کد خبر: ۱۴۰۶۳۵۳

تاریخ: ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۵:۴۳

جهت هدایت تکنولوژی به سمت دین نیازمند تعریفی روشن هستیم

گروه فضای مجازی: عضو گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی گفت: نوگرایی و تنوع طلبی در ذات تکنولوژی است و این مسئله در دین به هیچ وجه موضوعیت و اصالت ندارد و تا زمانیکه ‌ تکلیفمان را با تعریف ماهیت تکنولوژی روشن نکنیم، نمی‌توانیم آن را به یک سمت دینی هدایت کنیم.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، محمدرضا اسدی، عضو گروه فلسفه دانشگاه طباطبایی در دومین روز از نخستین همایش فرهنگ و تکنولوژی که امروز 22 اردیبهشت ماه با ‌پیگیری بخش‌های چهارم و پنجم این همایش در سالن جابر بن حیان دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، سخنان خود را با موضوعیت، مناسبات فرهنگی میان دین و تکنولوژی آغاز کرد.

وی گفت: جامعه ما یک جامعه دینی است و باید به نسبت دین و تکنولوژی به آن نگاه کنیم. باید ‌مناسبات سیاسی، فلسفی، فرهنگی دین و تکنولوژی را بیش از هر چیز روشن کنیم و بعد در رابطه با آن سخن گفت.

وی افزود: برای اینکه میان فرهنگ و تکنولوژی رابطه برقرار کنیم باید مجموعه‌ای از فرهنگ و تکنولوژی را با هم آمیخته کنیم. دین مجموعه حرف‌ها و بایدهایی است که ادعای رستگاری این جهان و جهان انسانی را دارد.

فرهنگ شیوه زیستن است

عضو گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به ‌تعریفی از فرهنگ گفت: فرهنگ شیوه زیستن است و تکنولوژی دارای پوسته‌ و هسته‌ای است. آنچه در تفکرات غیرفلسفی درباره تکنولوژی گفته می‌شود ناظر به پوسته است و ابزار و دیوان سالاری فناورانه تکنولوژی است. اما این تکنولوژی کامل نیست. تکنولوژی مغز و هسته‌ای دارد که باید نسبت آن را با خود مشخص کنیم.

اسدی تصریح کرد: ماهیت تکنولوژی همان تصرف کردن در عالم به عنوان منبع ذخیره است. یک منطق خودمختار، خودگردان و خودتوجیه کننده در تکنولوژی است که نمی‌توانیم در آن تصرف کنیم. یعنی نسبت انسان با تکنولوژی یک نسبت فعال نخواهد داشت.

وی گفت: تکنولوژی معمولا خود را ورای اختیار انسان قرار می‌دهد و گاهی به عنوان امری تحت اختیار انسان ظاهر می‌شود. از این نظر اگر بخواهیم در مورد مناسبات فرهنگی و ارتباط با تکنولوژی داوری کنیم به سه موضوع باید اشاره کنیم. نخست خنثی بودن دوم مساعدت و سوم مزاحمت است.

این استاد دانشگاه بیان کرد: در موضوع خنثی بودن اعتقاد بر این است که از منظر فرهنگی دین و تکنولوژی دو حوزه کاملا جدا از هم هستند و برهم تأثیر قابل توجهی ندارند. در موضوع مساعدت تکنولوژی و استفاده ابزاری از آن می‌توان به دین کمک کند به این معنی که در خدمت آیات دینی قرار گیرد. درموضوع سوم یعنی مزاحمت که ‌تفکر هایدگر است دین و تکنولوژی مزاحم و نسبت به هم خنثی هستند.

عضو گروه فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی گفت: تکنولوژی از اقتضائاتی پیروی می‌کند که مورد اختیار دین نیست و دین نمی‌تواند آن را تحت اختیار بگیرد و مسیر آن را تعیین کند. انسان تکنولوژی را متولد می‌کند اما بعد از آن مسیر رشد و توسعه خودش را بر اساس خواسته انسان پی‌‌نمی‌گیرد.

چرخه تکنولوژی به دست انسان نیست

اسدی ادامه داد: تکنولوژی جدید به تولید مصرف انبوه دعوت می‌کند و چرخه تکنولوژی یک چرخه جهانی و خودفزاینده‌ای است که همگان را به این فرا می‌خواند که از آن استقبال کنیم. چرخه تکنولوژی به دست انسان نیست. از سوی دیگر دین به قناعت در تولید و قناعت در مصرف دعوت می‌کند.

وی تصریح کرد: سوال اینجاست که چطور می‌توان این دو را در کنار هم قرار داد. تکنولوژی کمیت آفرین است و کیفیت را تبدیل به کمیت می‌کند اما دین به کیفیت تأکید دارد. در چنین فضایی چطور می‌توان بین دین و تکنولوژی ارتباط و هماهنگی برقرار باشد.

این استاد دانشگاه در خاتمه گفت: نوگرایی و تنوع طلبی در ذات تکنولوژی است. ‌این مسئله در دین به هیچ وجه موضوعیت و اصالت ندارد. به‌نظر من تا زمانی که تکلیفمان را با تعریفی که از ماهیت تکنولوژی داریم روشن نکنیم، نمی‌توانیم آن را به یک سمت دینی هدایت کنیم.