کد خبر: ۱۳۳۷۰۶۰

تاریخ: ۱۹ آذر ۱۳۹۲ - ۲۲:۲۵

حجت‌الاسلام امیدی:

ولایت در ساحت تمدنی اسلام بنیادی‏‌ترین مسئله بعد از توحید است

گروه حوزه‌های علمیه: رئیس پژوهشکده انقلاب اسلامی جامعه‌المصطفی(ص) العالمیه با تاکید بر این که ولایت مدار اصلی حرکت تمدنی اسلام است بیان کرد: ولایت به عنوان مرکز ثقل همه فعالیت‎ها و انسجام‌بخش همه فعالیت‎های اجتماعی مطرح است.

حجت‎الاسلام والمسلمین امیدی، رئیس پژوهشکده انقلاب اسلامی جامعه‌المصطفی(ص) العالمیه در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‏المللی قرآن(ایکنا) گفت: یکی از مولفه‎های جدی تمدن نوین اسلامی، بحث عدالت است که این نگاه نیز در تئوری تمدن نوین اسلامی که در سخنان رهبری نیز به آن اشاره شده است جایگاه ویژه‎ای دارد؛ توزیع عادلانه حقوق، مناصب، امتیازات و... در بین مردم در ابعاد مختلف و تساوی همه در مقابل قانون و عدم وجود تمایز بین آنها، از دیگر محورهای عدالت در تمدن اسلامی است.

رئیس پژوهشکده انقلاب اسلامی جامعه‌المصطفی(ص) العالمیه، تصریح کرد: اگر تلاش‎های افراد نسبت به مسایل اقتصادی با نتیجه‎ای متفاوت از هم باشد نشانگر این است که این سیستم به شکاف طبقاتی دامن می‎زند؛ باید در نگاه تمدنی اسلامی این شکاف‎ها را از بین ببریم و از بروز شکاف‎های جدید جلوگیری کرده و همچنین اجازه ندهیم عده‏‎ای خاص سرنوشت اموال مردم را به دست بگیرند و با بی‎کفایتی و عدم پاکدستی خود زمینه حیف و میل بیت‎المال را فراهم آورند.

تاکید اسلام بر شایسته‌سالاری

وی افزود: در این رابطه همه نگاه‎ها به این سو است که هرم قدرت چگونه شکل می‎گیرد و بازسازی می‎شود؛ در این رابطه عقلانیت اقتضا می‏کند که بهترین افراد در مناصب قرار بگیرند و همه چیز حول محور حق قرار گیرد؛ به نحوی که اگر تمام دنیا را در اختیار آنها قرار دهند یک لحظه از حق جدا نشوند؛ نگاه عقلانیتی که نهفته در تمدن اسلامی است، اقتصا می‏کند که بهترین‎ها در مسند امور قرار گیرند.

امیدی یادآور شد: عدالت یکی ازمهمترین مباحث در تمدن اسلامی است؛ توزیع عادلانه بین مردم در ابعاد حقوقی از دیگر وجوه عدالت است؛ اینکه همه در مقابل قانون مساوی باشند و تمایزی دراین بین نباشد و هیچ کسی احساس تبعیض نکند.

نتیجه تلاش‎ها نسبت به مسایل اقتصادی در جامعه اسلامی نباید متفاوت باشد

وی گفت: نکته بعدی آنکه اگر نتیجه تلاش‎های افراد نسبت به مسایل اقتصادی متفاوت باشد، شکاف طبقاتی به وجود می‎آید؛ باید تلاش کرد که این تفاوت‎ها و اختلافات به صورت شکاف‎ها ظهور پیدا نکند؛ شرایط نباید به گونه‎ای باشد که منابع اقتصادی صرفا در دست یک دسته و عده خاص قرار بگیرد.

ترویج معنویت توحیدمدار؛ از مولفه‌های جامعه تمدن‌ساز

این استاد حوزه تصریح کرد: در توزیع قدرت هم باید تلاش کنیم که این تبعیض‎ها صورت نگیرد و باند بازی‎ها و رابطه‎بازی‌ها از بین بروند و تمدنی بر اساس شایسته سالاری تحقق پیدا کند؛ در عین حال باید به ترویج معنویت توحیدمدار اقدام کنیم که در این راستا باید آهنگ همه فعالیت‌های مردم توحیدی باشد؛ یعنی همه هماهنگ به سوی یک تعالی توحیدی جهت داده شوند و مردم باید بدانند که از خدا هستیم و به سوی خدا برخواهیم گشت و در همه حال خدا ناظر و شاهد اعمال ماست که باید دست به خودسازی بزنیم و از تعلقات مادی گسسته و تعلقات الهی پیدا کنیم؛ چنین تمدنی تلاش می‏‎کند که مردم را در تعاون و همکاری برای ایجاد بهبود در روابط اجتماعی و کشور و جامعه و به عبارتی تعاون بر تقوا جهت دهد.

