کد خبر: ۱۴۱۴۶۲۲

تاریخ: ۱۷ خرداد ۱۳۹۳ - ۰۹:۲۶

گزارش ایکنا از همایش پژوهش‌های قرآنی؛

کارآمدی پژوهش‌های قرآنی و معضل مقالات غیرمسئله‌محور

گروه اندیشه: هشتمین همایش بین‌المللی پژوهش‌های قرآنی با معرفی ۴۰ مقاله برتر به پایان رسید، اما پرسش از میزان کارآمدی این همایش و مقالات غیرمسئله‌محور و میزان عملیاتی‌شدن مطالب تولید شده، همچنان به صورت جدی مطرح است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، سازمان اوقاف و امور خیریه هر سال با همکاری دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم همایش بین‌المللی پژوهش‌های قرآنی را در جنب مسابقات بین‌المللی قرآن کریم برگزار می‌کند.
تمامی کارشناسان و منتقدان بر این مسئله اتفاق نظر دارند که اصل طراحی و برگزاری این همایش اقدامی مبارک در جهت گسترش فرهنگ پژوهش و تدبر در قرآن کریم و در نهایت عمل به معارف اسلامی است و از این جهت اقدام مسئولان جای تقدیر و تشکر دارد.
از آنجا که هر همایش بین‌المللی که جمهوری اسلامی ایران میزبان آن است به نوعی مربوط به کل کیان نظام است، لذا این همایش‌ها باید از نظر کیفی، محتوایی و اجرایی در بهترین حالت ممکن و با استفاده از تمامی ظرفیت‌ها انجام شود.
موضوع محوری این همایش از بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با اندیشمندان کشور اتخاذ شده است و تاکیدات معظم له بر جنبه لزوم تدبر در آیات قرآن توسط عموم مردم، مطلبی است که همواره در سخنان مسئولان برگزاری همایش پژوهش‌های قرآنی به عنوان فلسفه طراحی آن، تکرار شده است.

خبرگزاری ایکنا، مسائل اجرایی این همایش را در یادداشت‌های قبلی خود مورد بررسی قرار داده است و در این گزارش، کارآمدی محتوایی و میزان تولید علم در قالب آثار رسیده را از کارشناسان و مسئولان جویا شده‌ است.

حجت‌الاسلام اکبری: انعکاس محتوای مقالات در زندگی مردم؛ هدف برگزاری همایش
حجت‌الاسلام اکبری، دبیر هشتمین همایش بین‌المللی پژوهش‌های قرآنی در پاسخ به خبرنگار ایکنا مبنی بر میزان مسئله‌محور بودن مقالات ارسالی اظهار کرد: از جمله ویژگی‌های این همایش این است که ما قبل از اعلام فراخوان آثار، 14 همایش مقدماتی در مراکز دانشگاهی مادر و پژوهشی به صورت گفتمان برگزار کردیم و بحث قرآن و تمدن اسلامی را مطرح کردیم.
وی ادامه داد: هدف از این برنامه‌ها این است که این آموزه‌های اسلامی از مقالات و کتابخانه‌ها به متن زندگی مردم بیاید و در رفتار و گفتار و اندیشه و ابعاد زندگی مردم خود را نشان دهد که یکی از راه‌های ما برای نیل به این هدف، گفتمان‌سازی بحث تمدن اسلامی در مراکز حوزوی و دانشگاهی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعبدالله اصفهانی، دبیر کمیته علمی این همایش نیز در خصوص کارکرد پژوهش‌های قرآنی تصریح کرد: سوال بزرگ در هدایت جریان پژوهش‌های علمی این است که ما در پژوهش به دنبال چه چیزی هستیم و یک سئوال واقعی را پیدا کنیم و خروجی آن سوال را به پژوهش بگذاریم و بعد از عملیاتی شدن به بازار فکر اسلامی وارد شود.
وی ادامه داد: این دغدغه درستی است و در این همایش نیز به دنبال مسئله‌محوری هستیم تا یک نادانسته در نظام اسلامی را تبیین و معلوم کنیم. نظر ما این است که در طی این مقالات رسیده، ما به یک مدل خروجی از تمدن اسلامی برسیم که تا بخش زیادی از سئوالان این مقوله پاسخ دادیم.
مولف مقاله دوم همایش بین‌المللی پژوهش‌های قرآنی در دوره هفتم در پاسخ به سئوالی درباره اقدامات انجام شده فراتر از چاپ مقالات به منظور تسرّی این آموزه‌های به سطوح زندگی مردم، اظهار کرد: کار دانشگاه تولید فکر است و از جانب رئیس دانشگاه علوم ومعرف قرآن کریم مطلع شدم که چندین کشور از ما درخواست مقاله کردند و برگزیده مقالات برای عرضه به علاقه‌مندان انتخاب شد. همچنین ما بررسی می‌کنیم که این مقالات برای کدام سازمان‌ها و بخش‌ها کاربرد دارد.
وی یادآور شد: پژوهش‌های قرآنی بحث وسیعی است و ما نسبت به عمق مطالب اسلامی، در ابتدای راه هستیم  و باید کنکاش کنیم و نیازهای نظام را مشخص کنیم و احتیاج به یک بازه زمانی دارد که خوشبختانه می‌توان گفت که این حرکت آغاز شده است و در حال طی شدن است.

طبق آنچه گذشت، مسئولان همایش نیز این دغدغه را دارند که رویکرد مسئله‌محور و بازکردن گره فکری باید رویکرد این همایش باشد، اما حجت‌الاسلام رضائی اصفهانی که خود از پژوهشگران برتر این عرصه است و داوری مقالات دوره‌های پشینین را نیز برعهده داشت، اکثر این مقالات را فاقد رویکرد مسئله‌محوری می‌داند.

کلی‌گویی، آسیب عمده مقالات همایش
حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی رضایی اصفهانی، مدیر مرکز پژوهشی قرآن کریم خاطرنشان کرد: ظرفیت همایش پژوهش‌های قرآنی در کشور ما بسیار فراتر از این است و به نظر من عدد 800 مقاله دریافتی تعداد کمی است و انتظار می‌رفت که با داشتن این تعداد مرکز پژوهشی، دانشگاه، حوزه علمیه و ... هشت هزار مقاله به دبیرخانه ارسال می‌شد.
وی در پاسخ به میزان تولید علم و پرداختن مقالات به مسئله‌محور بودن مقالات این همایش بیان کرد: باید آسیب‌شناسی کنیم که چرا از نظر کمّی استقبال کم بوده است. انتقاد دوم از نظر محتوایی این است که موضوعات باید ریز شود و از کلی‌گویی بیرون بیاییم. موضوع بسیاری از مقالات کلی است و بسیاری از این مقالات، مسئله‌ای را حل نمی‌کند. سمت و سوی ما در پژوهش‌ها و به خصوص پژوهش‌های قرآنی باید در راستای حل مسئله باشد.

بر این اساس اگر سیاستی اتخاذ شود که گزارش کار روند عملیاتی شدن مقالات قبلی و این دوره از همایش نهادینه شود، این امید می‌رود که مطالب گردآوری شده به دست فراموش سپرده نشود و مهر «آرشیوی» بر آن ننشیند و این مهم نیازمند توجه ویژه مسئولان به عملیاتی‌ کردن علوم تولید شده و استمرار این نگاه در طول سال است.