به گزارش ایکنا، موسی فقیه حقانی، پژوهشگر تاریخ معاصر و رئیس مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر در پیش از خطبه‌های این هفته، 15خردادماه نماز جمعه تهران که در حرم مطهر بنیانگذار فقید انقلاب اسلامی، برگزار شد، با تسلیت ایام رحلت حضرت امام(ره) و گرامی‌داشت یاد و خاطره شهدای قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲، گفت: خرداد ۱۳۴۲، ایران شاهد تحولات و اتفاقات بسیار مهمی بود که آثار و پیامدهای آن تا امروز بر کشور ما، منطقه و جهان باقی مانده است.

وی ادامه داد: ۱۵ خرداد اتفاقی نبود که صرفاً در سال ۱۳۴۲ رخ داده باشد و در همان مقطع نیز اثر و تأثیر آن پایان یافته باشد، بلکه این حرکت تداوم پیدا کرد، به انقلاب اسلامی و پیروزی آن در سال ۱۳۵۷ رسید و سپس تحولاتی را رقم زد که از سال ۱۳۵۷ تا امروز، کشور ما، منطقه و جهان شاهد آن بوده‌اند.

فقیه‌حقانی با اشاره به ویژگی‌های نهضت ۱۵ خرداد گفت: نهضت ۱۵ خرداد دارای ویژگی ممتازی است که آن را از نهضت‌ها و تحولاتی که پیش از آن در ایران رخ داده بود، متمایز می‌کند. این موضوع را مبنا قرار می‌دهم تا در یک بررسی تاریخی از ۲۲۰ سال گذشته، به این پرسش پاسخ دهیم که نتیجه قیام ۱۵ خرداد چه بود، به کجا منتهی شد و چه نتایجی در آینده به دنبال خواهد داشت.

وی افزود: ۱۵ خرداد یک رودخانه جاری و مبدأ نهضتی بزرگ، ابتدا در سطح ملی و سپس در سطح جهانی است که تا امروز کشور ما، منطقه و دنیا را تحت تأثیر خود قرار داده است. این نهضت برخلاف حرکت‌های پیشین تاریخ معاصر ایران، دارای رهبری دینی بود؛ رهبری که با حضور شجاعانه خود در صحنه، اقیانوس مردم ایران را به حرکت درآورد و امواجی را پدید آورد که به نابودی استبداد داخلی و کوتاه شدن دست استکبار جهانی از ایران منجر شد.

رئیس مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر تصریح کرد: در نهضت مشروطه و نهضت ملی شدن صنعت نفت نیز رهبران دینی حضور داشتند اما قاطعیت و آرمان‌هایی که رهبر کبیر انقلاب اسلامی دنبال می‌کردند، در آن نهضت‌ها به این شکل مورد توجه نبود.

وی دومین ویژگی قیام ۱۵ خرداد را آرمان‌های دینی آن دانست و گفت: این نهضت، حرکتی کاملاً دینی بود. البته دینی بودن آن هیچ منافاتی با آرمان‌ها و مطالبات ملی مردم ایران نداشت، بلکه تأمین‌کننده آن آرمان‌ها نیز بود. اساس این نهضت «قیام لله» و قیام برای خدا بود و چنین قیامی نتایجی را به همراه دارد که در آن استقلال ملی، عدالت و بسیاری از خواسته‌های مردم ایران تأمین می‌شود.

فقیه‌حقانی سومین ویژگی نهضت ۱۵ خرداد را مردمی بودن آن عنوان کرد و افزود: این نهضت بر پایه حضور مردم متدین و دین‌دار شکل گرفت. البته در ۱۵ خرداد بخش کوچکی از جامعه ایران که نگاه دینی نداشتند یا اعتقادی به جایگاه روحانیت نداشتند، در این حرکت حضور نداشتند اما عموم مردم ایران یکپارچه پشت سر مرجعیت شیعه ایستادند و نهضتی را رقم زدند که در آن سه رکن اساسی می‌درخشید؛ رهبری دینی، آرمان‌های دینی و مردم متدینی که از مرجعیت شیعه تبعیت می‌کردند.

وی تأکید کرد: همین مؤلفه‌ها بعدها به انقلاب اسلامی و پیروزی آن منجر شد و در پیروزی انقلاب نیز همین ارکان و عناصر نقش‌آفرین بودند.