کد خبر: ۱۴۰۲۹۱۹

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۲:۱۳

نقدی بر رویکرد قرآنی نمایشگاه کتاب/

برگزاری تنها یک نشست با محوریت قرآن کریم!

گروه ادب: بیست و هفتمین دوره نمایشگاه بین‌المللی کتاب به نامگذاری روزی با نام «قرآن، علوم اسلامی و طلاب اهل قلم» و برگزاری تنها یک نشست با عنوان رونمایی از ترجمه عربی تفسیر نور بسنده کرده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، بیست و هفتمین دوره نمایشگاه کتاب تهران در حالی برگزار می‌شود که برای نخستین بار شاهد برپایی کرسی‌های تلاوت زنده اذان‌گاهی توسط شورای عالی قرآن با همکاری رادیو قرآن در این رویداد بزرگ فرهنگی هستیم.
شاید همین موضوع نقطه عطف و البته رویکرد مثبتی در روند توجه به قرآن در بزرگترین رویداد فرهنگی سال باشد که تاکنون از آن غفلت شده بود و این موضوع نویدهایی را در راستای مهجوریت‌زدایی از قرآن کریم برای مخاطبان نمایشگاه کتاب و عموم مردم دارد.
حضور 19 قاری بین‌المللی و ممتاز کشورمان در این رویداد فرهنگی نیز نکته مثبت دیگری است که نمی‌توان از نظر دور داشت؛ شاید یکی از نکات بارزی که در نمایشگاه قرآن هر سال شاهد آن هستیم، حضور قاریان ممتاز و بین‌المللی و برپایی کرسی‌های تلاوت باشد، ولی این نکته که می‌توان چنین فضایی را در نمایشگاه کتاب نیز برپا کرد، تاکنون مورد توجه قرار نگرفته بود.
روزی که به نام قرآن نامگذاری شد
یکی دیگر از نقاط عطف بیست و هفتمین نمایشگاه کتاب تهران، اختصاص روزی به نام «قرآن کریم، علوم اسلامی و طلاب اهل قلم» بود. این توجه به موضوع قرآن و دین به‌رغم سال‌های گذشته در نامگذاری دیگر روزهای نمایشگاه کتاب نیز دیده شده است که «فلسفه، کلام و دین‌پژوهی» نیز از آن جمله است. البته در همین راستا از برگزارکنندگان نمایشگاه توقع می‌رود تا نسبت به برگزاری برنامه‌هایی مرتبط با نامگذاری روز مورد نظر اقدام کنند که این توقع کاملا به‌حق است؛ چرا که اگر صرفاً به نامگذاری روزها با عناوین مختلف بسنده شده باشد، اقدامی تهی و بی‌محتواست که نتیجه‌ای در بر ندارد.

برگزاری تنها یک نشست قرآنی
اما در این میان و با مراجعه به فهرست نشست‌های مختلفی که در نمایشگاه کتاب برگزار می‌شود، تنها یک نشست با موضوع قرآن کریم برپا می‌شود که رونمایی از ترجمه عربی تفسیر نور است. این نشست همزمان با روز قرآن برگزار می‌شود، ولی این سوال وجود دارد که طبق برنامه اعلام‌شده چرا در دیگر روزهای برپایی نمایشگاه کتاب، نشستی با موضوع قرآن کریم وجود ندارد.
آیا به‌راستی بضاعت نشر حوزه مرتبط به قرآن کریم همین است که نشست‌های بیشتری برای آن در نظر گرفته نشده یا اینکه سلیقه مسئولان برگزاری نمایشگاه در این امر دخیل بوده و همین یک نشست را کافی و وافی دانسته‌اند؟
نکته دیگر درباره برپایی تنها نشست قرآنی نمایشگاه کتاب در روز قرآن نیز به این موضوع مربوط می‌شود که بازدیدکنندگان نمایشگاه کتاب از همه قشری هستند؛ پژوهشگران، دانشجویان، کارمندان ادارات و سازمان‌ها، دانش‌آموزان، بانوان خانه‌دار، متخصصان اهل فن، ادیبان، کودکان و ...؛ با توجه به این موضوع، آیا اختصاص تنها نشست قرآنی نمایشگاه کتاب به رونمایی از تفسیر عربی قرآن بجا و سنجیده بود؟ آیا مباحث مرتبط با نشست برای شرکت‌کنندگان علاقه‌مند به قرآن کریم قابل درک، فهم و استفاده است؟
یکی دیگر از مسائل مطرح در این حوزه که در طول سال‌های گذشته و در پیشنهادهایی که به مسئولان برگزارکننده نمایشگاه کتاب داده می‌شد، این موضوع بود که سالنی را ویژه قرآن کریم اختصاص دهند یا بخشی با این عنوان در نمایشگاه کتاب راه‌اندازی شود تا علاقه‌مندان و مخاطبان به نمونه‌های مختلف چاپ مصحف شریف بتوانند به دور از پراکندگی غرفه‌های ارائه کننده قرآن کریم در اقطاع و طرح‌ها و زبان‌های مختلف، با مراجعه به بخش مورد نظر بتوانند قرآن مورد نیاز خود را پیدا و خریداری کنند.
سالن «یاس»؛ به نام قرآن، به کام برگزیده‌های جوایز ادبی
در چهارسال گذشته این رویکرد به نوعی دیگر شکل گرفت و با راه‌اندازی سالن یاس در محوطه حیاط پشتی مصلی، بخشی به قرآن کریم اختصاص داده شد که در اولین سال برگزاری و در نگاه نخست، اسامی و شرح احوال مترجمان قرآن کریم در قالب بیلبورد در بخشی از غرفه مختص به قرآن کریم ارائه شده بود و نفیس‌ترین مصاحف شریف در آن به نمایش درآمده بود.
اما در دومین سال برگزاری سالن یاس، اثری از بخش مختص به قرآن کریم نبود و گویی مسئولان فراموش کردند که در ورودی این سالن، بخشی مختص به قرآن کریم بود که باید در دومین سال برپایی سالن یاس نیز به آن توجه داشته باشند؛ این در حالی بود که بیشترین بخش سالن یاس به کتاب‌های جوایز ادبی خانه کتاب و نمودار فعالیت‌های این مؤسسه اختصاص پیدا کرده بود. این روند در سال گذشته نیز به همین منوال برگزار شد و ظاهر امر می‌رساند که امسال نیز روند به همین ترتیب پیش می‌رود.
ارائه برنامه‌های قرآنی برای نخستین‌بار در نمایشگاه کتاب و از نظر دور داشتن موضوع قرآن کریم در نشست‌های سرای اهل قلم که اصلی‌ترین محل برگزاری نشست‌های نمایشگاه کتاب به شمار می‌آید، نکاتی است که مسئولان باید با تأمل به آن بنگرند تا در برپایی بیست و هشتمین دوره نمایشگاه کتاب بتوانند بر تقویت جنبه‌های مثبت نمایشگاه کتاب بیفزایند و نکات ضعف را برطرف کنند.