کد خبر: ۱۳۸۸۹۶۲

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۳۹۲ - ۱۳:۰۵

تصویب قانون به استناد یک تفاهم‌نامه/

بررسی راهکارهای رفع شائبه تبعیض در معافیت مالیاتی فعالیت‌های قرآنی

گروه سیاسی: بر اساس مصوبه مجلس فعالیت‌های قرآنی به موجب مجوز فرهنگ و ارشاد اسلامی از معافیت‌های مالیاتی برخوردار می‌شوند، با این حال بسیاری از مؤسسات قرآنی که از سازمان تبلیغات مجوز فعالیت گرفته‌اند، از مزایای این قانون بی‌بهره‌ می‌مانند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، نمایندگان مجلس شورای اسلامی روز یک‌شنبه، 25 اسفندماه در ادامه بررسی لایحه اصلاحی قانون مالیات مستقیم ارجاعی از سوی دولت، با اصلاح بند «ل» ماده 139 قانون معافیت مالیاتی موافقت کردند.
در این بند آمده بود که «فعالیت‌های انتشاراتی و مطبوعاتی، فرهنگی و هنری اشخاص حقیقی یا حقوقی که به موجب مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام می‌شود شامل معافیت مالیاتی خواهند بود».
براساس اصلاحیه مجلس بعد از عبارت «مطبوعاتی»، کلمه «قرآنی» اضافه شد، بنابراین فعالیت‌های انتشاراتی و مطبوعاتی، قرآنی، فرهنگی و هنری اشخاص حقیقی یا حقوقی که به موجب مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی انجام می‌شود، شامل معافیت مالیاتی خواهند بود».
قعطاً این اصلاحیه گامی در جهت حمایت از فعالیت‌های قرآنی صورت گرفته و انگیزه افرادی که در این عرصه ورود پیدا کرده و یا می‌خواهند ورود پیدا کنند را افزایش می‌دهد اما آنچه موجب نگرانی برخی از فعالان جامعه قرآنی شده، دایره محدودی است که در این قانون ایجاد شده است؛ چرا که طبق این مصوبه فعالیت‌های قرآنی «به موجب مجوز فرهنگ و ارشاد اسلامی» شامل معافیت‌های مالیاتی می‌شوند.
با در نظر گرفتن این مورد که علاوه بر وزارت فرهنگ و ارشاد، سازمان تبلیغات اسلامی نیز متولی فعالیت‌های قرآنی است، به نظر می‌رسد بر اساس اصلاحیه بند «ل» ماده 139 قانون مالیات مستقیم، صرفاً فعالیت‌های قرآنی وزارت ارشاد شامل معافیت مالیاتی می‌شوند و بیش از دو هزار مؤسسات قرآنی که مجوز خود را از سازمان تبلیغات اسلامی دریافت کرده‌اند، از چنین امتیازی بی‌بهره خواهند ماند که بر این اساس می‌توان گفت این قانون نگاه تبعیض‌آمیزی نسبت به فعالیت‌های قرآنی کشور دارد.
مهدی قره‌شیخلو، رئیس سازمان دارالقرآن‌الکریم، بیان اینکه اصل این اقدام پسندیده و قابل تجلیل است، می‌گوید: از دستگاه تقنینی کشور انتظار می‌رود قوانینی جامع و مانع تصویب کنند؛ ما از نمایندگان مجلس می‌خواهیم در امور تخصصی مشورت و اطلاع‌رسانی را بیشتر کنند و به روابط و تکالیفی که بر عهده دستگاه‌ها گذاشته شده بیشتر توجه کنند تا همه از قانون به طور یک‌سان بهره‌مند شوند.

وی به این نگاه تبعیض‌آمیز اشاره کرده و ادامه می‌دهد: دو دستگاه وزارت ارشاد و سازمان تبلیغات بر اساس شرح وظایفی که دارند برای مؤسسات قرآنی مجوز صادر می‌کنند اما در این قانون معافیت مالیاتی شامل مؤسساتی می‌شود که از وزارت ارشاد مجوز می‌گیرند.
قره‌شیخلو معتقد است هر دو دستگاه به وظایف قانونی خود عمل می‌کنند، بنابراین باید در قانون یکسان دیده شوند.
رئیس دارالقرآن‌الکریم به 2 هزار مؤسسه فعال قرآنی اشاره می‌کند که مجوز خود را از سازمان تبلیغات اسلامی دریافت کرده‌اند اما در این قانون اشاره‌ای به آنها نشده است.

