کد خبر: ۱۳۴۴۶۱۶

تاریخ: ۲۹ آذر ۱۳۹۲ - ۰۳:۵۸

گذری بر ششمین کتاب «نقد تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی»

گروه ادب: کتاب ششم «نقد تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی» توسط مؤسسه فرهنگی ـ هنری و انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، مرکز اسناد انقلاب اسلامی تاکنون پنج مجلد از مجموعه «نقد تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی» را منتشر کرده و اکنون ششمین کتاب از این مجموعه را چاپ و روانه بازار نشر کرده است.
در این اثر، شش کتاب از نویسندگان داخلی و خارجی درباره ابعاد مختلف انقلاب اسلامی ایران و توسط ناقدان مورد بررسی و نقد قرار گرفته است که آنها را در ادامه مرور می‌کنیم.
مقاله نخست به نقد کتاب «سقوط دولت بازرگان» می‌پردازد. مقالات این کتاب که توسط چهره‌های شناخته‌ شده جریان ملی مذهبی نگاشته شده‌، در دو مقطع قبل و پس از انقلاب اسلامی به تحلیل مسائل ایران پرداخته‌ است. در مقطع نخست، جریانات دخیل در نهضت اسلامی و در مقطع دوم، کشاکش دولت موقت با نهادهای انقلابی و روحانیت بررسی شده است. این کتاب در بخش شناخت جریانات نهضت اسلامی، قطعه‌ای از پازل یکپارچه اپوزوسیون در کمرنگ کردن نقش روحانیت در نهضت اسلامی بوده و بیشتر به گزارش عملکرد ملّیون می‌پردازد.
این رویکرد که به روشنفکر جلوه‌ دادن انقلاب اسلامی می‌انجامد، زیربنای تحلیل حوادث پس از انقلاب و قضاوت درباره آن محسوب می‌شود. تحلیل‌ها و جبهه‌گیری‌های مقالات مزبور توسط محمدعلی صدرشیرازی با استناد به منابع دست اول مورد بررسی و نقد قرار گرفته‌ است.
«از کاخ شاه تا زندان اوین» عنوان کتاب دیگری است که احسان نراقی آن را به نگارش درآورده و باقر صبوری به بررسی و نقد آن اقدام کرده. مطالب اثر، گزیده‌هایی از خاطرات احسان نراقی شامل هشت جلسه ملاقات و گفت‌وگو با محمدرضا پهلوی و همچنین دوران سه ساله زندانی‌ شدنش در زندان اوین است. به‌ عبارت دیگر، کتاب یاد شده خاطرات خودنوشته‌ از زندگی سیاسی احسان نراقی طی پنج‌ سال (1357 ـ 1362) است. ناقد این کتاب، یک‌ سویه‌‌نگری و عدم پایبندی به انصاف در بازگویی وقایع از سوی راوی و نیز مطرح‌ نکردن تمام خاطرات را مورد نقد قرار داده‌ است.
کتاب «25 سال در کنار پادشاه (خاطرات اردشیر زاهدی)» در رابطه با سلطنت محمدرضا شاه پهلوی و به ویژه سال‌های بین کودتای 28 مرداد 1332 تا بهمن 1357 است؛ این اثر رویکردی جانبدارانه داشته و به تحلیل مسائل مربوط به آن دوره پرداخته است.
کتاب «طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران» به قلم احمد اشرف و علی بنو‌عزیزی نوشته شده و در مقاله چهارم، ایمان قزل‌ایاق آن را نقد و بررسی کرده است. همچنین در مقاله‌ای دیگر، این کتاب با عنوان «سقوط شاه» مورد توجه قرار گرفته است.
در مقاله آخر نیز کتاب «خاطرات شعبان جعفری» که مصاحبه‌ و خاطره‌نگاری هما سرشار با شعبان جعفری است، توسط مهدی حق‌بین نقد شده‌. این کتاب حضور و فعالیت‌های شخص شعبان جعفری(شعبان بی‌مخ) در جریاناتی چون کودتای 28 مرداد و دوره‌ دوم سلطنت محمدرضا پهلوی را بازگو می‌کند که ناقد تناقض‌ها و جهت‌گیری‌های خاص کتاب است.
در کتاب «25 سال در کنار پادشاه»، پرداختن جانبدارانه به مسائل ایران، تناقض‌گویی در بیان حوادث و وقایع تاریخی، نادیده گرفتن نقش مذهب در تحولات اجتماعی ایران، کتمان حقایق تاریخی و وارونه جلوه‌ دادن آنها و دامن زدن به توهم توطئه، از محورهای اصلی وجود نقاط ضعف به شمار می‌آید و کتاب حاضر در پاسخ به آن طیف از افرادی که همه تقصیرها را در سقوط رژیم پهلوی متوجه شاه می‌کنند، نوشته شده و رویکردی جانبدارانه و ژورنالیستی دارد. با این حال کتاب به صورت مختصر مطرح شده و در روشن کردن برخی ابهامات تاریخ معاصر ایران ارزشمند است.
گفتنی است که «نقد تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی» در شمارگان 2 هزار نسخه و 226 صفحه، به قیمت 72 هزار ریال منتشر شده است.