کد خبر: ۱۴۳۵۴۰۴

تاریخ: ۱۲ مرداد ۱۳۹۳ - ۱۳:۲۵

نماینده ولی‌فقیه در لرستان:

حفظ آبروی مؤمن از الزامات دین اسلام است/ راست‌گویی‌های بی‌جا از منظر پیامبر(ص)

گروه اندیشه: هدف دین اسلام از تأکید بر حسن‌ظن و گمان‌ نیکو در حق دیگران حفظ آبروی مؤمن است؛ لذا باید از راست‌گویی‌های بی‌جا که موجب گسستن روابط انسانی و اجتماعی می‌شود پرهیز کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی‌فقیه در لرستان در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، با بیان اینکه راست‌گویی یک اصل بنیادین در همه ادیان الهی و فرهنگ‌های انسانی است، گفت: اسلام بر این مهم بسیار تأکید کرده و نشانه مؤمن بودن را راست‌گویی دانسته است؛ به‌طوری‌که فرد مسلمان اگر همه کارهای نیک را انجام دهد اما راست‌گو نباشد اعمال و کردارش پذیرفته نیست.

راست‌گویی‌های بی‌جا

وی ادامه داد: اما دین اسلام که این همه به راست‌گویی سفارش کرده در چند مورد، آن را ناروا دانسته و حتی چنین راستگویانی را در زمره دروغگویان، شمرده است؛ چنان‌که امام صادق(ع) فرمود: مسلمانی که (عاملان ظلم و جور) سراغ مسلمانی را از او بگیرند و راست بگوید و بر اثر همین راست‌گویی، زیانی به آن مسلمان برسد، در زمره دروغگویان محسوب می‌شود، (شیخ مفید، الاختصاص، ص 224).

حجت‌الاسلام میرعمادی بیان کرد: نبی مکرم اسلام(ص) به مولای متقیان، فرمود: ای علی، در سه مقوله «سخن‌چینی»، «خبرناخوشایند دادن به مردی در مورد خانواده‌اش» و «رد و تکذیب کردن موردی که مدعی عمل نیک است»، راست‌گویی زشت است.

سخن‌چینی

وی عنوان کرد: یکی از صفات مؤمنان، پرهیز از سخن‌چینی و نمامی است، زیرا این صفت زشت، همه روابط انسانی و اجتماعی را در هم می‌ریزد و رشته دوستی و مهربانی و ایمان را از هم می‌پاشد، قرآن کریم این پدیده را مذموم و نکوهیده دانسته و در آیه یک سوره مبارکه همزه «وَیْلٌ لِّکُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ؛ واى بر هر بدگوى عیب‌جویى» و همچنین در آیه 11 سوره مبارکه قلم نیز فرموده‌ است: «هَمَّازٍ مَّشَّاء بِنَمِیمٍ؛ عیب‌جوست و براى خبرچینى گام برمى‌‏دارد».

حجت‌الاسلام میرعمادی اضافه کرد: خداوند متعال در آیه 13 سوره مبارکه قلم فرمود: «عُتُلٍّ بَعْدَ ذَلِکَ زَنِیمٍ؛ گستاخ [و] گذشته از آن زنازاده است»، خداوند در این آیه از سخن‌چین به‌عنوان «زنیم» یعنی کسی که اصل و نسب روشنی ندارد نام می‌برد.

سخن‌چینان، بدترین افراد از نظر پیامبر(ص) هستند

نماینده ولی‌فقیه در لرستان با بیان این‌که پیشوایان معصوم به پیروی از قرآن کریم نمامی را نکوهش کرده‌اند، تصریح کرد: در کتاب اصول کافی، جلد 2 و بحارالانوار، جلد 72 نقل شده که رسول خدا(ص) فرمود: «بدترین افراد آن‌هایی هستند که سخن‌چینی می‌کنند و در میان دوستان جدایی می‌افکنند و در جست‌وجوی عیب برای افراد صالح و پاک‌دامنند».

