کد خبر: ۱۴۱۵۸۵۷

تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۳۹۳ - ۱۶:۱۵

تربیت اخلاقی کودکان و نوجوانان در سایه‌سار مهدویت

گروه اجتماعی: برای آشنایی کودکان با اندیشه مهدویت، باید هم امام زمان(ع) را معرفی کرد و هم به ترسیم سیمای حکومت آرمانی او پرداخت. بهتر است سیمای حکومت امام زمان(ع) در قالب داستان، شعر و تصویر بیان شود.

پس از خداوند، امام زمان(ع) بیش از دیگران، انسان ها را دوست دارد. این احساس و شناخت در ماها به صورت فطری وجود داره و مسلماً امام زمان (عج) بهترین دوست ماست. آن کسی همه جا با توست و صدای تو را در همه حالت می‌شنود و یاریت می کند، امام زمان(عج) است.
ارزش‌گذاری والدین به کارهای مهدوی فرزندان
درباره فریادرسی و گره‌گشایی حضرت داستان‌های بسیاری چون شفای کودکان از سوی حضرت و تشرفات مستندی نقل شده که طرح آنها از سوی والدین برای بچه‌ها می‌تواند، در برقراری یا استحکام پیوند با امام تأثیرگذار باشد. والدین باید بعد از هدایت فرزندشان در مسیر مهدویت، کارهای مهدوی آنها را تشویق کنند. به عنوان مثال اگر کودکی نقاشی مهدوی کشید یا خط خوشی درباره امام زمان (عج) نوشت یا سرود و شعری مهدوی خواند، به آن اهمیت بدهیم و تشویق کنیم. وقتی کودکی ببیند والدینش برای اموری اهمیت قائل است ناخودآگاه آن را الگو قرار می دهد و برای آن امور ارزش قائل می شود.
شیوه الگودهی
یکی از شیوه‏های کاربردی آموزش و تربیت، الگودهی است، زیرا الگوگرایی و قهرمان‌سازی از ویژگی‌های همه انسان‏‌ها است. این خصیصه در کودکان و نوجوانان بسیار قوی و پررنگ است، از این رو کودکان و نوجوانان در پی الگوها بوده و از رفتار و گفتار آنان پیروی می‌کنند. اگر مربیان و مسئولان امر تربیت بتوانند در الگودهی موفق شوند به اهداف تعلیم و تربیت در این باره دست یافته‏‌اند. برای آشنایی کودکان با اندیشه مهدویت، باید هم امام زمان(ع) را معرفی کرد و هم به ترسیم سیمای حکومت آرمانی او پرداخت. بهتر است سیمای حکومت امام زمان(ع) در قالب داستان، شعر و تصویر بیان شود و به کودکان فهمانده شود در حکومت جهانی حضرت، عدالت و امنیت به گونه‏‌ای برقرار می‌شود که در حکومت حضرت، ظلم و ستم از بین رفته و انسان‏های فقیر و مستضعف وجود ندارند؛ علم و صنعت پیشرفت کرده و رهبر حکومت، کودکان را دوست می دارد. او با خوشحالی مردم، خوشحال و با ناراحتی آنها ناراحت می شود.
پرهیز از بیان مطالب سنگین در تربیت مهدوی کودک
در معرفی حکومت امام زمان(ع) باید از بیان قیام و جنگ‏‌های حضرت با مخالفان به طور مشروح پرهیز شود، زیرا کودکان قدرت تحلیل این گونه مطالب را ندارند و تفکر خشونت و جنگ در ضمیر ناخودآگاه آنان تأثیرات نامطلوبی می گذارد. البته با کنایه و غیر مستقیم و با نهایت ظرافت و دقت می توان از ستمکاری حکومت‏‌های پیش از ظهور امام زمان(ع) سخن گفت تا کودکان با مقایسه اجمالی حکومت امام با حکومت‏‌های پیش از ظهور، جذب حکومت حضرت شوند.
