کد خبر: ۱۴۱۵۲۶۹

تاریخ: ۱۸ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۳:۲۵

در نشست خبری جایزه کتاب فصل عنوان شد؛

دهه ۸۰ دوران کتابسازی است/ وقوع «گستاخی فرهنگی» در کشور

گروه ادب: دبیر علمی جایزه کتاب فصل و معاون فرهنگی و پژوهشی مؤسسه خانه کتاب در نشست خبری امروز مباحثی در رابطه با کتابسازی و افزایش آمار کتاب‌های ترجمه‌ای در کشور ارائه کردند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، نشست خبری بیست و هفتمین جایزه کتاب فصل پیش از ظهر امروز، 18 خردادماه، با حضور نجفقلی حبیبی، دبیر علمی این دوره از جایزه کتاب فصل و مجید غلامی‌ جلیسه، معاون فرهنگی، پژوهشی و آموزشی مؤسسه خانه کتاب در مؤسسه خانه کتاب برگزار شد.

مجید غلامی‌جلیسه در این نشست با اشاره به آمار کتاب‌های ارزیابی شده در جایزه کتاب فصل گفت: بیشترین آثار شرکت‌کننده در بیست و هفتمین دوره جایزه کتاب فصل، 698 عنوان کتاب بوده که در بخش ادبیات مورد بررسی قرار گرفته است؛ در بخش علوم اجتماعی 694 اثر و علوم کاربردی نیز 641 کتاب ارزیابی شده است. از سوی دیگر حجم آثار ترجمه در دو گروه فلسفه و ادبیات کودک و نوجوان بیش از سایر بخش‌هاست و این زنگ خطری برای این دو بخش است.

وی افزود: مؤلفان دو حوزه فلسفه و کودک و نوجوان باید بیش از پیش به این موضوع توجه کنند، چرا که ما در بخش ادبیات کودک به وارد‌کننده تبدیل شده‌ایم و نبود کپی‌رایت سبب شده که ناشران بدون پرداخت هزینه به عنوان حق‌التألیف و تصویرگری، کتاب‌ها را منتشر کنند.

معرفی 7 اثر برگزیده و 22 شایسته تقدیر

نجفقلی حبیبی، در ادامه این نشست با اشاره به تأخیر در برگزاری مراسم افتتاحیه این دوره از جایزه کتاب فصل گفت: با توجه به اینکه برگزاری این مراسم در سال گذشته با مراسم کتاب سال مصادف شد و پس از آن نمایشگاه کتاب و جلساتی که برگزار شد، به 25 خرداد موکول گردید.

حبیبی ادامه داد: در مجموع 198 اثر به دور دوم راه یافتند که از بین آنها 7 اثر برگزیده و 22 اثر شایسته تقدیر است که در میان برگزیده‌ها 5 اثر تألیفی و 2 اثر ترجمه‌ای است و در میان آثار شایسته تقدیر نیز 15 اثر تألیفی و 7 اثر ترجمه‌ای وجود دارد.

وی در ادامه با اشاره به کتاب‌های ترجمه‌ای کودک و نوجوان گفت: در رابطه با کتاب‌های کودک از مقوله فرهنگی باید تأکید کنم که تربیت و فرهنگسازی کودکان باید توسط اهل فن ایرانی انجام شود و با توجه به اینکه کودکان بیشتر از بزرگسالان کتاب می‌خوانند و نسبت به مطالعه اشتیاق بیشتری دارند، از این رو نقاشی‌ها و تصاویر و محتوایی که برآمده از فرهنگ غربی باشد، تأثیر منفی خواهد داشت؛ چرا که کشور ایران دارای فرهنگ و تمدن غنی است و این موضوع برای ما خوشایند نیست؛ هر چند نمی‌توان گفت که ارتباطی با خارج از کشور نداشته باشیم.

پرهیز از اعمال سلیقه در داوری‌ها

حبیبی درباره دلایل گرایش به کارهای ترجمه‌ای گفت: با توجه به اینکه قانون کپی‌رایت در کشور وجود ندارد و از سویی هزینه تصویرگری کتاب‌های کودکانه بالاست، به همین دلیل بیشتر آثار مربوط به کودکان ترجمه‌ای است تا تألیفی. در حالی که نویسندگان ما باید کودکان این مرز و بوم را با فرهنگ ملی و ادبیات کهن ایران آشنا کنند و به موازات آن زوایای دیگری از جهان را به روی آنها بگشایند.

دبیر علمی جایزه کتاب فصل در پاسخ به سؤالی درباره اعمال سلیقه در دوره‌های گذشته و چگونگی روند داوری در دوره حاضر گفت: براساس شنیده‌ها و گفته‌ها در دوره‌های قبل اعمال سلیقه می‌شد، که ما تمام سعی‌مان برای بوده که مبنای علمی در روند داوری‌ها رعایت شود و تا جایی که اطلاع دارم تا سطوح بالاتر داوران این مراقبت‌ها انجام می‌شود و اگر موردی در این زمینه باشد، آن را بررسی خواهیم کرد.

معیارهای انتخاب کتاب در دست بررسی است

وی در پاسخ به سؤال خبرنگاری در رابطه با خرید کتاب بیان کرد: در باب خرید کتاب قادر به اظهار نظر نیستم و تا جایی که شنیده‌ام، خرید کتاب در وزارت ارشاد انجام می‌شود و اگر در حال حاضر نباشد، ناشی از کمبود منابع مالی است.

