به گزارش ایکنا، حبیب زمانی محبوب، دانشیار تاریخ و تمدن اسلامی در پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع)، در نشست علمی «جنگ و تمدن: رویکرد تمدنی به جنگ رمضان» که خردادماه برگزار شد، به تحلیل ماهیت جنگهای اخیر پرداخت.
وی با طرح این پرسش که آیا جنگهای کنونی در ابعاد نظامی و سیاسی تعریف میشوند یا از نوع جنگهای ترکیبی و فراتر از آن هستند، اظهار کرد: ما مدعی هستیم که این تقابل، در واقع یک جنگ تمدنی میان غرب و ایران است. دشمن تلاش میکند با القای این ایده که جنگ تنها یک نبرد نظامی است، این موضوع را جلوه دهد تا بدین ترتیب، مسئولیت جنگ را بر عهده ایران بیندازد؛ با این استدلال که ایران با نظم جهانی مورد نظر آنها همسو نیست. متأسفانه برخی از ما نیز در داخل کشور، صحنه نبرد را به همین میزان تقلیل میدهیم.
زمانی محبوب با تأکید بر اینکه تمدن غرب با همه امکانات خود به رهبری آمریکا و وحشیگری اسرائیل وارد صحنه نبرد شده است، اظهار کرد: تمدن غرب به هر نحوی میخواهد اجازه ندهد که تمدن اسلامی مجددا احیاء شود، زیرا تمدن اسلامی حدود ده قرن بر تمامی تمدنهای موجود آن زمان سلطه داشت و تمدن غرب در ذیل تمدن اسلامی قرار داشت و اکنون آنها احساس خطر از این موضوع دارند و صدای شکستهشدن استخوانهای تمدن غرب را در چند دهه اخیر میشنوند. ترامپ وقتی توئیت میکند که من این تمدن را به عصر حجر میبرم یعنی او هم خودش این جنگ را تمدنی میداند یا نتانیاهو میگوید ما باید به خاطر دنیای متمدن غرب پیروز شویم، به تعبیر دیگر نتانیاهو معتقد است که اسرائیل برای تأمین منافع غرب در آسیا پایهریزی شده است و بقای تمدن غرب هم به پیروزی این رژیم است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع) بیان کرد: تمدن عالیترین مناسبات بین انسانها بالاتر از یک ملت است، مثلا غرب با وجود اختلافات با یکدیگر یک تمدن شکل دادهاند که فراتر از یک ملت و کشور است، لذا جنگ تمدنی، جنگ بین چند کشور و حتی از جنگ جهانی اول و دوم هم فراتر است، زیرا کشورهای درگیر در این دو جنگ در یک محیط تمدنی با هم جنگ داشتند اما جنگ تمدنی بین همه جهان اسلام و همه غرب است ولو اینکه کشورهایی در جهان اسلام عرضه ورود به نفع تمدن خود را نداشته باشد. ته دل مردم کشورهای اسلامی با ما است اما حاکمان این کشورها عرضه ایستادگی در برابر آمریکا را ندارند. وقتی ما پایگاههای آمریکا را در کشورهای حاشیه خلیج فارس مورد هدف قرار دادیم مردم آنها بر خلاف حاکمانشان خوشحال بودند.
زمانی محبوب ادامه داد: در جنگهای صلیبی وقتی پاپ دستور به نبرد داد، همه جهان مسیحی علیه مسلمین مسلح شدند و معتقد بودند که جنگ وجودی است و باید بیتالمقدس را از دست مسلمین بیرون بیاورند یا جنگهایی که مسلمین با تمدن ایران و یونان در صدر اسلام داشتند. جنگهای تمدنی جنگهای همه زمانی است نه برای یک مقطع خاص، لذا همیشه بوده و خواهد بود و مستمر و طولانی است.
جنگ آمریکا با ایران تمدنی است
زمانی محبوب با بیان اینکه آیا جنگ ما با آمریکا تمام شدنی است ولو اینکه به تفاهم هم ختم شود؟ گفت: مسلما خیر زیرا جنگ تمدنی است و در ابعاد دیگر تداوم خواهد یافت. جنگ صدام با ایران نظامی بود و بعد از خاتمه جنگ روابط ما با ملت و دولت جدید عراق بسیار خوب شد ولی جنگ ایران با اسرائیل و آمریکا، تمدنی است. همچنین جنگ تمدنی علاوه بر فرازمانی فرامکانی هم هست، زیرا غرب قصد دارد همه جهان اسلام را از به نفع خود مصادره کند از اینرو از عربستان یک نوع نفع میبرد و از کشورهای دیگر هم منفعتهای دیگر و چون ما زیر بار آنها نمیرویم حمله نظامی میکنند.
استاد پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع) با بیان اینکه جنگ همه جانبه با حزبالله هم نشانه تمدنی بودن این جنگ است ضمن اینکه یمن و حشدالشعبی و .. نیز درگیر هستند، تصریح کرد: جنگ تمدنی از سنخ جنگ حق و باطل است و زمانی پایان خواهد یافت که امام زمان(عج) ظهور کنند. پیروزی و شکست در آن هم فرازمانی و فرامکانی است کما اینکه با گذشته 1400 سال از واقعه عاشورا امام حسین(ع) را پیروز در برابر جبهه باطل میدانیم با اینکه در ظاهر شکست خوردهاند.