تعظیم و تکریم امام زمان نزد کودک
تعظیم و تکریم اهل بیت(ع) به ویژه امام زمان(عج) از روش‌‏های دیگر است. احترام گذاردن به خاندان پیامبر به عنوان مثال نام ائمه را با احترام یاد کردن، همراه اسم شان سلام و صلوات فرستادن، به احترام امام زمان(ع) برخاستن، روز میلاد ائمه و به خصوص نیمه شعبان را جشن گرفتن و پخش شکلات و شیرینی سبب می‌شود که کودکان در درون خود نسبت به این خاندان احساس حرمت و بزرگی کنند. بردن کودکان به زیارتگاه‏‌های اهل بیت مانند بارگاه ملکوتی امام رضا(ع) و حضرت معصومه(س) و مسجد جمکران در شکل‏گیری باور آنان به اهل بیت بسیار تأثیر گذار است. بیان فضایل و فرهنگ اهل بیت(ع) یکی از راهکارهای کاربردی آشنایی کودکان با اندیشه مهدویت بیان و شناساندن فضایل و فرهنگ اهل بیت به ویژه امام زمان(ع) است.
برگزاری مجالس مذهبی و شرکت دادن کودکان
یکی از راهکارهای مهم دیگر برگزاری مجالس مذهبی و شرکت دادن کودکان در آن‏ها است. به همراه بردن کودکان در مراسم جشن ولادت امام زمان(ع) و دیگر مناسبت‏‌های مذهبی که مورد علاقه کودکان است، برای پرورش عواطف دینی کودکان بسیار مفید است. البته باید دقت کرد که شرکت در این گونه مجالس فراتر از طاقت و حوصله آنان نباشد. شرکت دادن کودکان در اردوهایی که با نام و یاد امام زمان(ع) برگزار می شود نیز یکی از شیوه‏‌های مفید در تقویت اندیشه مهدویت است.
تشویق و ترغیب
تشویق و ترغیب ‏نیز یکی از شیوه‏‌های مهم تربیتی است. تشویق وسیله‏‌ای برای ایجاد شوق و انگیزه و رغبت به کارهای نیک است. اگر کودکان بعد از انجام کاری شایسته مورد تشویق قرار گیرند، شیرینی تشویق در خاطره آن‏ها باقی می‌ماند و انگیزه‌‏شان در تکرار آن عمل قوی تر می‌شود به عنوان مثال زمانی که کودک در جشن میلاد امام زمان(ع) شرکت کرد یا در مسابقه‏‌ای درباره اندیشه مهدویت برنده شد، باید مورد تشویق قرار گیرد. تشویق روح او را تقویت کرده و احساس رضایت و خشنودی از انجام کار در او به وجود می‌آورد. همین احساس خشنودی، کودک را به تکرار آن عمل پسندیده دعوت می‌کند.
آسیب‌های موجود در تربیت مهدوی
متأسفانه امروزه برخی به القای شبهه پرداخته و باورهای دینی همگان و به تبع کودکان را تضعیف می‌کنند. علاوه بر ساخت فیلم‌‏ها و تبلیغات نظام یافته دنیای غرب، در داخل کشور نیز افراط و تفریط‌هایی در تعریف و تفسیر اندیشه مهدویت صورت می‌گیرد که موجب تضعیف باور مهدویت می‌شود. کودکان که تجربه و دانش نداشته و احساسات آنها بر اندیشه و عقل حکومت می کند، زودتر تحت تأثیر این نوع آسیب‏‌ها قرار می‌گیرند. بر این اساس یکی از شیوه‏‌های مفید تقویت و حفظ اندیشه مهدویت، شبهه زدایی است. البته شبهه زدایی باید با میزان معلومات، احساسات و عواطف کودکان همسویی داشته باشد؛ زیرا شبهه زدایی برای کودکان با شبهه زدایی برای دیگر اقشار جامعه تفاوت دارد.
یادداشت وارده از: حجت‌الاسلام و المسلمین یحیی صالح‌نیا، امام جمعه غرب تهران و مدرس حوزه و دانشگاه