وی افزود: اشتغال خالص به معنای اشتغال ایجادشده پس از کسر مواردی همچون بیمه بیکاری و بازنشستگی است و دولت سیزدهم توانست به طور متوسط سالانه یک میلیون فرصت شغلی خالص ایجاد کند.
مرتضوی همچنین با اشاره به دغدغههای اجتماعی شهید رئیسی اظهار کرد: ایشان نسبت به وضعیت اقشار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی حساسیت ویژهای داشت و همواره بر تقویت حمایتهای معیشتی و اجتماعی از نیازمندان تأکید میکرد.
روایتی از ارادت شهید رئیسی به اهل بیت(ع)
مرتضوی در پایان سخنان خود به بیان خاطرهای از سفر خارجی همراه با شهید رئیسی پرداخت و گفت: در یکی از سفرها که به همراه شهید حسین امیرعبداللهیان و جمعی از مسئولان حضور داشتیم، پس از عبور هواپیما از مرز عربستان، خلبان اعلام کرد که مدینه منوره و بقیع در سمت راست هواپیما قرار دارد.
وی افزود: شهید رئیسی که در حال استراحت بود، با شنیدن این خبر از جای خود برخاست و با حالتی سرشار از شوق و ارادت به سمت پنجره هواپیما رفت. آنچنان اشک میریخت و منقلب شده بود که تمام وجودش به لرزه افتاده بود.
وزیر تعاون دولت سیزدهم با تجلیل از ویژگیهای اخلاقی و معنوی رئیسجمهور شهید تصریح کرد: آیتالله رئیسی دارای قلبی آرام، نفسی مطمئن و روحی آگاه بود و همین ویژگیها او را به الگویی کمنظیر در عرصه مدیریت و حکمرانی تبدیل کرده بود.
در ادامه محمدعلی زلفیگل، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری دولت سیزدهم، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، شهدای مدافع حرم، شهدای خدمت و شهدای جنگ ۱۲ روزه، اظهار کرد: توفیق داشتیم که از نزدیک با جمعی از شهدای خدمت، بهویژه شهید آیتالله رئیسی، حشر و نشر داشته باشیم و از نزدیک شاهد روحیه خالصانه و مجاهدانه آنان در خدمت به مردم باشیم.
وی با اشاره به سخن شهید سپهبد حاج قاسم سلیمانی مبنی بر اینکه «باید شهیدگونه زندگی کرد تا شهادت نصیب انسان شود»، افزود: این تعبیر بهدرستی درباره شهدای خدمت صدق میکند؛ زیرا رفتار، گفتار و سبک زندگی آنان سراسر خدمت، اخلاص و ایثار بود.
شهید رئیسی؛ پهلوان سیاست در تراز انقلاب اسلامی
زلفیگل با توصیف شهید رئیسی به عنوان «پهلوان سیاسی» گفت: در فرهنگ ایرانی و اسلامی، پهلوانی جایگاهی فراتر از قهرمانی دارد. ممکن است فردی با هر وسیلهای به قهرمانی برسد، اما پهلوان کسی است که در مسیر موفقیت، اخلاق، تقوا، مروت، انصاف و جوانمردی را فدای اهداف خود نکند.
وی ادامه داد: شهید رئیسی در عرصه سیاست چنین شخصیتی داشت. در مناظرههای انتخاباتی و مسئولیتهای مختلف هرگز حاضر نبود برای کسب موفقیت یا جلب نظر افکار عمومی از اصول اخلاقی و انسانی عدول کند. او نمونهای از پهلوانی سیاسی در نظام جمهوری اسلامی بود.
وزیر علوم دولت سیزدهم تصریح کرد: شهادت میدهم که شهید رئیسی کارها را تنها برای رضای خدا، خدمت به مردم و اعتلای نظام جمهوری اسلامی انجام میداد و هیچگاه منافع شخصی یا سیاسی را بر مصالح ملی ترجیح نمیداد.
«کار درست» مهمتر از «کار محبوب»
زلفیگل با اشاره به خاطرهای از جلسات هیئت دولت اظهار کرد: در یکی از جلسات، درباره مصوبهای که مورد اختلاف نظر بود با رئیسجمهور صحبت کردم و از ایشان خواستم از آن حمایت کند، زیرا تصور میکردم اجرای آن به نفع دولت خواهد بود.
وی افزود: شهید رئیسی در پاسخ جملهای گفت که برای من درس بزرگی بود. ایشان تأکید کرد «ما کاری انجام نمیدهیم که صرفاً به نفع دولت باشد؛ ما کاری انجام میدهیم که درست باشد و به نفع مردم و نظام جمهوری اسلامی تمام شود.»
وزیر علوم دولت سیزدهم خاطرنشان کرد: این نگاه نشان میداد که شهید رئیسی همواره منافع ملی را بر ملاحظات سیاسی و جناحی مقدم میدانست.