زمانی محبوب با اشاره به نظرات تمدنپژوه سرشناس انگیسی در کتاب جنگ و تمدن، اظهار کرد: او معتقد بود که ما باید با جنگ، تمدنهای رقیب را از بین ببریم وگرنه ما را کنار خواهند زد. البته مشخصترین نظریه در بحث جنگ تمدنی متعلق به هانتینگتون است؛ وی در مقالهای در سال 1993 و بعد از فروپاشی شوروی نظریه برخورد تمدنها را بیان و آن را تئوریزه کرد؛ و گفت که تمدن غرب، تمدن قاهر و غالب است و بقیه تمدنها همه باید مقهور و مغلوب ما باشند و هستند و فقط دو تمدن است که با ما تقابل دارند؛ یکی تمدن اسلامی و دیگری کنفسیوسی و اگر بخواهیم بین این دو هم انتخاب کنیم جنگ غرب با تمدن اسلامی خواهد بود و مرزهای بین این دو تمدن، خونین است لذا باید با جنگ آن را از بین ببرید.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع) اضافه کرد: عابد الجابری از نظریهپردازان عرب مسلمان در سال 1994 میگوید: عملا غرب جنگ سرد تمدنی را علیه اسلام راه انداخته است، لذا شاهد اسلامهراسی غیرقابل توجیه هستیم. هانتینگتون وقتی نظریه خود را ارائه کرد، فردی به نام فوکویاما همزمان نظریه پایان تاریخ را ارائه کرد و گفت غرب به سعادت رسیده است و هر کشوری بخواهد به سعادت غربی برسد باید مسیر لیبرال دموکراسی را طی کند؛ هانتینگتون به او هشدار میدهد که این حرف غلط است و ما باید تکلیفمان را با تمدن اسلامی روشن کنیم.
زمانی محبوب اظهار کرد: آمریکا به پشتوانه همین نوع نظریات، حوادثی چون 11 سپتامبر را بهانه حمله به عراق و افغانستان قرار داد و در همان زمان هم در طراحی حمله به ایران بود که سردار شهید سلیمانی آنقدر آمریکا را در این کشورها درگیر کرد که نتوانستند به ما حمله کنند و در همین زمان هم بحث موشکی ایران به شدت جدی شد. در همین مقطع بوش پسر گفت که این جنگها در تداوم جنگهای صلیبی بین اسلام و مسیحیت است.
راهکار مواجهه با غرب
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق(ع) با اشاره به راهکار ما در برابر هجوم غرب، اظهار کرد: اول این که فرهنگ و تمدن خودمان را به همه مردم و به خصوص در درجه اول به جوانان و دانشجویان معرفی کنیم و بعد هم این تمدن را به دیگران نشان دهیم تا بدانند ما دنبال جنگ و درگیری نیستیم. بخشی از این کار شروع شده است؛ باید بدانیم ایران قبل و بعد از اسلام را نباید پررنگ کرد، زیرا ایران قبل از اسلام هم برای ما هست و ایران بعد از اسلام هم. متأسفانه جوانان ما اطلاع چندانی از تمدن خودشان ندارند؛ رستم تهمتن میشنوند اما نمیداند او کیست. شاهنامه را نخواندهاند، لذا رهبر شهید بر معرفی تمدن اسلامی - ایرانی به مردم بسیار تأکید داشتند.
وی با تأکید بر اینکه ما در این زمینه بسیار کوتاهی کردهایم، اضافه کرد: به برکت این جنگ مردم با پرچم و ملیت و ملیگرایی آشنایی بیشتری پیدا کردند و انس گرفتند. ما چطور میتوانستیم عرق و عشق به پرچم را به مردم نشان دهیم، این جنگ موجب شد، در حالی که آمریکا برای نشان دادن هویت نداشته خود در هر سر کوچهای پرچم نصب میکند. وقتی فیلم 300 توسط هالیوود ساخته و در غرب پخش شد دانشآموزان مدارس اروپایی را مجبور میکردند که این فیلمها را ببینند. چقدر در این فیلم ایرانیان را زشت و کریهالمنظر نشان دادند و علیه فرهنگ ایرانی و اسلامی تاختند.
زمانی محبوب بیان کرد: نکته دومی که باید بیشتر به آن بپردازیم معرفی تمدن غرب است؛ مردم بدانند که همواره غرب آغازگر جنگ علیه ایران بوده است؛ اولین جنگ ایران و غرب(ماراتن) در 490 قبل از میلاد یعنی 2500 سال قبل رخ داده است و نبردهای نیز همیشه از سوی آنان آغاز شده است. جوانان باید بدانند نزاع تمدنی بین غرب و ایران ریشهدار و بین ماندن و رفتن یک تمدن است و چون ما از بین نرفتهایم آن را ادامه میدهند؛ جوانان ما متأسفانه در یک بحران هویتی قرار گرفتهاند.
وی تأکید کرد: تمدن غرب با شمایل زیبا و ظاهری پسندیده مانند افعی به جان جوانان و مردم ما افتاده است و ذهن جوانان را بلعیده است. ما در دل اژدهای تمدن غرب قرار داریم اما جوانان بعضا نه تمدن خودشان را میشناسند که به آن افتخار کنند و نه تمدن حیلهگر و فریبکار غرب را میشناسند، لذا باور میکنند که ترامپ دلسوز ملت ایران است و قصد دارد که ایران را شکوفا کند و بسازد. تمدن غرب خودش اذعان دارد که در حال سقوط است اما متأسفانه بعضا جوانان ما به آن دل بستهاند.