حجت‌الاسلام میرعمادی گفت: در کتاب امالی صدوق، ص 330 نقل شده که امام صادق(ع) فرمود: «چهار گروه از رفتن به بهشت محروم‌اند: کاهن، منافق، دائم‌الخمر و سخن‌چین». شکی نیست که سخن چین گاهی راست هم می‌گوید اما روشن است که او اگر در مطالبی که از دیگران منتقل می‌کند راست هم بگوید کاری فتنه‌انگیز انجام داده است این راست‌گویی‌ها به هیچ وجه از مقوله انسانی و نشانه صداقت و راستی نیست بلکه نشانه آشکاری در بدذاتی اوست.

وی عنوان کرد: سعادت و خوشبختی شوهر به داشتن زنی است که به آن دلخوش باشد اما برخی از افراد به علل و عوامل نادرستی برخی خبرهای راست و حقیقی را که از خانمی دارند به شوهرش می‌رسانند و این‎‌گونه راست‌گویی‌ها باعث کینه و کدورت می‌شود به‌طورمثال این‌که به مردی می‌گویند همسر شما درباره مادر و خواهرت بدگویی می‌کرد یا قبلاً در مورد خودت این حرف‌ها را زده است.

حجت‌الاسلام میرعمادی ادامه داد:  این‌ها همه خبرهای راستی است که آتش بر زندگی مشترک زن و مرد می‌افکند و آینده آن‌ها و فرزندانشان را تباه می‌سازد، این نوع از خبرها نشانه راستی ذات، تربیت فرد و سلامت روحی او نیست بلکه دلیل مهمی بر ناراستی روان اوست؛ لذا معمولاً این رفتارها ریشه در حسادت، کم‌‌ظرفیتی و عقده حقارت افرادی دارد که مرتکب آن می‌شوند.

نماینده ولی‌فقیه در لرستان اظهار کرد: فردی که نمی‌تواند خوشبختی دو زوج را ببیند با خبر ناخوشایند بنای زندگی سعادتمند آن‌ها را بی‌رنگ می‌سازد، هیچ عاقلی چنین فردی را راست‌گو و دلسوز و خیرخواه نمی‌داند، بلکه او را فتنه‌گری می‌داند که این‌گونه خبرها را هم وسیله‌ای برای شیطنت‌های خود قرار داده است.

تکذیب عمل نیک افراد

حجت‌الاسلام میرعمادی عنوان کرد: برخی از انسان‌ها گاهی کارهای نیکی را که کرده‌اند مطرح می‌کنند اما برخی از افراد این کارهای نیک را تکذیب می‌‌کنند این نوع تکذیب‌ها از جنبه‌های مختلفی، غیراخلاقی است زیرا تکذیب کردن سخن کسی آبروی او را می‌برد و به حیثیتش لطمه می‌زند از طرفی اگر راست هم باشد شائبه حسادت را در خود دارد. مشهور است که در حضور حسود اگر فضیلت کسی گفته شود وی یا آن فضیلت را انکار می‌کند، یا آن را عادی جلوه می‌دهد تا آن نیکی و فضیلت جلوه نکند.

وی بیان کرد: در روایتی از کتاب ارشادالقلوب، جلد یک، آمده است که «حسود وقتی نعمتی می‌بیند، شگفت‌زده می‌شود پس از این شگفتی است که به سبب بی‌ظرفیتی و عدم شرح‌ صدر آن را انکار می‌کند» و انکار عمل نیک افراد از جنبه دیگر گمان‌های بد را رواج می‌دهد و اصل اصالت و صحت را متزلزل می‌سازد.

حجت‌الاسلام میرعمادی ادامه داد:  خداوند در آیه 83 سوره بقره «وَإِذْ أَخَذْنَا مِیثَاقَ بَنِی إِسْرَائِیلَ لاَ تَعْبُدُونَ إِلاَّ اللّهَ وَبِالْوَالِدَیْنِ إِحْسَانًا وَذِی الْقُرْبَى وَالْیَتَامَى وَالْمَسَاکِینِ وَقُولُواْ لِلنَّاسِ حُسْنًا وَأَقِیمُواْ الصَّلاَةَ وَآتُواْ الزَّکَاةَ ثُمَّ تَوَلَّیْتُمْ إِلاَّ قَلِیلًا مِّنکُمْ وَأَنتُم مِّعْرِضُونَ؛ چون از فرزندان اسرائیل پیمان محکم گرفتیم که جز خدا را نپرستید و به پدر و مادر و خویشان و یتیمان و مستمندان احسان کنید و با مردم [به زبان] خوش سخن بگویید و نماز را به پا دارید و زکات را بدهید آنگاه جز اندکى از شما [همگى] به حالت اعراض روى برتافتید»، دستور می‌دهد که در برخورد گفتاری با دیگران اصل را بر گفتار نیکو و پسندیده قرار دهید.