اعتقاد راسخ به حکمرانی علمی
زلفیگل با اشاره به رویکرد علمی رئیسجمهور شهید در اداره کشور گفت: یکی از موضوعاتی که شهید رئیسی بارها در جلسات دولت بر آن تأکید میکرد، ضرورت تصمیمگیری و سیاستگذاری مبتنی بر علم بود.
وی اظهار کرد: ایشان معتقد بود حکمرانی زمانی موفق خواهد بود که تصمیمات بر پایه دادههای علمی و کارشناسی اتخاذ شود. علم به انسان قدرت فرامکانی، فرازمانی و فرامرزی میبخشد و منبعی پایانناپذیر برای تولید اقتدار و ثروت است.
زلفیگل ادامه داد: منابع طبیعی مانند نفت و گاز محدود هستند، اما علم و فناوری منابعی پایانناپذیر به شمار میروند. اگر به دنبال ایران مقتدر و جاودان هستیم، باید بر سرمایهگذاری در علم و فناوری تکیه کنیم.
وی افزود: شهید رئیسی علاوه بر توجه به مزیتهای نسبی کشور، به مزیتهای ایجادی نیز اعتقاد داشت؛ یعنی ظرفیتهایی که از طریق تولید علم و فناوری میتوان برای کشور ایجاد کرد و به منبع جدید قدرت، ثروت و خدمت تبدیل ساخت.
اقتدار امروز ایران محصول علم و فناوری است
وزیر علوم دولت سیزدهم با اشاره به دستاوردهای علمی کشور اظهار کرد: اگر امروز جمهوری اسلامی ایران در عرصههای مختلف به عنوان یک قدرت تأثیرگذار شناخته میشود، بخش مهمی از این اقتدار حاصل سرمایه انسانی دانشگاهها و پیشرفتهای علمی و فناورانه کشور است.
وی گفت: توانمندیهای دفاعی و فناوریهای پیشرفتهای که امروز در اختیار کشور قرار دارد، نتیجه تلاش دانشمندان، پژوهشگران و فارغالتحصیلان دانشگاهی است و شهید رئیسی اهمیت این موضوع را بهخوبی درک کرده بود.
حمایت از مهارتآموزی و ارتباط دانشگاه با صنعت
زلفیگل در ادامه سخنان خود به اقدامات دولت سیزدهم در حوزه آموزش عالی اشاره کرد و گفت: یکی از دغدغههای اصلی ما مهارتمحور شدن آموزش دانشگاهی بود. در نشستهایی که با حضور رئیسجمهور برگزار میشد، بر ضرورت استفاده از ظرفیت دستگاههای ا
جرایی، صنایع و بخشهای مختلف اقتصادی برای آموزش عملی دانشجویان تأکید داشتیم.
وی افزود: شهید رئیسی از این رویکرد حمایت کرد و زمینههایی فراهم شد تا در برنامه هفتم توسعه، سازوکارهای ارتباط مؤثرتر دانشگاه با صنعت و حضور دانشجویان در محیطهای واقعی کار مورد توجه قرار گیرد.
وزیر علوم دولت سیزدهم همچنین به تأسیس معاونت فناوری و نوآوری در وزارت علوم اشاره کرد و گفت: این اقدام با هدف تبدیل علم به فناوری و ایجاد بسترهای لازم برای تولید ثروت و خدمت از دانش انجام شد و مورد حمایت جدی رئیسجمهور شهید قرار داشت.
بازگشایی دانشگاهها پس از کرونا
وی با اشاره به شرایط کشور در دوران شیوع کرونا اظهار کرد: زمانی که دولت سیزدهم آغاز به کار کرد، دانشگاهها با محدودیتهای ناشی از همهگیری کرونا مواجه بودند و بازگشایی آنها با دشواریهای فراوانی همراه بود.
زلفیگل افزود: با وجود مشکلات متعدد، شهید رئیسی معتقد بود که تداوم تعطیلی دانشگاهها به آموزش و آینده جوانان آسیب میزند و بر بازگشایی هرچه سریعتر دانشگاهها تأکید داشت.
وی تصریح کرد: رئیسجمهور شهید با جدیت پیگیر این موضوع بود و اعتقاد داشت آموزش حضوری باید در اولین فرصت ممکن از سر گرفته شود.
تلاش برای ارتقای مرجعیت علمی ایران
وزیر علوم دولت سیزدهم در بخش دیگری از سخنان خود به برنامههای دولت برای ارتقای مرجعیت علمی کشور اشاره کرد و گفت: افزایش تعداد مجلات علمی بینالمللی، حمایت از پژوهشگران برجسته، توسعه زیرساختهای آزمایشگاهی و تقویت فعالیتهای پژوهشی از جمله اقداماتی بود که در این مسیر دنبال شد.
