کد خبر: ۱۴۳۱۵۵۳

تاریخ: ۳۰ تير ۱۳۹۳ - ۱۱:۲۱

مروری بر کتاب «پرسش وپاسخ»؛

پاسخ‌های صمیمی رهبر انقلاب به ۲۶۶ پرسش دانشجویی منتشر شد

گروه ادب: متن کامل پاسخ‌های رهبر معظّم انقلاب اسلامی به ۲۶۶ پرسش دانشجویان در ۹ دیدار با عنوان «پرسش و پاسخ» به تازگی منتشر شده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، چندی پیش، در ایام بیست‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی تهران، انتشارات انقلاب اسلامی متن کامل پاسخ‌های رهبر معظّم انقلاب اسلامی به 266 پرسش دانشجویان در 9 دیدار(طی سال‌های 1382-1377) را با عنوان «پرسش و پاسخ» منتشر کرد؛ سؤالاتی گوناگون و گاه بسیار شخصی از جنس شور و صراحت و نقّادی و پاسخ‌هایی موجز و دقیق از جنس اخلاق و عدالت‌ و معرفت.

«پرسش و پاسخ» تنها ناظر به مسائل کلی و کلان فرهنگ و سیاست و اجتماع و اقتصاد و... نیست و به مقتضای روحیه نقاد و پرسشگر جوانان دانشجو و دغدغه‌های آنها، بخش قابل توجهی از آنها، موضوعات جزئی جالبی است که می‌تواند افق روشنی از مواضع و نظرات رهبر معظّم انقلاب درباره‌ی مسائل ریز اجتماعی، سیاسی و فرهنگی فراروی خوانندگان نکته‌سنج قرار دهد.

بسیاری از سؤالات این مجموعه مدون، ناظر به شرایط خاص سیاسی کشور در سال‌های 77 تا 82 است که مسائل مختلف داخلی و خارجی را شامل می‌شود. سؤالاتی صریح و غالباً منتقدانه از شیوه عملکرد نهادهای مختلف سیاسی کشور اعم از قوای سه‌گانه، مجلس خبرگان، شورای نگهبان و...، تهاجم فرهنگی، جمود و تحجر، محدوده‌ آزادی و جمهوریت، مباحثی درباره‌ وضعیت مطبوعات، عدالت اجتماعی و رسیدگی به دارایی‌های دولتمردان، اولویت‌های سیاسی و فرهنگی برای دانشگاه و دانشجو، وضعیت پیشرفت علمی کشور، دلایل عدم مذاکره مستقیم با آمریکا و... .

جدای از درددل‌ها و تقاضای نصیحت و رهنمود در زمینه‌های مختلف، یکی از خواندنی‌ترین بخش‌های این مجموعه مربوط به پرسش‌های دانشجویان از زندگی خصوصی و علایق علمی، هنری و رفتاری معظّمٌ‌له و مواضع و نظرات شخصی ایشان درباره برخی مسائل سیاسی و فرهنگی است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این کتاب که در همان تورق نخست و مرور عناوین مطالب آن به چشم می‌آید، آزادی و احساس امنیت دانشجویان در طرح پرسش‌های متنوع سیاسی، و فرهنگی و حتی زندگی شخصی مقام معظّم رهبری است.

«پرسش و پاسخ» را از دو زاویه مهم می‌توان مورد تأمل قرار داد: نخست گونه‌شناسی سؤالات و دغدغه‌های جوانان دانشجو در زمینه‌های مختلف و دوم، از زاویه پاسخ‌های رهبر فرزانه انقلاب؛ چه از حیث بار معرفتی، چه از حیث آشنایی با مواضع رهبر انقلاب درباره مسائل ریز اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، چه از نظر شیوه‌ پاسخ دادن و حسن سلوک ایشان و چه از لحاظ رعایت اخلاق و عدالت.

در نگاهی کلی، سنخ پرسش‌های مطرح شده در این مجموعه را می‌توان در چند عنوان کلی گنجاند که در ذیل هر عنوان مسائل و دغدغه‌های متعدّد جوانان دانشجو مطرح شده است که البته بسیاری از این مباحث باهمدیگر هم‌پوشانی دارند. مهم‌ترین عناوین پرسش‌های دانشجویان را می‌توان به حوزه‌های فرهنگی، اقتصادی- اجتماعی، سیاسی، زندگی شخصی رهبر معظّم انقلاب، مسائل بین‌الملل، نظام و انقلاب و مسائل متفرقه تقسیم کرد.

مسائل فرهنگی

بخش قابل توجهی از پرسش‌های مطرح شده از سوی دانشجویان به ساحت‌های و حوزه‌های فرهنگی (ارزیابی کارکرد نهادهای فرهنگی، جوانان، تهاجم فرهنگی، سبک زندگی، مطبوعات، ادبیّات و هنر و...) اختصاص یافته است.

مسائل اجتماعی- اقتصادی

عدالت اجتماعی از آرمان‌های مقدّس اسلام است و شاید بیشترین حجم و تعداد پرسش‌های مطرح شده‌ دانشجویان در محضر رهبر انقلاب، به نوعی (به‌ صورت کلی یا مصداقی) شامل مباحث مربوط به عدالت اجتماعی و اقتصادی و رفع فقر و تبعیض و فساد باشد و این مسئله خود حاکی از روحیه‌ آرمانخواه، متعهد و مبارز این قشر است.