قاسم جعفری، عضو فراکسیون قرآن، عترت و نماز مجلس بر این باور است که پیشنهادکنندگان به دنبال معافیت مالیاتی تمام فعالیت‌های قرآنی کشور بوده‌اند و آنچه به عنوان قید در این بند آمده، نباید به عنوان یک تبعیض در مورد دستگاه‌ها و نهادهای مختلف مطرح شود.
لاله افتخاری، رئیس فراکسیون قرآن، عترت و نماز نیز در این ارتباط می‌گوید: آنچه به عنوان پیشنهاد به کمیسیون اقتصادی ارجاع داده شد، بر اساس مشورت و گفت‌وگو با برخی از فعالان قرآنی بود و اگر چنین دغدغه‌ای پیش‌تر مطرح می‌شد، می‌توانستیم این ابهام را برطرف کنیم البته همچنان این مؤسسات طبق روال گذشته و برمبنای تفاهم‌نامه‌ای که بین وزارت ارشاد و سازمان تبلیغات اسلامی وجود دارد، از کانال وزارت ارشاد می‌توانند بحث معافیت مالیاتی خود را دنبال کنند و ما این مسئله را در جلساتی که با مسئولان سازمان امور مالیاتی هم داشته‌ایم مطرح کرد‌ه و آنها نیز تأکید داشتند که همه موارد طبق روال دنبال می‌شود.
نکته‌ای دیگری که مورد اشاره رئیس فراکسیون قرآن و عترت مجلس قرار می‌گیرد این است که بند «ل» ماده 139 قانون مالیات مستقیم، با فعالیت‌های مختلف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مرتبط است و آنچه مورد اشکال فعالان قرآنی سایر سازمان‌هاست، مربوط به این بخش نیست و نمی‌توانسته نام  آن‌ها در کنار این  فعالیت‌ها ذکر شود.
علی سرابی، رئیس شورای عالی قرآن که در جریان اصلاحیه بند «ل» ماده 139 قانون مالیاتی قرار داشته، می‌گوید: تا پیش از این مؤسسات قرآنی که مجوز خود را از سایر دستگاه‌ها به جز وزارت ارشاد، دریافت کرده‌ بودند، می‌توانستند با یک تعامل و تفاهم با مرجعیت دستگاه مربوطه از طریق وزارت ارشاد به عنوان مؤسسات فرهنگی به سازمان امور مالیاتی معرفی شده تا مشمول این قانون قرار گیرند و بعد از تصویب این قانون نیز، به نظر نمی‌رسد مشکل خاصی بوجود بیاد و همچنان به همین طریق این دستگاه‌ها و مؤسسات می‌توانند بحث معافیت مالیاتی خود را دنبال کنند.
وی در مورد ویژگی‌های این مسئله اظهار می‌کند: از لحاظ قانونی تمام معافیت‌هایی که به فعالیت‌های فرهنگی ـ قرآنی تعلق می‌گیرد، با مرجعیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت می‌گیرد؛ اگر بنا باشد دستگاه‌های مختلف به این مسئله ورود پیدا کنند، ضوابط چندگانه و تشتت در بین دستگاه‌ها ایجاد می‌شود.

به نظر می‌رسد آنچه به عنوان مصوبه مجلس مطرح شده، با استناد به تفاهم‌نامه‌ای است که پیش از این بین وزات ارشاد و سازمان تبلیغات اسلامی در ارتباط با معافیت مالیاتی برقرار بوده است؛ اما نکته مهم این که بنا به گفته مهدی قره‌شیخلو، رئیس دارالقرآن‌الکریم این تفاهم‌نامه در گذشته هم به شکل کامل اجرایی نمی‌شده و بسیاری از مؤسسات قرآنی از این معافیت مالیاتی بی‌بهره بوده‌اند.

به نظر می‌رسد دغدغه این بخش از جامعه قرآنی در این ارتباط به‌جا و صحیح است چرا که اساساً سازمان امور مالیاتی بر اساس قانون مصوب مجلس عمل می‌کند و نه برخی تفاهم‌نامه‌هایی که بین دستگاه‌ها وجود دارد.

با توجه به آنچه گفته شد، با در نظر گرفتن شرایط موجود، دو راهکار برای حل این دغدغه وجود دارد که یکی از این راه‌ها اصلاح این بند و افزودن «فعالیت‌های قرآنی سازمان تبلیغات اسلامی» پس از عبارت «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» در بند «ل» و یا افزودن یک تبصره به این ماده مختص معافیت‌های مالیاتی فعالیت‌های قرآنی سازمان تبلیغات اسلامی است؛ البته این اصلاحات منوط به عودت لایحه از سوی شورای نگهبان به مجلس است.
رحیم زارع، سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس در این رابطه ضمن اذعان به درستی این نگرانی اظهار می‌کند: با توجه به اینکه به نظر می‌رسد موارد اصلاح‌شده از سوی شورای نگهبان به مجلس ارجاع داده شود، می‌توان بدون در نظر گرفتن این بند از ماده 139، ماده دیگری در مورد حمایت از مؤسسات قرآنی سازمان تبلیغات اسلامی در این لایحه گنجاند.

به فرض اینکه لایحه مذکور از شورای نگهبان به مجلس بازنگردد و یا در صورت بازگشت، این اصلاحیه در صحن علنی رأی نیاورد، بهترین راهکار برای حل این ابهام در شرایط حاضر، اجرای تفاهم‌نامه بین وزارت ارشاد و سازمان تبلیغات اسلامی همچون سابق، اما به شکلی متقن و همه‌جانبه و با جدیت بیشتر است تا همه فعالیت‌های قرآنی مربوط به این دو نهاد در راستای توسعه فرهنگ قرآنی به شکل یکسانی از قانون بهره‌مند شوند.