وی افزود: در دوره دولت سیزدهم تعداد مجلات علمی بینالمللی کشور رشد قابل توجهی پیدا کرد و برنامههای متعددی برای تقویت جایگاه علمی ایران در عرصه جهانی طراحی شد.
زلفیگل همچنین از تدوین و انتشار کتاب «مرجعیت علمی؛ از ایده تا پدیده» پس از شهادت آیتالله رئیسی خبر داد و گفت: در این اثر تلاش شده راهبردها، تجربیات و پیشنهادهای مرتبط با توسعه علمی کشور برای استفاده مدیران و سیاستگذاران آینده گردآوری شود.
ضرورت تمرکز بر فناوریهای آیندهساز
وی در پایان با تأکید بر ضرورت توجه به فناوریهای نوظهور و آیندهساز اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران برای حفظ و افزایش اقتدار علمی خود باید بر حوزههایی مانند فناوریهای پیشرفته، علوم مولکولی، تصویربرداری مولکولی و دیگر عرصههای راهبردی سرمایهگذاری ویژه داشته باشد.
زلفیگل پیشنهاد کرد انجمنهای علمی کشور مأمور شوند مهمترین اولویتهای آیندهساز هر رشته را شناسایی و معرفی کنند تا با حمایت هدفمند از استادان و دانشجویان، مسیر دستیابی به فناوریهای راهبردی و اقتدارآفرین هموار شود.
وی تأکید کرد: تداوم مسیر پیشرفت علمی کشور و تبدیل دانش به قدرت ملی، از مهمترین میراثها و دغدغههای شهید آیتالله رئیسی بود؛ مسیری که باید با جدیت بیشتری دنبال شود.
سپس غلامحسین اسماعیلی، رئیس دفتر رئیسجمهور شهید، در سخنانی با قدردانی از برگزارکنندگان این همایش اظهار کرد: برگزاری چنین نشستهایی فرصتی ارزشمند است تا در کنار مراسمهای عمومی بزرگداشت شهدای خدمت، از منظر علمی و تخصصی نیز به بررسی اندیشهها، عملکردها و تجربههای مدیریتی شهید آیتالله رئیسی پرداخته شود.
وی با اشاره به بیش از سه دهه همراهی و همکاری با شهید رئیسی در مسئولیتهای مختلف، گفت: آنچه امروز بیان میکنم حاصل آموختهها و مشاهدات مستقیم من از سبک حکمرانی و مدیریت این شهید بزرگوار در طول سالها همکاری نزدیک در قوه قضائیه و دولت است.
حکمرانی مبتنی بر فقه حکومتی
اسماعیلی با بیان اینکه بنیان حکمرانی شهید رئیسی بر مبانی فقهی و فقه حکومتی اسلام استوار بود، اظهار کرد: شهید رئیسی معتقد بود مبانی حکمرانی در جمهوری اسلامی باید از آموزههای اسلامی و فقه حکومتی نشأت بگیرد و دولت صرفاً یک ساختار اداری نیست، بلکه امانتی الهی برای خدمت به مردم محسوب میشود.
وی افزود: رئیسجمهور شهید بارها به آیه شریفه «الذین إن مکناهم فی الأرض» استناد میکرد و بر این باور بود که فرصت حکمرانی و اداره جامعه، موهبتی است که خداوند در اختیار کارگزاران قرار داده است.
رئیس دفتر رئیسجمهور شهید ادامه داد: شهید رئیسی همواره تأکید داشت که حاکمیت مطلق از آن خداوند است و این همان اصلی است که در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز مورد تصریح قرار گرفته است. از نگاه ایشان، دولت و مسئولان باید خود را امانتدار این نعمت الهی بدانند و آن را در مسیر رضای الهی و خدمت به مردم به کار گیرند.
مسئولیتپذیری و حل مسئله؛ جوهره حکمرانی
اسماعیلی یکی از مهمترین ویژگیهای حکمرانی شهید رئیسی را مسئولیتپذیری دانست و گفت: ایشان اعتقاد داشت مسئولان حق ندارند در برابر مشکلات کشور بهانههایی نظیر «نمیشود»، «امکانات نداریم» یا «دیگران مانع هستند» را مطرح کنند.
وی افزود: شهید رئیسی همواره میگفت اگر راهی وجود دارد باید آن را پیدا کنیم و اگر راهی وجود ندارد باید آن را بسازیم. از نگاه او، دولت وظیفه داشت مسائل جامعه را شناسایی کند و برای حل آنها راهکار ارائه دهد.
رئیس دفتر رئیسجمهور شهید تصریح کرد: بر همین اساس، شهید رئیسی دولت را نهادی مسئلهشناس، درمانگر و چارهساز میدانست و معتقد بود فلسفه وجودی دولت، حل مشکلات مردم و گرهگشایی از مسائل کشور است.
