کد خبر: ۱۳۴۱۱۷۰

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۹۲ - ۱۴:۰۹

آیت‌الله کعبی:

نظام حقوقی اسلام مبشر صلح، عدالت و امنیت است

گروه اندیشه: عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان این‌که بشر معاصر نمی‌تواند خود را جدا از دین بداند و نظام‌های سکولار نمی‌توانند هیچ‌کدام از مشکلات بشر را حل کنند، نظام حقوقی اسلام را مبشر صلح، عدالت و امنیت دانست.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، آیت‌الله عباس کعبی، عضو مجلس خبرگان رهبری و از اعضای سابق شورای نگهبان، در همایش «جایگاه ادیان الهی در نظام‌های حقوقی» که صبح امروز، شنبه، 23 آذرماه در تالار علامه امینی کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران برگزار شد، عنوان کرد: می‌توان دو نگاه فعال و منفعلانه به جایگاه ادیان الهی داشت.

استواری دین برپایه حقیقت و عقلانیت

وی افزود: نگاه منفعلانه، به این معنی است که نظام‌های حقوقی سکولار را به عنوان یک واقعیت بپذیریم و آن‌گاه عنوان کنیم که شهروندان متدین، به عنوان یک اقلیت از چه‌ حقوقی برخوردار هستند. نگاه دوم، نگاه فعال است که معتقد است، دین، یک نظام حقوقی متکامل دارد و می‌تواند حقوق لازم برای همه شهروندان را تأمین کند.

عضو مجلس خبرگان رهبری، تصریح کرد: لازم است در این زمینه به چند نکته مهم اشاره کنیم. نکته اول، این است که دین، برپایه عقلانیت و حقیقت استوار است. دین جهانی، نور امید را در دل همه انسان‌های حقیقت‌گرا، روشن می‌سازد. در مقابل دین، با پدیده قدرت مواجه هستیم. این قدرت، نظام سلطه را در مقابل نظام دینی تأسیس کرده است.

نفی سلطه‌گری توسط قدرت دینی

کعبی خاطرنشان کرد: قدرت نمی‌تواند سازنده حق باشد، درحالی‌که اکنون هژمونی قدرت، حرف اول و آخر را می‌زند. نکته دیگر، «دین و منطق قدرت» است. حقوق بین‌الملل معاصر به صورت غربی، شکل گرفت و امروزه، سازمان ملل، سازمان نظام سلطه با ابزار حقوق بین‌الملل بر علیه ملل مستضعف است. بدیهی است که قدرت بدون دین، به اهداف خود نخواهد رسید و به انزوا خواهد رفت. به همین دلیل، پیدایش دولت، منشأ دینی دارد.

وی ادامه داد: قدرت دینی، سلطه‌گری را بر اساس «فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ فَأْذَنُواْ بِحَرْبٍ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَإِن تُبْتُمْ فَلَکُمْ رُؤُوسُ أَمْوَالِکُمْ لاَ تَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ؛ و اگر (چنین‏) نکردید، بدانید به جنگ با خدا و فرستاده وى‏، برخاسته‏‌اید و اگر توبه کنید، سرمایه‏‌هاى شما از خودتان است‏. نه ستم می‌کنید و نه ستم می‌بینید» (بقره/279) نفی می‌کند. ما به دنبال امپریالیسم دینی نیستیم و قاعده نفی سبیل به معنای اثبات سلطه نیست، بلکه به معنی اثبات برادری است.

جهاد؛ ابزار تحقق حقوق بشر

عضو مجلس خبرگان رهبری، خاطرنشان کرد: نکته بعدی «جهاد و حقوق بین‌الملل» است. جهاد ضمانت اجرایی حقوق بین‌الملل واقعی است. حقوق بین‌الملل، بر اساس  گفت‌وگوی برابر و با هدف صلح پایدار است و باید بسترساز حاکمیت الهی و گسترش رحمت و رأفت باشد. رسالت جهاد، تحقق کرامت انسانی است و البته اگر جهاد، برپایه حق شکل نگیرد، ذلت، فقر، تنگدستی و انزوای دینی به وجود می‌آید. پس جهاد، نه بر علیه حقوق بشر، بلکه ابزار تحقق حقوق بشر است.

وی افزود: در اسلام، به دست گرفتن قدرت، برای بازدارندگی از تهدیدات تأکید شده است. پیروزی انقلاب اسلامی ایران و استقرار نظام جمهوری اسلامی بر پایه نظام حقوقی اسلام، سرآغاز حضور دین در عرصه روابط‌ بین‌الملل است و باید در صحنه نظام بین‌الملل، به عنوان یک نظام حقوقی مستقل، به رسمیت شناخته شود.

حرکت به سمت تمدن نوین اسلامی و امنیت برپایه دین؛ دستاوردهای مهم حکومت اسلامی

کعبی، اظهار کرد: پرسشی که اکنون مطرح است، این است که نظام حقوقی اسلامی موجود در حکومت اسلامی، چه پیامدهایی داشته است. مطرح شدن فلسفه حقوقی دینی به عنوان یک مبنا، تأسیس مردم‌سالاری دینی در کنار دیگر مدل‌های مردم‌سالاری، پیشرفت دینی، بازدارندگی دفاعی، عزت و کرامت اسلامی، طراحی الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت، حرکت به سمت تمدن نوین اسلامی، امنیت برپایه دین و... از دستاوردهای حکومت اسلامی هستند.

عضو اسبق شورای نگهبان، خاطرنشان کرد: نکته دیگر این است که پدیده شهروند دینی درکنار دولت ملی، خود را نشان داده است. باید شهروندان دینی، به عنوان شهروندان مرتبط با یک واحد برتر در صحنه روابط بین‌الملل، به رسمیت شناخته شوند و نباید به متدینین به عنوان یک اقلیت نگاه کرد.

نظام حقوقی اسلام، مبشر صلح، عدالت و امنیت است

وی افزود: نکته دیگر درباره بنیادگرایی است که معتقد به تشکیل دولت دینی محض است. ما به دنبال چنین حکومتی نیستیم و اسلام هم، چنین اجازه‌ای را به ما نمی‌دهد. اسلام برای استیفای حقوق متدینین، راه میانه را برگزیده است و آن، عدل و احسان جهانی است.

عضو مجلس خبرگان رهبری، در پایان تأکید کرد: مشکل امروزین ادیان، این است که چنین چیزی در گستره جهانی به رسمیت شناخته نشده و الگوهای غربی، به نام حقوق جهانی، بر بشریت تحمیل شده است. بشر معاصر نمی‌تواند خود را جدا از دین بداند و نظام‌های سکولار نمی‌توانند هیچ‌کدام از مشکلات بشر را حل کنند. درگیری و چالش با جمهوری اسلامی در پرونده هسته‌ای به دلیل چالش غربی‌ها با هویت دینی است. نظام حقوقی اسلام، مبشر صلح، عدالت و امنیت است و این از جمهوری اسلامی شروع شده است.