کد خبر: ۱۳۵۸۰۶۹

تاریخ: ۲۳ دی ۱۳۹۲ - ۰۸:۱۹

حجت‌الاسلام آبادی پیشه عنوان کرد:

شناسایی 1950 موقوفه حوزوی/ لزوم احیای فرهنگ مدرسه‌سازی در کشور

گروه حوزه‌های علمیه: مسئول کمیته وقف حوزه‎های علمیه از شناسایی حدود هزار و 950 موقوفه حوزوی با 114 هزار رقبه در کشور خبر داد و عنوان کرد: از این تعداد 950 موقوفه با 29 هزار رقبه احیاء شده است.

حجت‎الاسلام والمسلمین محمد آبادی پیشه، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‎المللی قرآن(ایکنا) گفت: استقلال مالی، یکی از مهمترین دغدغه‌‎های حوزه‎های علمیه شیعه از بیش از هزار سال پیش است و علما شیوه‎هایی را برای استمرار این استقلال به کار برده‎اند.

وی افزود: حوزه علمیه شیعه از روز اول نظام خاصی در حوزه علمی، اداری و مالی داشت و تربیت طلاب از روزهای نخستین شکل‌گیری حوزه با همین روش مالی انجام می‎شد؛ به عنوان مثال اگر چه که حوزه‎ها جایگاه کسب مال و پول نبود ولی با استقلالی که از نظر مالی داشتند، طلاب زندگانی خود را با قناعت و ساده‌زیستی گذران می‎کردند و به حکومت‎ها نیز وابستگی مالی نداشتند و به همین جهت هم توانستند استقلال این نهاد بزرگ علمی و دینی را حفظ کنند.

استقلال مالی حوزه‌های علمیه شیعه از حکومت‌ها

مسئول کمیته وقف حوزه‎های علمیه بیان کرد: از این حیث، حوزه‎های علمیه تشیع با تسنن یک تفاوت اساسی داشت که حوزه‎های شیعه به این اشکال سعی در حفظ استقلال خود داشتند و برخلاف اهل تسنن به دولت وابستگی مالی نداشتند و یا مثل مسیحیان خودشان در عرصه قدرت وارد نشده و ارکان اقتصادی را در دست نداشتند.

معاون اداری و مالی حوزه های علمیه گفت: علاوه بر قناعت و صرفه‌جویی، یکی از مهمترین راهکارهای استمرار این استقلال، وقف و موقوفات حوزوی بود، در گذشته به این شکل نبود که طلاب مثل امروز به این شکل شهریه بگیرند و...؛ مدارس علمیه در آن زمان به شکل موقوفات و درآمدهایی که از این موقوفات به دست می‌آمد، اداره می‎شدند.

آبادی پیشه عنوان کرد: به برکت نظام اسلامی زمینه‎های مناسب فرهنگی در همه عرصه‎ها فراهم شده است و باید این روند در حوزه‎ها نیز استمرار بیشتری داشته باشد؛ زیرا وقف از مهمترین خدمات فرهنگی است که می‌توان در عرصه‎های خاص مثل تولید علم دینی از آن استفاده کرد.

کم‌کاری در زمینه ترویج وقف در جامعه

وی گفت: اگر چه که خدمات انقلاب در عرصه‎های مختلف غیر قابل انکار بوده است ولی در حوزه وقف کم کاری شده است؛ زیرا نتوانستیم در این عرصه به جایگاه اصیل وقف برسیم؛ خوشبختانه در سالهای اخیر گام‎های مثبتی در این حوزه برداشته شده است که البته برای رسیدن به هدف نهایی گام‎های موثر بیشتری باید برداشته شود.

موقوفات از دیر باز محل رفع نیازهای حوزه بوده است

این مدیر حوزوی اظهار کرد: پس از شدت گرفتن دامنه تحریم‎‏های غرب علیه ایران اسلامی، مشکلات بسیاری برای بخش‎های مهم کشور به وجود آمد و برخی از فعالیت‎های فرهنگی و نهادهای ذیربط دچار مشکلاتی شدند ولی حوزه علمیه به واسطه همان سنت قدیمی استقلالی که داشت و به سبب قناعت و صرفه‎جویی و مباحث مرتبط با وقف توانست در مقابل این آسیب‌‎ها مقاومت کرده و امورات خود را به پیش ببرد که قطعا اگر این موقوفات نبود مشکلات عدیده‎ای به وجود آمده بود.

بسیاری از موقوفات حوزوی در زمان حکومت پهلوی از بین رفت

مسئول کمیته وقف حوزه‎های علمیه بیان کرد: وقف، بخش مهمی از درآمدها و اداره امور جاری در حوزه‎های علمیه را تشکیل می‎داد و تا زمان حکومت پهلوی‎ها در ایران این استقلال در بالاترین درجه خود بود ولی تاخت و تازها و چپاول‎های پدر و پسر منحوس پهلوی باعث از بین رفتن بسیاری از این موقوفات در سطح کشور شد.

معاون اداری و مالی حوزه های علمیه عنوان کرد: حکومت پهلوی دستبرد وسیعی به موقوفات در کشور زد و بسیاری از آنها را از حیطه انتفاع خارج کرد که انقلاب اسلامی با ظهور مبارک خود جلوی این وقف خواری بزرگ را گرفت.