مسائل سیاسی

شاید بیشترین عناوین پرسش‌های مطرح شده از سوی دانشجویان مربوط به مسائل سیاسی باشد. طبیعتاً بخش زیادی از سؤالات مربوط به این حوزه، ناظر به شرایط و وقایع سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور طی سال‌های 76 تا 82 است و دانشجویان در سؤالاتی صریح و غالباً منتقدانه از شیوه‌ عملکرد نهادهای مختلف سیاسی کشور اعم از قوای سه‌گانه، مجلس خبرگان، شورای نگهبان، محدوده‌ی آزادی و جمهوریت و مانند آن می‌پرسند و می‌خواهند موضع صریح رهبر انقلاب را درباره‌ این مسائل و حتی بعضاً اشخاص و گرو‌ه‌ها بدانند. ایشان نیز چنان‌که گفته شد برای رعایت اخلاق و عدالت و حفظ حریم اشخاص، هیچ‌گاه اسامی خاص را (چه به نیکی و چه به بدی) ذکر نمی‌کنند.

دانشگاه و دانشجو

همچنان‌که از عنوان کتاب پیداست، «پرسش و پاسخ» شامل پاسخ‌های رهبر معظّم انقلاب اسلامی به 266 پرسش دانشجویی است و طبعاً بخش قابل توجهی از حجم مطالب این اثر به بررسی فضای علمی، فرهنگی و سیاسیِ گذشته، حال و آینده دانشگاه و فعالیت‌های دانشجویی اختصاص یافته است.

بخشی از مطالب این اثر نیز درباره مسائل مربوط به پیوند و ارتباط حوزه و دانشگاه و روحانیت و دانشجوست. راه‌های تقرّب افکار و تلاش‌های حوزه‌ها و دانشگاه‌ها، مسئله لباس روحانیون دانشجو، دوراهی تحصیل حوزوی یا دانشگاهی و انتقاد از حضور طلبه‌هایی با حداقل سطح معلومات در دانشگاه‌ها، از عناوین مطالب مربوط به این مبحث است.

زندگی خصوصی رهبر معظّم انقلاب

بی‌شک یکی از جذّاب‌ترین و خواندنی‌ترین بخش‌های کتاب «پرسش و پاسخ» به پرسش‌های دانشجویان از وجوه کاملاً شخصی زندگی و مبارزات مقام معظّم رهبری مربوط می‌شود. سؤال از وضعیت جسمانی مقام معظّم رهبری، نحوه‌ گذران دوران جوانی ایشان، الگوهای دوران جوانی ایشان، شعرای معاصر مورد علاقه‌ ایشان، طریقه‌ انتقال نقد و نظرات مسائل کشور به رهبر معظّم انقلاب، راهِ اطلاع دقیق از نظرات و مواضع ایشان و... از جمله موضوعاتی هستند که در این بخش مطرح شده‌اند.

موضوعات دیگر

دسته‌ای از پرسش‌های دانشجویان از رهبر معظّم انقلاب به موضوع نظام و انقلاب اختصاص یافته و در آنها از تحلیل علل وقوع انقلاب اسلامی و ویژگی‌های خاص آن، آینده انقلاب و نظام اسلامی، مباحث مربوط به ولایت فقیه، میزان تحقّق ادعاهای انقلاب و... پرسیده‌اند. در دسته‌ای از پرسش‌ها نیز مسائل حوزه بین‌الملل موضوع پرسش بوده‌اند که از جمله آنها می‌توان به پرسش‌هایی از دلیل عدم مذاکره مستقیم با آمریکا، ارتباطات علمی و اقتصادی با آمریکا، وضعیت عراق و افغانستان، ضرورت تقریب و نقش آن در تحقّق اهداف انقلاب اسلامی و... اشاره کرد.

سبک پاسخ‌گویی رهبر انقلاب به پرسش‌های دانشجویان

علیرضا مختارپور قهرودی در مقدمه‌ای مجمل بر کتاب «پرسش و پاسخ»، سبک پاسخ‌گویی رهبر معظّم انقلاب به پرسش‌های دانشجویان را مرور و برخی از ویژگی‌های بارز این پرسش و پاسخ‌ها و فضای حاکم بر این محافل را برشمرده که از آن جمله است: رعایت اخلاق اسلامی و حریم اشخاص (در پرسش‌های مربوط به اشخاص و گروه‌ها)، تأکید بر حمایت از قوای سه‌گانه و تحلیل دلایل این حمایت، به رسمیت شناختن تفکیک قوا و عدم مداخله در امور هر قوّه، مسئولیت یکسان افراد، مسئولان و گروه‌ها در برابر قانون، ارائه‌ تحلیل‌های منصفانه درباره‌ مسائل کشور به دور از بزرگ‌نمایی و سیاه‌نمایی، به رسمیت شناختن اختلاف سلیقه در مسائل سیاسی اجتماعی، عدم نگرانی از صراحت و رک‌گویی جوانان در ابراز عقیده، استفاده از عنصر نشاط و مزاح، و آزادی احساس امنیت در طرح پرسش‌های متنوع سیاسی- اجتماعی و فرهنگی، حتی از زندگی شخصی و مبارزات مقام معظّم رهبری.