حبیبی در ادامه با اشاره به تجدید نظر در زمینه انتخاب جوایز کتاب فصل افزود: با تشکیل دولت جدید، اساس کار بررسی آنچه در جریان است، بوده و اینکه این بررسی‌ها منجر به تغییر شود، زود است و امیدواریم که نتایج بررسی‌ها به زودی مشخص شود. البته فرم‌های داوری نیز مورد بررسی قرار خواهند گرفت تا در صورتی که امتیازها و معیارهای انتخاب کتاب نیازمند تغییر باشند، این تغییرات انجام شود که در حال حاضر نتایج این موضوع آماده نیست و به زودی از سوی کمیته‌های مسئول اعلام خواهد شد.

غلامی‌جلیسه در ادامه این نشست در پاسخ به سؤالی درباره افزایش آمار کتاب‌های ترجمه‌ای گفت: آمار ترجمه افزایش قابل توجهی داشته و زنگ خطری برای وضعیت نشر کتاب در ایران محسوب می‌شود و مسئولان و دانشگاه‌ها باید یک فرآیند علمی را تعریف کنند تا این وضعیت بهبود یابد. البته ما به ترجمه نیز نیاز داریم، کما اینکه در فرم‌های داوری روند بررسی آثار ترجمه‌ای، تألیفی و تصحیح تفکیک شده است.

حجم قابل توجهی از آثار ارسال شده کیفی نیستند

وی با بیان اینکه تلاش خواهد شد در دوره‌های آینده جوایز کتاب، برآورد دقیق‌تری را ارائه کنیم، عنوان کرد: در دوره‌های قبلی آثار برگزیده و شایسته تقدیر در حوزه فلسفه و کودک و نوجوان ترجمه‌ای بودند و ما در حال حاضر مصرف‌کننده شده‌ایم و یا در حوزه پزشکی شاید خالی از اشکال باشد که آثار ترجمه‌ای برگزیده باشند و به نظر می‌رسد در حوزه‌های دیگر کم‌کاری‌هایی شده که باید عمقی‌تر و جدی‌تر به این موضوع پرداخته شود.

غلامی‌جلیسه ادامه داد: حجم قابل توجهی از آثار کیفی نیستند و کتابسازی در سال‌های اخیر رشد بیشتر یافته است و می‌توان گفت دهه 80 دهه کتابسازی است.

تقلب عجیبی در زمینه کتابسازی در حال وقوع است

حبیبی در تکمیل سخنان غلامی‌جلیسه درباره کتابسازی گفت: کتابسازی یکی از مشکلات جدی است و نویسندگانی که آشنا به موضوع نیستند، از کتاب‌های مختلف اقتباس کرده و اقدام به تولید کتاب می‌کنند و این فاجعه است. به ویژه که این امر در میان جوانان شایعتر است که شاید آن را یکی از عوامل شهرت تلقی می‌کنند.

وی با بیان اینکه نهادهای فرهنگی و دانشگاه‌ها در این راستا وظیفه و مسئولیت سنگین‌تری برعهده دارند، عنوان کرد: تقلب عجیبی در زمینه کتابسازی در حال وقوع است و می‌توان آن را گستاخی فرهنگی نامید که اصحاب رسانه می‌توانند برای تغییر این دیدگاه در جامعه کمک کنند.

گنجاندن کتب درسی و کمک‌آموزشی در پروسه داوری

حبیبی با اشاره به درخواست اساتید دانشگاه‌ها مبنی بر گنجاندن کتب درسی و کمک‌آموزشی در پروسه داوری جوایز کتاب گفت: با توجه به اینکه بخشی از کتابسازی در حوزه کتب درسی و آموزشی رخ می‌دهد و از سوی دیگر این آثار در پروسه داوری‌ها وارد نمی‌شوند، از این رو باید زمینه‌ای را برای داوری این کتاب‌ها قرار داد. همچنین باید بررسی کرد که آثاری که چاپ‌های متعددی از آنها منتشر می‌شود، محتوای آنها چگونه بوده که مورد استقبال مخاطبان قرار گرفته است.

غلامی‌ جلیسه در ادامه درباره مراسم بیست و هفتمین جایزه کتاب فصل افزود: این مراسم یکشنبه 25 خردادماه از ساعت 17- 19 با حضور سیدعباس صالحی، معاون فرهنگی وزیر ارشاد، نجفعلی میرزایی، مدیرعامل مؤسسه خانه کتاب و مسئولان فرهنگی در پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری برگزار می‌شود.

برپایی دو نمایشگاه در حاشیه افتتاحیه جایزه کتاب فصل

وی ادامه داد: در حاشیه این مراسم، دو نمایشگاه برپا می‌شود که یکی «نگاهی آماری به جایزه کتاب فصل» بوده و نگاه تطبیقی نسبت به کمیت و کیفیت آن دارد و دیگری آمار نشر خانه کتاب در سال 92 است. همچنین در این روز از نویسندگان در بانک اهل قلم ثبت‌ نام می‌شود.

معاون فرهنگی، پژوهشی و آموزشی خانه کتاب در این نشست درباره تشکیل شورایی برای بررسی جایزه‌ها در وزارت ارشاد گفت: کارگروهی در وزارت ارشاد تشکیل شده تا جایزه‌های این وزارتخانه را بررسی کند و احتمالاً این جایزه‌ها از لحاظ آیین‌نامه و ساختار تغییراتی داشته باشند.

غلامی‌جلیسه درباره آثار برگزیده و شایسته تقدیر بیان کرد: در برخی از گروه‌ها ـ از جمله ادبیات ـ اثر برگزیده وجود ندارد و تنها آثار شایسته تقدیر معرفی شده‌اند.