برنامهمحوری؛ ویژگی برجسته مدیریت شهید رئیسی
اسماعیلی با اشاره به نگاه برنامهمحور شهید رئیسی در اداره امور کشور اظهار کرد: ایشان معتقد بود مسئولیتپذیری بدون برنامه امکانپذیر نیست و هر مدیر برای ایفای وظایف خود باید دارای نقشه راه مشخص باشد.
وی یادآور شد: زمانی که رهبر معظم انقلاب مسئولیت ریاست قوه قضائیه را به شهید رئیسی واگذار کردند، از ایشان خواستند برای اداره این قوه برنامهای جامع تدوین کند. شهید رئیسی نیز پیش از آغاز مسئولیت، «سند تحول قضایی» را تدوین و ارائه کرد.
اسماعیلی افزود: این سند به اندازهای مورد توجه رهبر معظم انقلاب قرار گرفت که در حکم انتصاب ایشان نیز مورد تمجید و تأیید قرار گرفت؛ موضوعی که کمتر نمونهای مشابه برای آن میتوان یافت.
وی ادامه داد: پس از آن نیز نسخه ارتقایافته سند تحول قضایی تهیه شد و مجدداً مورد تأیید رهبر معظم انقلاب قرار گرفت. همین رویکرد در دولت سیزدهم نیز دنبال شد و «سند تحول دولت مردمی» به عنوان نقشه راه دولت تدوین شد.
رئیس دفتر رئیسجمهور شهید خاطرنشان کرد: اگر سوابق دولتها و رؤسای قوا را بررسی کنیم، کمتر مدیری را میتوان یافت که همانند شهید رئیسی با چنین دقت و انسجامی برنامههای مدون و مکتوب برای اداره دستگاه تحت مسئولیت خود تدوین کرده باشد.
ولایتمداری در عمل
اسماعیلی ولایتمداری را از دیگر ارکان حکمرانی شهید رئیسی دانست و گفت: ایشان رهبر معظم انقلاب را فرمانده و راهبر نظام میدانست و دولت را سرباز و خدمتگزار ولایت تلقی میکرد.
وی افزود: شهید رئیسی اعتقاد راسخی داشت که نظام مبتنی بر ولایت فقیه بنبست ندارد و هرجا موفقیتی حاصل میشود باید آن را به حساب نظام اسلامی و رهبری گذاشت.
رئیس دفتر رئیسجمهور شهید تصریح کرد: از ویژگیهای مهم ایشان این بود که هیچگاه برای حل مشکلات یا توجیه کاستیها از جایگاه رهبری هزینه نمیکرد. در مقابل، دستاوردها را متعلق به نظام و رهبری میدانست و مسئولیت کاستیها را متوجه کارگزاران اجرایی میشمرد.
مردمباوری؛ محور اصلی حکمرانی شهید رئیسی
اسماعیلی با تأکید بر مردممحوری در اندیشه رئیسجمهور شهید اظهار کرد: شهید رئیسی باور عمیقی به نقش مردم داشت و همه اقشار جامعه را، فارغ از گرایشهای سیاسی، مذهبی و اجتماعی، شایسته خدمت میدانست.
وی افزود: از نگاه ایشان، مردم ولینعمت مسئولان هستند؛ چه آنان که به نظام و دولت رأی دادهاند و چه آنان که رأی ندادهاند، چه در داخل کشور باشند و چه در خارج از کشور.
رئیس دفتر رئیسجمهور شهید ادامه داد: شهید رئیسی مردم را «عیالالله» و اشرف مخلوقات میدانست و خدمت به آنان را عبادتی بزرگ و اقدامی مقدس تلقی میکرد.
وی با اشاره به برخی اقدامات دولت سیزدهم گفت: نحوه مدیریت بحران کرونا، ساماندهی جایگاههای سوخت پس از حملات سایبری و اجرای طرح مردمیسازی یارانهها از جمله نمونههای نگاه مردممحور شهید رئیسی بود.
استفاده از ظرفیت مردم در حکمرانی
اسماعیلی اظهار کرد: شهید رئیسی معتقد بود حضور مردم نهتنها تهدید نیست، بلکه بزرگترین عامل اقتدار، امنیت و پیشرفت کشور محسوب میشود.
وی افزود: این نگاه در دوران ریاست ایشان بر قوه قضائیه نیز نمود داشت؛ بهگونهای که بر تقویت شوراهای حل اختلاف، توسعه نقش سازمانهای مردمنهاد و استفاده از ظرفیتهای مردمی در حل مسائل اجتماعی و قضایی تأکید ویژه داشت.
رئیس دفتر رئیسجمهور شهید تصریح کرد: ایشان باور داشت هرجا مردم حضور داشته باشند، امنیت، اعتماد و پیشرفت نیز شکل خواهد گرفت و به همین دلیل همواره بر مشارکت مردم در فرآیند حکمرانی تأکید میکرد.
