کد خبر: ۱۴۰۰۳۴۸

تاریخ: ۰۷ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۵:۵۲

چالش‌های مالکیت معنوی آثار/

حق‌الناس ناشران قرآنی رعایت نمی‌شود

گروه ادب: مدیر اتحادیه ناشران قرآنی با بیان این‌که حقوق مالکیت معنوی، نوعی حق‌الناس است، افزود: با رعایت این حق، بازار نشر جهان تشیع پذیرای ناشران قرآنی خواهد بود و سودآوری ناشران افزایش می‌یابد.

سیدمحمدحسین محمودی، مدیر اتحادیه ناشران قرآنی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) درباره ثمراتی که رعایت حق کپی رایت و حقوق مالکیت معنوی برای ناشران به همراه می‌آورد، گفت: اگر حق کپی رایت توسط ناشران ایرانی رعایت شود، و ناشران این حوزه بتوانند فعال‌تر در بازار جهانی حضور پیدا کنند، با توجه به این شرایط استفاده بیشتری خواهند برد.
وی با بیان این که در حوزه کتاب‌های دینی و قرآنی، حق مالکیت معنوی و کپی رایت کمتر نفوذ پیدا کرده است، افزود: اکثر کتاب‌هایی که چاپ می‌شوند مربوط به آثار متقدمین است که پیش از این در کشورمان به چاپ رسیده‌اند. همچنین با توجه به این که مذهب مردم ایران تشیع است و محدوده جغرافیایی این مذهب بیشتر به ایران و چند کشور دیگر منحصر و محدود می‌شود، می‌توان گفت که حمایت از کتاب‌های مذهبی در جهان تشیع برعهده ایران است.

ثمرات اجرای حق کپی رایت
محمودی ادامه داد: اگر رعایت حق کپی رایت در ایران تحقق پیدا کند این امکان وجود دارد که برخی از رشته‌های چاپی متضرر شوند؛ چرا که باید حق‌التألیف و حق‌الترجمه نویسندگان خارجی را بپردازند.
وی با بیان این مطلب گفت: وضعیت کپی رایت در ایران برعکس است؛ اگر ما بتوانیم بر پایه حقوق مالکیت معنوی با کشورهای دیگر ارتباط بگیریم، نفع بیشتری می‌بریم، اما با توجه به این که قانون کپی رایت در ایران به رسمیت شناخته نمی‌شود، حق‌التألیف و حق‌الترجمه نیز پرداخت نمی‌شود.
مدیر اتحادیه ناشران قرآنی اظهار کرد: به طور معمول این کار انجام نمی‌شود؛ برخی از کشورها همچون لبنان با ناشران و مؤلفان ایرانی توافق ضمنی می‌کنند و حق‌الترجمه و حق‌التألیف آنها را می‌پردازند.

رعایت نکردن حقوق مالکیت معنوی و آسیب‌ها
محمودی درباره آسیب‌هایی که رعایت نکردن حقوق مالکیت معنوی به دنبال می‌آورد، افزود: وقتی یک قانون که همه کشورها آن را در عرصه‌ای رعایت می‌کنند، توسط یک کشور نادیده گرفته شود، قاعدتا نظر کشورهایی که رعایت‌کننده آن قانون هستند درباره آن کشور نقض کننده قانون مساعد نیست. این موضوع باعث می‌شود تا ارتباطات که لازمه همکاری مشترک در یک عرصه به ویژه عرصه فرهنگ است، برقرار نشود. نشانه وجود چنین مشکلی را می‌توان در عدم حضور ناشران ایرانی در نمایشگاه‌های بین‌المللی دانست.
مدیر اتحادیه ناشران قرآنی، حضور کمرنگ یا حضور نیافتن ایران در نمایشگاه‌های بین‌المللی را نتیجه رعایت نکردن حق مالکیت معنوی برشمرد و افزود: از آنجا که ایران حق کپی رایت را به رسمیت نمی‌شناسد، استقبال خوبی هم از ناشران ایرانی به عمل نمی‌آید.

رعایت حقوق مالکیت معنوی توسط 10 درصد از ناشران
وی با بیان این که حدود 10 درصد از ناشران ایرانی حق کپی‌ رایت را رعایت می‌کنند، ادامه داد: اغلب ناشران، بی‌توجه به حقوق مالکیت معنوی به فعالیت در عرصه نشر می‌پردازند و شاید در این میان، برخی از ناشران این حق را رعایت کنند.
محمودی تصریح کرد: اهمیت رعایت حقوق مالکیت معنوی در حوزه نشر علوم قرآنی بسیار بیشتر از سایر حوزه‌هاست؛ زیرا در این حوزه صحبت از حق‌الناس است که ما آن را از مسائل اصولی دین اسلام می‌دانیم. حال اگر این حق را رعایت نکنیم، جالب نیست، چرا که به مثابه آن است که بدون پرداخت حق نویسنده یا ناشر، از کتابی استفاده می‌کنیم.
وی همچنین درباره چشم‌انداز رعایت این حقوق در بین ناشران قرآنی طی سال‌های آینده گفت: اگر ناشران با توجه به این حق، با ناشران بین‌الملل ارتباط برقرار کنند و از مترجمان کارآمد و نویسندگان توانمند در این راستا بهره بگیرند، با توجه به این که زبان‌های عربی و انگلیسی نسبت به حوزه‌های مختلف زبان فارسی گسترده‌تر است، سود بیشتری دریافت می‌کنند.