کد خبر: ۱۴۰۶۳۳۶

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۵:۳۰

ابراهیم متقی:

افراط‌گرایی مذهبی، پادگفتمان دین‌گرایی منطقه‌ای است

گروه سیاسی: عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با ذکر اینکه افراط‌گرایی مذهبی یک پادگفتمان در برابر دین‌گرایی منطقه‌ای است، گفت: یکی از راه‌های بی‌اثر شدن شکل‌بندی‌های دینی و ساختارهای دینی این است که برخی، گروه‌های افراطی را ایجاد کنند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، ابراهیم متقی، عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران امروز دوشنبه، 22 اردیبهشت، در همایش «جهان علیه خشونت و افراط‌گری» که در باشگاه دانشجویان دانشگاه تهران در حال برگزاری است، افزود: رئالیست‌ها تأکید دارند که درک سیاست بدون شناخت تاریخ امکان‌پذیر نیست و آنچه در تاریخ رخ داده در دوران‌های دیگر شکل می‌گیرد، هیچ‌گاه به بحث حقوق بین‌الملل و توصیه‌های اخلاقی توجه ندارند و معتقد هستند رهیافت‌های دینی آموزه‌های مبتنی بر بایدها را شکل می‌دهد، هیچ‌گاه مورد توجه قرار نمی‌گیرد چون قدرت، سیاست و امنیت در برابر آن است و ساختارهایی وجود دارد که عموما اخلاق را تحت‌الشعاع معادله قدرت قرار می‌دهد.

شبه‌جزیره عربستان و فضای عراق مرکز خشونت بوده است

متقی با بیان اینکه تحولات تاریخ اسلام نشان می‌دهد که شبه‌جزیره عربستان و فضای عراق مرکز خشونت بوده است، افزود: اگر چه دین اسلام رهیافت‌های معطوف به نوعی نگاه هنجاری، اخلاقی و قاعده‌ای است، اما در این منطقه هیچ‌گاه چنین فضاهایی شکل نگرفته و عراق در طول تاریخ مرکز خشونت بوده است.

عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران افزود: بحث‌های مربوط به تحولات تاریخی - اجتماعی این منطقه بر اساس خشونت بوده است، اگرچه انگاره‌های دینی به اجتناب از خشونت تأکید دارند اما واقعیت‌های رفتاری رویکرد متفاوتی را منعکس می‌کنند؛ فضای تاریخ قبل و بعد از اسلام نشان می‌دهد، این منطقه هیچ‌گاه بدون خشونت نتوانسته موقعیت خود را تثبیت کند.

وی افزود: یکی از علل پیدایش خوارج این بود که معتقد بودند که دین درگیر رقابت‌های قبیله قریش شده است و اگر خداوند فرموده «إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ»، چرا قدرت باید در اختیار قبیله قریش باشد، لذا خوارج به این نتیجه رسیدند که باید سرخط‌ها و محورهای اصلی قبیله قریش را که در یک فضای تعارض قرار گرفته‌اند ترور کنند.

عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: واقعیت و تاریخ منطقه با آیاتی که در قالب دینی ارائه شده است همخوانی ندارد و خشونت بخش اجتناب‌ناپذیر سیاست در این منطقه تلقی می‌شود و به نام دین صورت می‌گیرد، اسلام هرچند راهبردهای ضد‌خشونت ارائه داده است اما تاریخ نشان می‌دهد خشونت نه تنها حذف نشده بلکه در دوره‌هایی بازتولید نیز شده است.

عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت: خشونت به نام دین، به نام نخبگان و رهبران و به نام تفکیک فرهنگی همواره شکل گرفته است.

متقی عنوان کرد: چند روز قبل القاعده استراتژی خود را در عربستان در ارتباط با ترور رهبران شیعه اعلام کرد و برخی معتقد هستند آیت‌الله سیستانی نیز در معرض چنین تهدیدی قرار دارد، هرچند آیت‌الله سیستانی معتقد هستند که عراق  به عراقی‌ها ارتباط دارد و بارها فرموده‌اند که عراقی نیستند و شیعیان را به خویشتن‌داری در برابر ترورهای کور تشویق کرده‌اند، اما در معرض تهدید گروه‌های تروریستی قرار دارند.

خشونت مذهبی به‌عنوان واقعیت سیاسی و راهبردی در خاورمیانه وجود دارد

وی گفت: امروز خشونت مذهبی به‌عنوان واقعیت سیاسی و راهبردی در خاورمیانه وجود دارد و در حال گسترش است، فکر نکنید که در سال 2015 در خاورمیانه خشونت کمتر خواهد شد، در واقع این خشونت علیه جمهوری اسلامی سازماندهی شده است و توسط لایه‌هایی از سرویس‌های امنیتی در قالب سرویسهای اطلاعاتی آمریکا، عربستان و اسرائیل انجام می‌شود. رویارویی گروه‌های تندرو و افراطی سلفی علیه شیعیان در دوران‌های مختلف وجود داشته است.

عضو هیئت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران افزود: اخوان‌المسلمین از زمانی که شکل می‌گیرد تا زمانی که فعالیت‌های اعتقادی و آموزشی دارند کسی با آنها کاری ندارد، در مصر که مرکز فرهنگی جهان اسلام است به دلیل اینکه قرائت سیاسی از دین دارد رادیکالیسم را بازتولید می‌کند و مشاهده می‌کنیم که  اخوان از 1947 در مصر و در منطقه در وضعیت محدودی قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به فتاوای مقام معظم رهبری در مورد حرام دانستن اهانت به خلفا و همسران پیامبر(ص) گفت: فتاوای ایشان مکمل آیات قرآن است و الگوی رفتاری در زمینه وحدت امت اسلامی را ارئه دادند تا امت اسلامی یک انگاره ابتکاری در برابر دنیای غرب داشته باشد.