لزوم احیای موقوفات حوزوی

وی افزود: حوزه‎های علمیه از نظر آماری دارای درصد بسیار زیادی از موقوفات بوده‌اند که متاسفانه با دست‎کاری‎های پهلوی‎ها یا نابود شده و یا در قالب قراردادهای سرقفلی به مردم و نهادها واگذار شده است و بسیاری از اسناد وقفی نیز مخدوش شده است که احیای آنها نیازمند عزم جدی خواهد بود.

مسئول کمیته وقف حوزه‎های علمیه بیان کرد: در سالهای اخیر گام‎های بزرگی برای احیای این موقوفات و ساماندهی حقوقی به این پرونده‎ها برداشته شده است و خوشبختانه از جایی که مردم ما به جایگاه خاص حوزه در نشر معارف دین واقف هستند و به آن اعتماد کامل دارند گام‎های موثری در برداشتن راه‎‏های احیای موقوفات برداشته‏اند.

وی افزود: بسیاری از املاک وقفی حوزه‎های علمیه و رقبات آنها امروز به شکل منازل مسکونی و زمین‎های عمومی در اختیار مردم قرار گرفته است که با نظر مراجع عظام تقلید در ابتدا باید زمینه‏‎های فرهنگی آن ایجاده شده و مردم را نسبت به مکانی که در آن سکنی گزیده‎اند آگاه ساخت و پس از آن به احیای آن موقوفات پرداخت.

این مدیر حوزوی عنوان کرد: در رابطه با موقوفاتی که در تصرف دستگاه‎های دولتی است با توجه به هزینه‎های وسیعی که از طریق این نهادها انجام شده است، مراجع قضایی و سیاسی باید طرح‏هایی را برای جلوگیری از استفاده بیش از حد املاک حوزوی به کار ببرند؛ حوزه‎های علمیه با امکانات وقفی و رقبات وقفی خود بخش عظیمی از نیازهای خود را تامین خواهد کرد ولی مشکل اینجاست که بسیاری از این امکانات به واسطه کارشکنی گذشته از اختیار حوزه خارج شده است.

احیاء 950 موقوفه حوزوی

وی گفت: حدود هزار و 950 موقوفه حوزوی با 114 هزار رقبه شناسایی شده و از این تعداد 950 موقوفه با 29 هزار رقبه احیاء شده است؛ برخی از این موقوفات در اختیار مدارس است و برخی هنوز به شکل تولیت اداره می‎شوند؛ برخی از این موقوفات حوزوی نیز با نیات دیگر واقف همراه است و کاربری‎‏های دیگری چون امرار معاش ایتام و عزاداری و... دارد.

آبادی پیشه بیان کرد:  خوشبختانه مردم ایران، مردم خیری هستند و همیشه در بذل مال در راه توسعه فرهنگ اهل بیت(ع) از هیچ کمکی دریغ نکرده‏‎اند و امروزه نیز خیرین زیادی وجود دارند که گام‏‎های موثری در راستای مدرسه سازی در سطح حوزه‎های علمیه بر می‏دارند، امروز نیز زمینه گسترده‎ای از فعالیت‎های آنان در سطح کشور قابل مشاهده است ولی نکته مهم اینجاست که نیات واقفان را چگونه به سمت مدیریت درست فرهنگی سوق دهیم.

لزوم ترویج فرهنگ مدرسه‌سازی در جامعه

وی افزود: وقف در راستای توسعه مدارس علمیه و حوزه‌سازی از مهمترین کارهایی است که قطعا به ترویج بیشتر معارف دین و زدودن غبار و زنگار گناه و آلودگی از جامعه و رشد ذهنی و روحی جامعه می‎انجامد و شاید نتوان هیچ کاری را از حوزه اثر خیر با حوزه سازی مقایسه کرد زیرا اثر خیر آن همیشه و ماندگار است.

محدویت مکانی؛ از چالش‌های حوزه‌های علمیه

مسئول کمیته وقف حوزه‎های علمیه عنوان کرد: امروز حوزه‎‏های علمیه با استقبال بسیار زیاد طلاب و جوانان علاقه‎مند به تحصیل در حوزه مواجه هستند ولی محدودیت فضا و مکان مهمترین چالش امروز حوزه برای پذیرش این سیل عظیم از جوانان است که قطعا با ورود واقفان به این عرصه می‎توانیم پذیرای حجم بیشتری از طلاب جوان باشیم.

وی عنوان کرد: خوشبختانه با همکاری جدیدی که دو نهاد حوزه و اوقاف در سطح کشور داشته‎اند وضعیت بسیار بهتری نسبت به گذشته در این عرصه به وجود آمده و ظرفیت‎های استحصال از این منابع وقفی در حال فراهم شدن است و استان‎های مختلف گزارشات کاملی از چگونگی پیگیری موقوفات حوزوی ارائه می‎کنند؛ قطعا با فرهنگ‌سازی‌ای که در این زمینه انجام می‌شود موقوفات از این حالت خارج خواهد شد و وقف‎های خاص حوزه در کشور رونق خواهد گرفت که قطعا حوزه‎های شیعه را در مقابل آسیب‎های بیرونی بیمه خواهد کرد.