نماینده ولی‌فقیه در لرستان اضافه کرد: هرچند که ظاهر این آیه مذکور آن است که با مردم به نیکی سخن بگویید و گفتارتان سبب بغض و عداوت نشود ولی می‌توان با توجه به روایتی از امام صادق(ع) در تفسیر آیه آن را با عنوان شاهدی بر تأیید صحت عمل خیر دیگران دانست، آن حضرت با اشاره به آیه مذکور می‌فرماید: تا زمانی‌که یقین نداری کار دیگران شر، قبیح و ناپسند است درباره آن جز داوری خیر و نیکو نداشته باشید.

ضرورت حسن‌ظن به دیگران

حجت‌الاسلام میرعمادی افزود: بدین ترتیب آیه کریمه به کمک روایت به حسن‌ظن و گمان نیکو در حق دیگران ترغیب و تشویق می‌کند؛ هدف از این کار این است که آبروی مؤمن حفظ شود زیرا مؤمن در پیشگاه خداوند از منزلت و جایگاه والایی برخوردار است و آبروی او از جمله امور مهمی است که نمی‌توان متعرض آن شد.

وی اظهار کرد: خداوند متعال پیامبرش را به علت آبروداری مؤمنان ستوده است، آن حضرت چنان عمل می‌کرد که منافقان وی را متهم به سادگی می‌کردند و می‌گفتند او شخص خوش‌باوری است و قرآن در آیه 61 سوره توبه «وَمِنْهُمُ الَّذِینَ یُؤْذُونَ النَّبِیَّ وَیِقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَیْرٍ لَّکُمْ یُؤْمِنُ بِاللّهِ وَیُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِینَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِینَ آمَنُواْ مِنکُمْ وَالَّذِینَ یُؤْذُونَ رَسُولَ اللّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ؛ و از ایشان کسانى هستند که پیامبر را آزار مى‌‏دهند و مى‏‌گویند او زودباور است بگو گوش خوبى براى شماست به خدا ایمان دارد و [سخن] مؤمنان را باور مى‏‌کند و براى کسانى از شما که ایمان آورده‌‏اند رحمتى است و کسانى که پیامبر خدا را آزار مى‌رسانند عذابى پر درد [در پیش] خواهند داشت»، بیان می‌فرماید که خوش‌باوری آن حضرت به نفع شماست که حفظ آبروی شما را می‌کند و آن‌چه را در دل دارید آشکار نمی‌سازد زیرا اگر پیامبر(ص) می‌خواست بی‌درنگ پرده‌ها را کنار می‌زد و شما را رسوا می‌ساخت و مشکلات فراوانی را برای شما به‌وجود می‌آورد.

حجت‌الاسلام میرعمادی گفت: امام علی(ع) فرمود: «کار برادر دینی خود را به بهترین وجه تأویل کنید تا آن‌گاه که از او رفتاری سر زد که باورت را دگرگون ‌کند گمان بد مبر و نیز به گفتار برادرت تا وقتی که تفسیر نیک می‌توانی کرد گمان بد مبر»؛ لذا حدیث فوق به صراحت مضمون و محتوای فرمایش پیامبر گرامی اسلام(ص) را در این قسمت از وصیت‌نامه دارد که: «سخن کسی را که مدعی عمل نیکی است (هرچند که دروغ هم باشد) تکذیب نکن» زیرا این راست فتنه‌انگیز است و گمان‌های بد را رواج می‌دهد و اصل اصالت صحت را متزلزل می‌کند.