کد خبر: ۱۴۳۴۹۴۷

تاریخ: ۱۱ مرداد ۱۳۹۳ - ۱۱:۳۸

«تفسیر ابی‌الجارود و مسنده» منتشر شد

گروه اندیشه: «تفسیر ابی‌الجارود و مسنده» با تحقیق و تخریج علی شاه‌علیزاده توسط سازمان چاپ و نشر مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث منتشر شد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، کتاب «تفسیر ابی‌الجارود و مسنده» که محصول پژوهشکده تفسیر اهل‌بیت(ع) مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث است و به زبان عربی به چاپ رسیده، یکی از قدیمی‌ترین تفسیرهای روایی و شامل مجموعه‌ای از روایات تفسیری از امام باقر(ع) است که با وجود مفقود شدن روایات آن، توسط حجت‌الاسلام شاه‌علیزاده گردآوری شده و به همت پژوهشکده تفسیر اهل البیت(ع) منتشر شده است.
بخش ابتدایی کتاب را «مدخل إلی تفسیر أبی‌الجارود» تشکیل می‌دهد که توسط حجت‌الاسلام و المسلمین علی راد به نگارش درآمده است. پس از آن مقدمه کتاب است و پس از آن در سه قسمت زندگی و آثار و آرای ابی‌الجارود بررسی می‌شود. این سه قسمت عبارتند از «نبذة من حیاة أبی‌الجارود»، «التعرّف علی تفسیر أبی‌الجارود» و «اُسلوب إعادة الصیاغة». بخش دیگر کتاب «مستدرک تفسیر أبی‌الجارود» است و بخش دیگر آن «مسند أبی‌الجارود».
ابوالجارود شخصی مادرزاد نابینا و ساکن کوفه بود که در ایام حج به مدینه و همراه با امام باقر(ع) به مکه می‌رفت و در آن جا ضمن به جا آوردن مناسک حج از امام باقر(ع) بهره‌های علمی می‌برد. وی از شاگردان امام باقر(ع) و امام صادق(ع) بوده است که افزون بر شاگردان امامان شیعه روایاتی را از اصحاب و تابعین نیز نقل کرده است.
براساس اسناد موجود در آثار فهرست‌نگارانی مانند ابن‌ ندیم، تفسیر ابی‌الجارود تا قرن پنجم به صورت یک کتاب مدون در دسترس بوده است، اما با بررسی‌های صورت گرفته به نظر می‌رسد که این تفسیر با گذشت زمان از بین رفته است، اما به خاطر اهمیت روایات ابوالجارود از امام باقر(ع)، بزرگانی مانند شیخ کلینی و شیخ صدوق و همچنین سایر محدثان شیعه و اهل سنت و البته محدثان زیدی، از روایات ابوالجارود استفاده کرده‌اند و در کتاب‌های خود به طور پراکنده روایات ایشان را آورده‌اند.
البته قابل توجه است که توثیق روایی ابوالجارود مورد اجماع نیست و بعضی از رجالیون او را به خاطر نسبتش با جریان زیدیه تضعیف کرده‌اند. در کتاب حاضر راجع به توثیق روایی ابوالجارود و اقوال رجالیون بحث مفصلی مطرح شده و سابقه تفسیر و جزئیاتی که مرتبط با ابوالجارود و روشن‌کننده شخصیت اوست، ذکر شده است.
شاه‌علیزاده محقق و تدوینگر این کتاب پیش از این درباره بازسازی تفسیر ابوالجارود، به خبرگزاری ایکنا گفته بود: ما به خاطر این که این تفسیر از امام باقر(ع) بوده و جزئی از فرهنگ و تراث شیعه به حساب می‌آید، تصمیم به احیاء و بازسازی این تفسیر گرفتیم. بازسازی این تفسیر با مشکلاتی روبرو بود و جمع‌آوری روایات آن که در کتاب‌های شیعی، سنی و زیدی پراکنده بود، نیاز به تلاش گسترده‌ای داشت که با حول و قوه الهی انجام شد، اما آن چه در این میان مشکل‌ساز بود، وجود برخی روایات از ابوالجارود در کتاب‌های مذکور بود که تشخیص روایات اصلی کتاب ابوالجارود را از آن چه به صورت شفاهی از او نقل شده بود، دشوار می‌کرد.
این پژوهشگر پژوهشکده تفسیر اهل البیت(ع) در ادامه بیان کرده بود: جز در مورد روایات نقل شده در تفسیر قمی، نمی‌توان اثبات کرد که کدام روایات به تفسیر ابوالجارود متعلق‌اند. بنابراین ما در تدوین نسخه بازسازی شده، روایات نقل شده به وسیله کثیر بن عیاش را که راوی اصلی تفسیر ابوالجارود است، با یک علامت ستاره مشخص کرده و سایر روایات تفسیری را در کنار آن قرار داده‌ایم.
«تفسیر ابی‌الجارود و مسنده» در ۴۱۶ صفحه با قطع وزیری در ۱۰۰۰ نسخه و با قمیت ۱۳۰۰۰ تومان عرضه شده است.
علاقه‌مندان می‌توانند برای تهیه این کتاب به فروشگاه دارالحدیث واقع در قم، خیابان معلم نمایشگاه دائمی علوم حدیث و یا به نشانی اینترنتی www.hadith.net مراجعه کنند.