کد خبر: ۱۴۲۴۸۶۵

تاریخ: ۱۱ تير ۱۳۹۳ - ۰۳:۵۹

تاثیر روزه‌‌داری بر خلق و خوری روزه داران

گروه سلامت: روزه داری و سایر عبادات اسلامی، با متوجه کردن افراد به سوی خداوند باعث ایجاد نوعی آرامش روحی و روانی در انسان می‌شود که می‌تواند در خودسازی، مقابله با استرس و در نتیجه کاهش اختلالات روانی موثر باشد و سلامت روانی فرد را بهبود بخشد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) دینداری واقعی اثر مثبتی بر سلامتی روان دارد. ایمان قلبی تاثیر معجزه آسایی بر سلامت روان انسان دارد. بر عکس، تظاهر به دینداری نه تنها اثرات مفیدی بر سلامتی روان ندارد بلکه خطر مشکلات روانی از جمله اضطراب، روان پریشی، افسردگی و خودشیفتگی را افزایش می‌دهد.
یکی از راه‌کارهای مفید مقابله با استرس، داشتن ایمان قلبی و اعتقاد به خدا است که روشی برای غلبه بر موقعیت‌های پرفشار، ناراحتی‌های جسمی و روانی و راهی برای کنترل آن‌ها است با توجه به اثرات روزه داری در تقویت ایمان قلبی، این ماه می‌تواند فرصتی برای بهبود سلامت روانی روزه داران واقعی باشد.
روزه داری چه اثری بر خلق و خوی روزه داران دارد؟
اثرات روزه داری بر خلق و خوی افراد ممکن است به دو صورت جلوه کند که هر یک دلایل روشنی دارد. نخست کاهش اضطراب، بی خوابی و افسردگی و سپس افزایش تحرک پذیری و بدخلقی
کاهش اضطراب، بی خوابی و افسردگی
اضطراب عبارت است از یک احساس هراس و دلواپسی که به فرد دست می‌دهد و شامل عدم اطمینان و درماندگی است. وقوع مجدد موقعیت‌های که قبلا استرس زا بوده‌اند یا طی آن‌ها به فرد آسیب رسیده است باعث اضطراب در افراد می‌شود. افسردگی نیز حالتی است که با احساس غمگینی، اعتماد به نفس پایین و بی علاقگی به هر نوع فعالیت و لذت روزمره مشخص می‌شود. افسردگی مجموعه‌ای از حالات مختلف روحی و روانی است که از احساس خفیف ملال تا سکون و دوری از فعالیت روزمره بروز می‌کند.
روزه داری و سایر عبادات اسلامی، با متوجه کردن افراد به سوی خداوند باعث ایجاد نوعی آرامش روحی و روانی در انسان می‌شود که می‌تواند در خودسازی، مقابله با استرس و در نتیجه کاهش اختلالات روانی موثر باشد و سلامت روانی فرد را بهبود بخشد.
افزایش تحریک پذیری و بدخلقی
گاهی در ماه رمضان، افزایش تحریک پذیری و بدخلقی (به خصوص در افراد سیگاری و مصرف کنندگان کافئین) دیده می‌شود که بخشی از این تغییرات ناشی از شیوه زندگی افراد و به علل خواب ناکافی، محدود شدن مصرف تنباکو و سیگار، محدود شدن نوشیدن چای و قهوه در طول روز، کاهش کالری دریافتی یا مقدار غذای مصرفی، محدود شدن مصرف مایعات در طول شبانه روز و سردردهای ماه رمضان نیز ممکن است سبب بدخلق شدن افراد شود.
با کنترل هر یک از عواملی که می‌تواند اثر سوئی بر خلق و خوی داشته باشد، می‌توان اثرات نامطلوب آن‌ها را بر سلامتی روان مهار کرد و زمینه را برای بهر‌گیری از آثار مفید و برکات معنوی این ماه فراهم کرد. برای این منظور رعایت نکات زیر توصیه می‌شود:
به جای کاهش ناگهانی مصرف چای و قهوه در ماه رمضان، مقدار مصرف این مواد، قبل از ماه رمضان به تدریج کاهش یابد. این کار باعث می‌شود بدن به کاهش دریافت آن‌ها عادات کند. بنابراین استفاده از دخانیات به تدریج و قبل از ماه رمضان کاهش یابد.
همچنین در وعده‌های غذایی به خصوص سحری، غذاهای مصرف شود که خطر افت قندخون را در طول روز کاهش می‌دهند (مانند نان و غلات سبوس دارد و میوه و اجتناب از مصرف زیاد مواد قندی). از سوی دیگر آب و مایعات کافی در فاصله افطار تا سحر مصرف شود و وعده سحری حتما خورده شود.
آیا روزه داری در ماه رمضان می‌تواند در کاهش استرس و بهبود مهارت‌های مقابله با استرس موثر باشد؟
هر محرکی که در انسان ایجاد تنش کند استرس‌زا نامیده می‌شود. هر تغییری چه خوب و چه بد منجر به ایجاد استرس می‌شود، زیرا باعث می‌شود تعادل فرد با شرایط جدید زندگی به هم بخورد و به همین دلیل فرد باید سعی کند تا خود را با شرایط جدید زندگی سازگار کند.
کاهش استرس می‌تواند با توسل به دستورات دینی در ماه رمضان به دست آید. کسانی که روزه می‌گیرند نه تنها از خوردن و آشامیدن خودداری می‌کنند، بلکه در این ماه به خود شکوفایی و تسلط بر نفس نیز دست پیدا می‌یابند و استفاده از راه‌کارهای غیرمفید از جمله خرافات و افکار آرزومندانه پس از روزه داری ماه رمضان به شدت کاهش می‌‌یابد. در این ماه در صورتی که فرد از فرصت‌های این ماه به خوبی استفاده کند، مجموعه شرایط معنوی به شکلی فراهم می‌شود که از طریق انجام اعمال و فرایض دینی، زمینه‌ها و آمادگی‌های لازم برای ارتباط قوی‌تر با آفریدگار جهان هستی و در نتیجه آرامش عمیق روحی و روانی ایجاد خواهد شد.
به طور کلی برخی تغییرات شیوه زندگی در ماه رمضان مانند کاهش ناگهانی دریافت غذا، چای، تنباکو و مایعات ممکن است در برخی افراد منجر به ایجاد سردرد، کاهش خلق، افزایش تحریک پذیری و افسردگی شود. با این حال، می توان با ایجاد تغییرات تدریجی در موارد ذکر شده قبل از فرارسیدن ماه رمضان، اثر سوء آن‌ها را کاهش داد. چنانچه در بسیاری از تحقیقات، روزه داری ماه رمضان اثرات مثبتی بر کاهش اضطراب و افسردگی داشته است. در مجموع می‌تواند استنباط کرد، روزه داری واقعی – نه فقط پرهیز از خوردن و آشامیدن – در ارتقای سلامت روانی افراد نقش موثری دارد.