عدالتمحوری و توجه به محرومان
اسماعیلی در بخش دیگری از سخنان خود به توجه ویژه شهید رئیسی به اقشار محروم اشاره کرد و گفت: اگر از ایشان با عنوان «سید محرومان» یاد میشود، این عنوان صرفاً یک شعار نبود، بلکه ناشی از باور عمیق وی به عدالت اجتماعی و ضرورت حمایت از اقشار کمبرخوردار بود.
وی افزود: شهید رئیسی معتقد بود اگر در سالهای گذشته عدالت در توزیع فرصتها و امکانات بهدرستی اجرا میشد، بسیاری از محرومیتهای موجود شکل نمیگرفت.
اثبات کارآمدی نظام اسلامی
رئیس دفتر رئیسجمهور شهید در پایان تأکید کرد: یکی از مهمترین دستاوردهای شهید رئیسی این بود که توانست در عمل نشان دهد نظام جمهوری اسلامی مبتنی بر ولایت فقیه و با تکیه بر آموزههای دینی، از ظرفیت لازم برای حکمرانی کارآمد و حل مسائل کشور برخوردار است.
وی گفت: شهید رئیسی با عملکرد خود ثابت کرد که میتوان در چارچوب مردمسالاری دینی، حکمرانی موفق، مسئولانه و کارآمدی را رقم زد و به پیشرفت کشور کمک کرد.
پس از آن بهرام عیناللهی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دولت سیزدهم با گرامیداشت یاد و خاطره امام خمینی(ره)، شهدای خدمت، شهدای دفاع مقدس و شهدای جنگ ۱۲ روزه، اظهار کرد: سلامت از بنیادیترین حوزههای حکمرانی است و تجربه همهگیری کرونا بهخوبی نشان داد که بدون سلامت، بسیاری از فعالیتهای اجتماعی، اقتصادی و آموزشی کشور متوقف میشود.
وی با قدردانی از برگزارکنندگان این همایش افزود: شهید آیتالله رئیسی از جمله رؤسای جمهوری بود که نگاه ویژهای به حوزه سلامت داشت و شخصاً مسائل این بخش را با حساسیت و دقت پیگیری میکرد.
سلامت؛ یکی از اولویتهای اصلی دولت شهید رئیسی
عیناللهی با اشاره به اهتمام رئیسجمهور شهید نسبت به پیشرفتهای پزشکی کشور گفت: آیتالله رئیسی در افتتاح مراکز درمانی، بیمارستانها و پروژههای سلامت حضور فعال داشت و همواره بر معرفی ظرفیتهای علمی و پزشکی جمهوری اسلامی ایران تأکید میکرد.
وی افزود: در سفرهای خارجی نیز رئیسجمهور شهید توجه ویژهای به معرفی دستاوردهای حوزه سلامت و محصولات دانشبنیان پزشکی داشت و بسیاری از مقامات خارجی از مشاهده توانمندیهای ایران در این عرصه شگفتزده میشدند.
وزیر بهداشت دولت سیزدهم تصریح کرد: با وجود تحریمهای گسترده، نظام سلامت جمهوری اسلامی ایران امروز در بسیاری از حوزهها به جایگاهی رسیده است که نه تنها در منطقه، بلکه در سطح جهانی نیز قابل توجه و افتخارآفرین است.
عدالت در سلامت؛ محور اصلی سیاستگذاریها
عیناللهی با بیان اینکه مهمترین اصل در برنامههای حوزه سلامت دولت سیزدهم «عدالت» بود، اظهار کرد: از نگاه شهید رئیسی، صرف برخورداری از امکانات درمانی کافی نبود، بلکه باید این امکانات بهصورت عادلانه در اختیار همه مردم، بهویژه مناطق محروم و اقشار کمبرخوردار قرار میگرفت.
وی افزود: بر همین اساس، برنامههای وزارت بهداشت بر پایه عدالت در تأمین منابع، ارائه خدمات، مراقبتهای درمانی و پیامدهای سلامت طراحی شد و «سند جامع عدالت و تعالی نظام سلامت» نیز در همین چارچوب تدوین شد.
وزیر بهداشت دولت سیزدهم خاطرنشان کرد: هدف اصلی این رویکرد آن بود که هیچ ایرانی به دلیل فقر یا محرومیت جغرافیایی از خدمات درمانی مناسب محروم نماند.
گسترش بیمه همگانی و درمان رایگان کودکان
عیناللهی یکی از مهمترین اقدامات دولت سیزدهم را توسعه پوشش بیمهای عنوان کرد و گفت: سه دهک پایین درآمدی کشور بهصورت رایگان تحت پوشش بیمه قرار گرفتند و مردم بدون نیاز به مراجعه حضوری، تنها با کد ملی میتوانستند از خدمات درمانی بهرهمند شوند.