وی افزود: در چنین جامعه‏ای که بر اساس معنویت توحید مدار شکل می‎گیرد افراد تلاش می‎کنند که در بین خود برادری را اصل قرار دهند و به نحوی زندگی کنند که در بین هم مساوات و مواسات برقرار باشد و خیانتی به هم نکنند و در کمال آرامش همزیستی مسالمت‎آمیزی را تجربه کنند.

ولایت مدار اصلی حرکت تمدنی اسلام است

رئیس پژوهشکده انقلاب اسلامی جامعه المصطفی(ص)،بیان کرد: نکته بعد در بحث تمدن اسلامی، بحث ولایت است که مدار اصلی حرکت تمدنی اسلام است؛ ولایت به عنوان مرکز ثقل همه فعالیت‎ها مطرح است؛ ولایت در ساحت تمدنی اسلام بنیادی‏ترین مسئله بعد از توحید است، ولایت انسجام‌بخش همه فعالیت‎های اجتماعی است؛ ولایت پیوند دهنده و رابط اجتماعی اجزاء با هم دیگر است؛ ولایت اقدام به ایجاد انسجام درونی در متن اجتماع می‏‎کند و قلب‎ها را به هم پیوند می‎دهد.

وی گفت: هر تمدنی نیازمند قانون و شریعت محوری است که دو کار مهم را انجام می‎دهد که یک کار مهم آن تقنین است؛ قوانین اجتماعی بر محوریت شریعت نظام و انسجام خود را پیدا می‎کنند و از آنجا که حکم از آن خداست پس تمدنی که بر اساس قانون خدا شکل می‎گیرد می‎تواند این ادعا را مطرح کند که بر اساس و پایه ابعاد وجودی انسان شکل گرفته و از طرفی انسان ناسوتی را در عالم روحانی وارد می‎کند که فقه نقش واسط را بین عالم ناسوت و ملکوت بازی کرده و انسان را به تعالی می‎رساند.

لزوم توجه به ابعاد حکومتی فقه

امیدی عنوان کرد: این فقه فردی ما که با تلاش بزرگان ما تدوین شده است در این عصر توان پاسخگویی به سوالات بنیادین تمدنی را ندارد و همانگونه که رهبر معظم انقلاب نیز فرمودند، فقه باید از دایره حکومتی انجام شود که همه ابعاد آن از نگاه حکومتی تحلیل شود؛ تا کنون چنین نگاهی نداشتیم و باید یک تامل جدی در این نگاه صورت گیرد تا همه مباحث فقهی و تمدنی پوشش داده شود.

وی گفت: مثلا برخی مسایل هست که شاید در قالب مباحث فردی شناسایی شود ولی وقتی آن را در قالب نگاه حکومتی تحلیل کنیم اقتضای بسیار بالایی دارد که می‌توانیم از آن استفاده‎های تمدنی کنیم؛ مثل مفهوم اسلام که از ماده سلم می‎تواند گرفته شود که سلم در واقع همان صلح است که وقتی بررسی می‎کنیم اصلا نگاه تمدنی اسلامی مبتنی بر صلح است؛ وقتی مسلمان را هم تعریف می‏کنیم  یعنی کسی که مردم از دست و زبان او در امان هستند؛ در این بحث می‎توان یک مبحث حکومتی از دل این بحث خارج کنیم که تمدن اسلامی تمدنی است که برای تفاوت‎ها حرمت قایل است؛ تا حدی که موجب تعدی به حقوق دیگران نباشد.

ساختار ظالمانه منجر به تولید ظلم فراگیر در جامعه می‌شود

این کارشناس علوم حوزوی یادآور شد: مثلا در حیث اخلاقی عنوان می‎کنیم که فرد نباید به دیگری ظلم کند؛ در اینجا ظلم را در حیطه فردی عنوان می‏‎کنیم ولی آیا نمی‎شود آن را به ظلم ساختاری تسری داد؟ یعنی اگر ساختار ظالمانه باشد، ظلم فراگیر تولید خواهد شد؛ عدالت در برنامه‎ریزی ساختار و اجرا و... همه این ساحت‎ها را می‎توان در بیان و قالب کلان اجتماعی و حکومتی تعریف کرد و از نگاه فردی به جمعی رسید.