کد خبر: ۱۳۹۵۶۶۱

تاریخ: ۲۶ فروردين ۱۳۹۳ - ۱۳:۲۹

نگاهی به مراکز و دانشگاه‌های قرآنی جهان /

«پژوهش‌محوری و تدبر در قرآن»؛ شاخصه مرکز مطالعات قرآنی مراکش

گروه بین‌الملل: مرکز مطالعات قرآنی مراکش با عنوان «مرکز الدراسات القرآنیة» از مراکز قرآنی فعال در شمال غرب آفریقا است که راستای توسعه پژوهش‌های قرآنی فعالیت می‌کند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی «alquran.ma»، مرکز مطالعات قرآنی مراکش از مراکز قرآنی فعال در شمال غرب آفریقا است که در 25 سپتامبر 2009 در این کشور تأسیس شد.
این مرکز در راستای توسعه پژوهش‌های قرآنی فعالیت می‌کند و وابسته به انجمن «علمای محمدیه» مراکش است.
مرکز مطالعات قرآنی پایگاهی اطلاع‌رسانی دارد که به آدرس «http://www.alquran.ma/default.aspx» فعالیت می‌کند، در این پایگاه با معرفی این مرکز آمده است: امروز بیش از هر زمان به تلاش برای درک قرآن مجید نیازمندیم و نباید در این مسیر تنها به تلاش برای فهم قرآن و تدبر در آیات وحی به دور از ویژگی‌های یک پژوهش جدی علمی اکتفا کرد.
این مرکز اهداف مختلفی از جمله شناساندن جایگاه قرآن کریم به جهانیان به عنوان کتابی هدایت‌بخش برای بشریت و تشویق به انجام پژوهش‌های علمی با موضوع مفاهیم و اصطلاحات قرآنی و پایان‌های دانشگاهی با محوریت قرآن را دنبال می‌کند.
همکاری مرکز با گروه مطالعات اسلامی دانشگاه‌های جهان
همکاری با دانشگاه‌های جهان به ویژه گروه‌ مطالعات اسلامی این دانشگاه‌ها، تلاش برای تدوین دانشنامه علمی با موضوع پژوهش‌های قرآنی و برگزاری همایش‌ها و سمینارهای مختلف برای دستیابی به اهداف و چشم‌اندازهای موردنظر از دیگر اهداف و چشم‌اندازهای موردنظر این مرکز پژوهشی قرآنی است.
برگزاری سمینار توسط مرکز مطالعات قرآنی مراکش
مرکز مطالعات قرآنی مراکش تاکنون فعالیت‌های مختلفی از جمله محافل و سمینارهای اسلامی و قرآنی در این کشور برگزار کرده و در سمینارها و محافل قرآنی خارج از مراکش نیز حضور یافته است.
برگزاری دوره آموزشی «شیوه‌های پژوهش و تحقیق درباره میراث علوم اسلامی» در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه «محمد خامس أکدال» شهر «رباط» مراکش در 25 ژانویه سال 2014 میلادی، مشارکت در نخستین همایش جهانی «تدبر در قرآن» در شهر «دوحه» قطر و  برگزاری سمینار علمی با موضوع «بیان قرآن و چشم‌اندازهای تدبر» در مراکش از جمله فعالیت‌های این مرکز بوده است.
برگزاری جایزه دوسالانه برترین پایان‌نامه‌ پژوهشی قرآنی
در کارنامه فعالیت‌های این مرکز، برگزاری سمینار علمی با موضوع «بلاغت متن قرآن» در مراکش، انتشار فصلنامه علمی با موضوع پژوهش‌های قرآنی و برگزاری جایزه دوسالانه برترین پایان‌نامه دکترا با موضوع پژوهش‌های قرآنی نیز دیده می‌شود.
نقد مکاتب فکری فعال در پژوهش‌های قرآنی و فهم، تحلیل و تفکیک این مکتب‌ها از دیگر فعالیت‌های مرکز مطالعات قرآنی مراکش است و این مرکز کتابخانه تخصصی مطالعات قرآن را نیز تأسیس کرده که در آن آثاری با محوریت پژوهش‌های قرآنی به زبان‌های زنده دنیا یافت می‌شود.
منشورات مرکز
این مرکز آثار و کتب زیادی را چاپ و منتشر کرده که از جمله آن «جهود الامة فی خدمة القرآن الکریم وعلومه» (تلاش‌های امت در راستای خدمت به قرآن و علوم قرآنی)؛ «مفهوم التأویل فی القرآن الکریم»(مفهوم تأویل در قرآن کریم)؛ «ابوالحسن الحرالی المراکشی آثاره ومنهجه فی التفسیر»(ابوالحسن حرالی؛ آثار و شیوه‌اش در تفسیر)؛ «تفسیر سورة القدر»(تفسیر سوره قدر)؛ «اتجاهات التفسیر بالغرب الاسلامی»(رویکردهای تفسیر در غرب جهان اسلام)؛ و«الخطاب القرآنی و مناهج التأویل»(خطابه قرآنی و شیوه‌های تأویل) است.
الترتیل؛ نشریه تخصصی مرکز در حوزه قرآن
الترتیل از جمله آثار منشور مرکز مطالعات قرآنی مراکش است که با اهتمام به آیات 1 تا 7 سوره مزمل:« یَا أَیُّهَا الْمُزَّمِّلُ ﴿١﴾ قُمِ اللَّیْلَ إِلا قَلِیلا ﴿٢﴾ نِصْفَهُ أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِیلا ﴿٣﴾ أَوْ زِدْ عَلَیْهِ وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلا ﴿٤﴾ إِنَّا سَنُلْقِی عَلَیْکَ قَوْلا ثَقِیلا ﴿٥﴾ إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّیْلِ هِیَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِیلا ﴿٦﴾ إِنَّ لَکَ فِی اَلنَّهَارِ سَبْحًا طَوِیلا (7)» اى جامه به خود پیچیده‏! «1» شب را، جز کمى‏، بپاخیز «2» نیمى از شب را، یا کمى از آن کم کن‏ «3» یا بر نصف آن بیفزا، و قرآن را با دقّت و تأمّل بخوان‏؛ «4» چرا که ما به‌زودى سخنى سنگین به تو القا خواهیم کرد «5» مسلّماً نماز و عبادت شبانه پابرجاتر و با استقامت‌‏تر است‏ «6» و تو در روز تلاش مستمر و طولانى خواهى داشت«7»» و آیه 32 سوره فرقان:  «وَقَالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَیْهِ الْقُرْآنُ جُمْلَةً وَاحِدَةً کَذَلِکَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤَادَکَ وَرَتَّلْنَاهُ تَرْتِیلًا: و کسانى که کافر شدند گفتند چرا قرآن یکجا بر او نازل نشده است این گونه [ما آن را به تدریج نازل کردیم] تا قلبت را به وسیله آن استوار گردانیم و آن را به آرامى [بر تو] خواندیم» نام آن انتخاب شده است.
معرفی شاخصه‌های وحی، نشان‌دادن سهم مراکش در پژوهش‌های قرآنی در طول تاریخ و آشنایی با پژوهش‌های قرآنی انجام‌شده به زبان عربی و دیگر زبان‌ها از اهداف انتشار نشریه الترتیل است.
در این نشریه پژوهش‌هایی با موضوعات قرآنی منتشر می‌شود و عدم انتشار پژوهش در نشریات دیگر، مرتبط‌ بودن پژوهش با موضوعات و چارچوب‌های نشریه و رعایت استانداردها و اصول پژوهش از شرایط انتشار آثار پژوهشی در الترتیل  است.