وی افزود: از دیگر اقدامات شاخص دولت سیزدهم، رایگان شدن درمان کودکان زیر هفت سال بود؛ طرحی که با حمایت مستقیم شهید رئیسی اجرایی شد.
وزیر بهداشت دولت سیزدهم با اشاره به اهمیت این اقدام اظهار کرد: بسیاری از بیماریها و اختلالات جسمی در سالهای نخست زندگی قابل درمان هستند و اگر در این دوره مورد رسیدگی قرار نگیرند، ممکن است فرد تا پایان عمر با عوارض آن مواجه باشد.
وی ادامه داد: اقداماتی نظیر درمان رایگان، کاشت حلزون شنوایی و ارائه خدمات تخصصی به کودکان، زمینه ارتقای کیفیت زندگی نسل آینده را فراهم کرد و بازتاب مثبتی نیز در مجامع بینالمللی داشت.
مهار کرونا با مشارکت مردم
عیناللهی بخش دیگری از سخنان خود را به مدیریت کرونا اختصاص داد و گفت: در آغاز فعالیت دولت سیزدهم، کشور همچنان با بحران کرونا مواجه بود و یکی از مهمترین اولویتهای دولت، افزایش سرعت واکسیناسیون عمومی بود.
وی افزود: با پیگیریهای دولت و همراهی دستگاههای مختلف، ظرفیت واکسیناسیون کشور به شکل قابل توجهی افزایش یافت و تعداد تزریق روزانه واکسن از حدود ۷۵ هزار دوز به بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار دوز رسید.
وزیر بهداشت دولت سیزدهم تصریح کرد: در مدت کوتاهی پوشش واکسیناسیون عمومی به سطح مطلوب رسید و در اردیبهشت ۱۴۰۱ آمار مرگومیر ناشی از کرونا به پایینترین میزان خود کاهش یافت؛ موفقیتی که مورد تقدیر سازمان جهانی بهداشت نیز قرار گرفت.
وی تأکید کرد: یکی از ویژگیهای مهم این موفقیت، مردمیسازی فرآیند واکسیناسیون بود؛ بهگونهای که نهادهای مختلف از جمله نیروهای مسلح، هلال احمر و مجموعههای مردمی در این مسیر نقشآفرینی کردند.
توسعه زیرساختهای درمانی و فناوری سلامت
عیناللهی با اشاره به توسعه ظرفیتهای درمانی کشور در دولت سیزدهم گفت: در این دوره بیش از ۱۷ هزار تخت بیمارستانی به ظرفیت درمانی کشور افزوده شد و تجهیزات پزشکی پیشرفته در مناطق مختلف، بهویژه مناطق محروم، توزیع شد.
وی افزود: تجهیز مراکز درمانی، توسعه خدمات اورژانس، توزیع بیش از هزار دستگاه دیالیز و تقویت زیرساختهای درمانی از جمله اقداماتی بود که با هدف افزایش عدالت در سلامت انجام شد.
وزیر بهداشت دولت سیزدهم همچنین به توسعه نظام سلامت الکترونیک اشاره کرد و گفت: در آغاز دولت سیزدهم تنها حدود ۱۰ درصد خدمات نسخهنویسی بهصورت الکترونیکی انجام میشد، اما این رقم در پایان دولت به حدود ۹۰ درصد رسید.
وی افزود: این تحول، گام مهمی در مسیر هوشمندسازی نظام سلامت و تسهیل دسترسی مردم به خدمات درمانی بود.
خودکفایی دارویی و حمایت از شرکتهای دانشبنیان
عیناللهی با تأکید بر حمایت شهید رئیسی از تولید داخلی اظهار کرد: رئیسجمهور شهید بهطور مستمر وضعیت دارو، تجهیزات پزشکی و شرکتهای دانشبنیان را پیگیری میکرد و حتی در ساعات غیرمتعارف شبانهروز درباره تأمین دارو و رفع مشکلات این حوزه سؤال میکرد.
وی افزود: در دولت سیزدهم ظرفیت تولید واکسن در کشور به شکل چشمگیری افزایش یافت و علاوه بر توسعه خطوط تولید موجود، چندین مرکز جدید تولید واکسن نیز راهاندازی شد.
وزیر بهداشت دولت سیزدهم خاطرنشان کرد: امروز جمهوری اسلامی ایران از توان لازم برای تولید انواع واکسنها و بخش قابل توجهی از نیازهای دارویی کشور برخوردار است؛ ظرفیتی که نقش مهمی در تأمین امنیت سلامت کشور دارد.
دیپلماسی سلامت؛ ابزار تقویت جایگاه ایران
عیناللهی در پایان با اشاره به نقش سلامت در توسعه روابط بینالمللی گفت: شهید رئیسی و شهید حسین امیرعبداللهیان نگاه ویژهای به دیپلماسی سلامت داشتند و معتقد بودند حوزه سلامت میتواند زمینهساز گسترش همکاریهای بینالمللی باشد.
وی افزود: در همین راستا، توسعه گردشگری سلامت، صادرات خدمات پزشکی و راهاندازی نخستین دانشگاه بینالمللی جمهوری اسلامی ایران در کربلا از جمله اقداماتی بود که در این دوره دنبال شد.
وزیر بهداشت دولت سیزدهم تأکید کرد: تجربه دولت سیزدهم نشان داد که با تکیه بر دانش بومی، عدالتمحوری و مشارکت مردمی میتوان دستاوردهای بزرگی در حوزه سلامت رقم زد؛ دستاوردهایی که بخش مهمی از آنها مرهون نگاه راهبردی و حمایتهای مستمر شهید آیتالله رئیسی بود.
در پایان رضامراد صحرایی، وزیر آموزش و پرورش دولت سیزدهم با گرامیداشت یاد و خاطره امام خمینی(ره)، شهدای انقلاب اسلامی، شهدای دفاع مقدس، شهدای خدمت و بهویژه معلمان و دانشآموزان شهید، اظهار کرد: زنده نگه داشتن یاد شهدا کمتر از شهادت نیست و برگزاری چنین نشستهایی فرصتی ارزشمند برای تبیین ابعاد شخصیتی و مدیریتی مدیران تراز انقلاب اسلامی است.
وی افزود: هنگامی که برای سخن گفتن درباره حکمرانی شهید رئیسی تأمل میکردم، به این جمعبندی رسیدم که مهمترین ویژگی حکمرانی ایشان را باید در نسبت آن با تربیت اسلامی و نظریه تعلیم و تربیت اسلامی جستوجو کرد.
حکمرانی مبتنی بر تربیت انسان تراز انقلاب
صحرایی با اشاره به مؤلفههای حکمرانی مطلوب از منظر تعلیم و تربیت اسلامی گفت: شهید رئیسی در حوزه حکمرانی دارای مجموعهای از ویژگیهای برجسته بود که نخستین آنها «مأموریتمحوری و آیندهنگری» بود.
وی اظهار کرد: از نگاه رئیسجمهور شهید، هدف اصلی حکمرانی تربیت انسان آگاه، مسئولیتپذیر، عدالتخواه، اخلاقمدار و برخوردار از روحیه کار جمعی بود. به همین دلیل نگاه او صرفاً معطوف به حل مسائل کوتاهمدت و روزمره نبود، بلکه آینده کشور و نسلهای آینده را نیز در نظر داشت.
وزیر آموزش و پرورش دولت سیزدهم افزود: رهبر معظم انقلاب نیز در پیامها و بیانات خود بارها به این ویژگی شهید رئیسی اشاره کردهاند و او را مدیری آیندهنگر و دارای نگاه راهبردی معرفی کردهاند.
عدالت آموزشی؛ محور اصلی نگاه شهید رئیسی
صحرایی عدالتمحوری را دومین ویژگی برجسته حکمرانی شهید رئیسی دانست و گفت: عدالت آموزشی در مرکز ثقل گفتمان تربیتی رئیسجمهور شهید قرار داشت.
وی افزود: شهید رئیسی معتقد بود اگر عدالت در مدارس و نظام آموزشی برقرار نشود، در آینده شاهد استمرار فقر، نابرابری و بیعدالتی در عرصههای مختلف اجتماعی و اقتصادی خواهیم بود.
وزیر آموزش و پرورش دولت سیزدهم تصریح کرد: از نگاه ایشان، تحقق عدالت آموزشی تنها به معنای افزایش امکانات فیزیکی نبود، بلکه باید فرصتهای برابر یادگیری، رشد و پیشرفت برای همه دانشآموزان در سراسر کشور فراهم شود.
مردممحوری و نقش راهبردی خانواده
صحرایی مردمباوری را از دیگر شاخصههای حکمرانی شهید رئیسی عنوان کرد و گفت: رئیسجمهور شهید مردم را صرفاً مخاطب سیاستها نمیدانست، بلکه آنان را شریک راهبردی دولت در پیشبرد امور کشور تلقی میکرد.
وی ادامه داد: این نگاه در حوزه تعلیم و تربیت نیز کاملاً مشهود بود. شهید رئیسی اعتقاد داشت بدون مشارکت خانوادهها و جامعه، هیچ برنامه تربیتی به موفقیت نخواهد رسید.
وزیر آموزش و پرورش دولت سیزدهم با اشاره به مواضع رئیسجمهور شهید در مجامع بینالمللی اظهار کرد: تأکید ایشان بر جایگاه خانواده و دفاع از نهاد خانواده در سخنرانیهای بینالمللی، بهویژه در سازمان ملل متحد، نشاندهنده باور عمیق وی به نقش بنیادین خانواده در تربیت نسل آینده بود.
معلم؛ محور تحول در آموزش و پرورش
صحرایی با تأکید بر جایگاه معلمان در نگاه شهید رئیسی گفت: معلم در حکمرانی تربیتی رئیسجمهور شهید جایگاهی محوری داشت و ایشان ارتقای منزلت اجتماعی و معیشتی معلمان را از الزامات تحول در آموزش و پرورش میدانست.
وی افزود: اجرای قانون رتبهبندی معلمان، توجه به وضعیت معیشتی فرهنگیان، ارتقای شأن حرفهای معلمان و کاهش نگاه صرفاً اداری به این قشر از جمله موضوعاتی بود که شهید رئیسی با جدیت دنبال میکرد.
وزیر آموزش و پرورش دولت سیزدهم تصریح کرد: از نگاه رئیسجمهور شهید، معلم صرفاً یک کارمند نبود، بلکه مهمترین عنصر تربیت نسل آینده کشور محسوب میشد.
کیفیت آموزشی مهمتر از آمار و ارقام
صحرایی کیفیتمحوری را یکی دیگر از ویژگیهای حکمرانی شهید رئیسی دانست و اظهار کرد: ایشان همواره این پرسش را مطرح میکرد که خروجی واقعی نظام آموزشی چیست و دانشآموزان تا چه اندازه از نظر علمی، اخلاقی، مهارتی و هویتی رشد یافتهاند.
وی افزود: شهید رئیسی معتقد بود موفقیت نظام آموزشی را نمیتوان تنها با تعداد مدارس، کلاسها، آزمونها یا فارغالتحصیلان سنجید، بلکه باید میزان رشد فکری، ایمانی، اخلاقی و مهارتهای زندگی دانشآموزان مورد ارزیابی قرار گیرد.
وزیر آموزش و پرورش دولت سیزدهم خاطرنشان کرد: توجه به کیفیت مدارس دولتی و ارتقای سطح آموزشی آنها از موضوعاتی بود که شخص رئیسجمهور به طور مستقیم پیگیری میکرد.
توجه به هویت اسلامی ـ ایرانی
صحرایی با اشاره به نگاه هویتی شهید رئیسی در حوزه آموزش و پرورش گفت: رئیسجمهور شهید بر این باور بود که دانشآموزان باید همزمان با هویت اسلامی و هویت ایرانی خود آشنا شوند.
وی افزود: از نگاه ایشان، آشنایی نسل جدید با تاریخ، فرهنگ، تمدن، زبان فارسی، ارزشهای اسلامی و میراث ملی کشور، یکی از مهمترین مأموریتهای نظام آموزشی به شمار میرود.
وزیر آموزش و پرورش دولت سیزدهم تصریح کرد: این نگاه در شعار «مدرسه قوی، ایران قوی» نیز تجلی یافت؛ شعاری که در دولت سیزدهم به عنوان یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری آموزشی مطرح شد.
اجرای سند تحول بنیادین؛ دغدغه جدی رئیسجمهور شهید
صحرایی در ادامه با اشاره به اهتمام ویژه شهید رئیسی نسبت به اجرای سند تحول بنیادین آموزش و پرورش اظهار کرد: رئیسجمهور شهید بارها تأکید میکرد که تحول در آموزش و پرورش باید بر اساس اسناد بالادستی و بهویژه سند تحول بنیادین دنبال شود.
وی افزود: ایشان معتقد بود تحول در نظام آموزشی دارای ابعاد شناختی، فرایندی و نهادی است و باید از ریشه و به صورت عمیق دنبال شود.
وزیر آموزش و پرورش دولت سیزدهم خاطرنشان کرد: شهید رئیسی آموزش و پرورش را مهمترین دستگاه کشور میدانست و بارها تأکید میکرد که پیشرفت علمی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی کشور در گرو موفقیت این نهاد است.
آموزش و پرورش؛ مسئلهای در سطح رئیسجمهور
صحرایی در پایان با بیان اینکه رئیسجمهور شهید توجهی ویژه به مسائل آموزش و پرورش داشت، گفت: در دولت سیزدهم برخی موضوعات مستقیماً در سطح رئیسجمهور پیگیری میشد و از میان مسائل متعدد آموزش و پرورش، ارتقای کیفیت آموزش و تقویت مدارس عادی دولتی از جمله موضوعاتی بود که شخص شهید رئیسی بر آن تمرکز ویژه داشت.
وی تأکید کرد: نگاه تربیتی، عدالتمحور، آیندهنگر و هویتساز شهید آیتالله رئیسی در حوزه آموزش و پرورش، الگویی ارزشمند برای سیاستگذاری و حکمرانی در نظام تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود.