کد خبر: ۱۴۳۵۵۸۴

تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۳۹۳ - ۰۸:۴۱

لسانی فشارکی:

دریافت عنوان خادم قرآن، تأیید مسئولیتی است که همواره احساس کرده‌ام

گروه اندیشه: برگزیده عنوان خادم قرآن با بیان این‌که برگزیده شدن به این عنوان به معنای مسئولیتی است که همیشه در طول عمر احساس می‌کرده‌ام، اظهار کرد: این مسئولیت تأیید و تأکید شده است و من در باقی عمر باید بیش از پیش در این زمینه کوشش کنم.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، در بیست و دومین دوره تجلیل از خادمان قرآن کریم که در نمایشگاه بین‌المللی قرآن در تهران برگزار شد، با حضور رییس جمهور، از 12 نفر از منتخبان و خادمان برگزیده قرآن کریم که با در نظر گرفتن اولویت‌های تخصصی، علمی، هنری و اخلاقی از میان ده‌ها فعال قرآنی انتخاب شده بودند، تجلیل شد.
محمدعلی لسانی فشارکی، مدرس دانشگاه در رشته علوم قرآن و حدیث، یکی از این افراد بود که در زمینه پژوهش به عنوان خادم برگزیده قرآن معرفی شد. وی که از همان کودکی و در کنار پدر و مادر خود به تعلیم و تعلم در زمینه قرآن مشغول بوده است، هم‌اکنون عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج است و چندی است که به عنوان عضو هیئت علمی همکار در گروه مطالعات قرآنی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی نیز فعالیت می‌کند و البته مدتی نیز مدیریت این گروه را به عهده داشت. سوابق علمی و آموزشی اصلی وی در دانشگاه تربیت مدرس بوده و اخیراً تلاش‌هایی برای بازگرداندن وی به این دانشگاه در حال صورت پذیرفتن است.
به مناسبت برگزیده شده استاد لسانی فشارکی به عنوان خادم برگزیده قرآن گفت‌وگویی با وی داشتیم که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید.

ایکنا: جناب استاد! احساس‌تان را از معرفی شدن به عنوان خادم برگزیده قرآن بیان بفرمائید.
در واقع وقتی که من با تکریم خادمان قرآن کریم و این‌که من هم امسال در بین آن‌ها بودم، مواجه شدم، توجهم بیشتر به این مسئله بود که این پدر و مادرم هستند که مورد تکریم قرار گرفتند. آن دو در تمام عمر خود معلم قرآن بودند و برای من هم به عنوان اسوه و الگو مطرح بودند.

ایکنا: خوب از است از همین جا اشاره‌ای بفرمائید به آغاز فعالیت‌های قرآنی خود که سابقه‌ای طولانی هم دارد.
من پنج سالگی خودم را به یاد دارم که سال‌ها با پدرم دائم در جلسات قرآن که آن زمان در اصفهان به عنوان حوزه قرائت نامیده می‌شد، شرکت داشتم. تحت تأثیر همان جلسات در سن پنج سالگی به یاد دارم که در منزل با خواهر کوچکترم جلسه قرآن تدارک می‌کردم و به عنوان معلم قرآن هم فعال بودم. فعالیت قرآنی من از همین جا شروع می‌شود و تمام عمر من در یک کلمه خلاصه می‌شود: «معلمی در حوزه قرآن کریم»، که البته همواره با تعلم و دانشجویی و دانش‌طلبی هم همراه بوده است.
آن چه نیز در ادامه راه زندگی من جریان یافت، یعنی پنج سال طلبگی در حوزه، سه سال در اصفهان و دو سال در قم و بقیه سنوات هم در طی تحصیلات تکمیلی دانشگاه در دانشکده الهیات دانشگاه تهران، با همین حساب و همین انگیزه بود که بتوانم معلم موفق‌تری در ارتباط با فعالیت‌های قرآنی باشم.
کارهای دیگر من هم که گاهی به صورت ترجمه و تألیف و امور دیگر شکل گرفته است، همگی در حاشیه معلمی قرآن بوده است. عبارتی که در این جا می‌توانم به کار ببرم، این است که طی این سال‌ها تنها چیزی که به آن توجه داشته‌ام و تنها احساسی که داشته‌ام، با قرآن زیستن بوده است و تعبیر مرحوم اقبال لاهوری همیشه مد نظر من بوده است که «گر تو می‌خواهی مسلمان زیستن/ نیست ممکن جز به قرآن زیستن».
همه امور هم تحت تأثیر همین زیستن با قرآن شکل می‌گرفته است که بحمدلله در نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم در ماه مبارک رمضان امسال منجر به تکریم بنده هم در عداد خادمان قرآن کریم شد.
ایکنا: برگزیده شدن به عنوان خادم قرآن کریم برای شما چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟ چه باری دارد و چه تعبیری از آن دارید؟
این عنوان، عنوان خیلی والایی است و همان طور که اشاره کردم بیش از این که خودم را شایسته چنین عنوانی بدانم، این گونه حساب کردم که در واقع پدر و مادر من که به حق شایسته چنین عنوانی بودند به این ترتیب دارند مورد تقدیر و تکریم قرار می‌گیرند. این عنوان، عنوان بسیار بزرگ و افتخار بسیار بزرگی برای من خواهد بود.
این‌که چه معنایی برای من دارد، باید بگویم که به عنوان یک مسئولیت برای من معنا دارد؛ مسئولیتی که همان طور که اشاره کردم، همیشه در طول عمر احساس می‌کرده‌ام. معنای این عنوان این است که این مسئولیت تأیید و تأکید شده است و من در باقی عمر باید بیش از پیش و بسیار بیشتر از گذشته، در این زمینه سعی کنم که در این زمینه کوشش داشته باشم و کوتاهی نداشته باشم، انشاءالله.
ایکنا: شما در حال حاضر چه دغدغه‌هایی در حوزه فعالیت‌ها و پژوهش‌های قرآنی دارید؟
در این رابطه مناسب است که اشاره کنم به اتفاقی که 17 تیرماه در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی افتاد. سروران و اساتید در پژوهشگاه و خارج از پژوهشگاه در قالب یک سلسله نشست‌های علمی وضعیت حال و چشم‌انداز آینده مطالعات قرآنی را مورد توجه قرار دادند که شش نشست را در بر گرفت و ششمین نشست با توصیه و تصویب اساتید و سروران در 17 تیرماه به من تعلق گرفت. در آن جا من در هفت محور کارهایی را که در طول سنوات گذشته قبل و بعد از انقلاب اسلامی انجام داده‌ام، ارائه کردم. من فکر می‌کنم که اگر عناوین این محورها را عرض کنم، برای نشان دادن نوع کوشش‌ها و دغدغه‌ها کفایت کند و به اضافه آن اشاره‌ای که قبلاً کردم که همه این‌ها در واقع حاشیه معلمی من در حوزه امور قرآنی بوده است. من همیشه احساس می‌کردم که وظیفه دارم معلم قرآن باشم و طبعاً به نحو مقتضی‌تر و به طریق اولی دائم متعلم و شاگرد مکتب قرآن باشم و وظیفه داشتم و دارم که دائم کوشش کنم که هر چه بیشتر خودم را در این زمینه تجهیز کنم.
این محورها عبارت بودند از: «طرح جامع آموزش زبان قرآن کریم» (که طی 30، 40 سال گذشته این طرح کمابیش در جریان است)، «روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم»، «سوره‌شناسی یا قرآن‌شناسی تفصیلی»، «تفسیر سوره‌شناختی آیات»، «قصص قرآن؛ بازخوانی، آسیب‌شناسی و تفسیر کاربردی»، «مطالعات قرآنی در سیره نبوی» و در نهایت «تفسیر ترتیبی قرآن کریم». این‌ها هر کدام نیاز به توضیحات مناسبی دارد که این توضیحات در آن نشست علمی در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ارائه شده است و از طریق گزارشی که خبرگزاری ایکنا هم از این نشست داده است قابل دسترسی است و همین گزارش در صفحه اینترنتی پژوهشگاه علوم انسانی نیز منعکس شده است.
ایکنا: اگر اشاره‌ای هر چند مختصر به محتوای این محورها و مباحث داشته باشید شاید بد نباشد؛ تا مخاطبان ما فی الجمله یک آشنایی با کارهای شما و رویکرد شما در مباحث قرآنی پیدا کنند و شاید تجربیات شما بتواند راهکارهای مناسبی پیش‌روی متولیان امور در زمینه گسترش مفاهیم قرآنی قرار دهد.
خود این عناوین با اندک تأملی از سوی کاربران و مخاطبان شما می‌تواند نشان‌دهنده همه آن مسائلی که سؤال کردید باشد. به همین خاطر اشاره‌ای می‌کنم به آن چه حاصل فعالیت در محورهای ذکر شده بوده است.
در مورد طرح آموزش زبان قرآن کریم یک کتاب با همین عنوان در انتشارات زینی در قم در سال‌های گذشته منتشر شده که ظاهراً به دو چاپ رسیده است. کتاب آموزش زبان قرآن کریم می‌تواند توضیحات لازم در این باره را تا حد درس‌نامه و طرح درس و بقیه تفصیلات مطلب در بر داشته باشد.
در محور روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم هم سال‌ها با جزوه کار می‌کردیم تا این‌که معاونت پژوهشی دانشگاه زنجان آن را در قالب کتابی با همین عنوان تا سه نوبت چاپ کرد و در سال‌های اخیر بوستان کتاب تجدید چاپ مرتب و مستمر آن را به عهده گرفته است و از این طریق قابل دسترسی است. در این کتاب همه توضیحات مربوط به روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم می‌تواند مورد دسترسی قرار بگیرد. در بعضی از سایت‌ها هم امکان دانلود کل محتوای این کتاب با چاپ‌های قبل و ویراست اول آن فراهم است.
در زمینه سوره‌شناسی هم کتابی در دست تألیف و نزدیک به چاپ و نشر است. در محور تفسیر سوره‌شناختی آیات، 10 کارگاه چهارساعته برگزار شده است که جمعی مشغول تدوین آن به صورت کتاب هستند. در زمینه قصص قرآن تا به حال دو کارگاه برگزار شده است، یکی با عنوان «قصه یوسف صدیق» و دومی با عنوان «قصه آفرینش» و سومی هم با عنوان «قصه آدم ابوالبشر» در آستانه برگزاری است.
در زمینه مطالعات قرآنی در سیره نبوی هم 10 کارگاه چهار ساعته در سال‌های گذشته برگزار شده است که محتوای آن‌ها هم در کتابی با عنوان درآمدی بر مطالعات قرآنی در سیره نبوی تدوین شده و توسط نشر نصایح در قم چاپ و منتشر شده و از این طریق قابل دسترسی است. در زمینه تفسیر ترتیبی قرآن کریم نیز 10 کارگاه برگزار کرده‌ایم که منتظر فرصت‌های زمانی و مکانی مناسب برای ادامه دادن این کارگاه‌ها هستیم.
اگر به این عناوین توجه کنیم هم دغدغه‌ها، هم راهکارها، هم راهبردها و همه مسائل در آن‌ها مشخص است و می‌ماند تفصیلات بیشتر که باید جای دیگری به آن اختصاص داد.
ایکنا: به لحاظ صنفی و اجرایی مسئله‌ای وجود ندارد که بخواهید بیان کنید؟
من تنها به خاطر دوستانی که در این سال‌ها اقدام به نشر و پخش این آثاری که بعضی از آن‌ها را اشاره کردم و بعضی هم هنوز به چاپ و نشر نرسیده است، فقط در جهت کمک به آن‌ها که غیرمستقیم پشتیبانی از کارهای ما هم به حساب می‌آید، تنها چیزی که مورد تقاضای ماست، این است که وزارت ارشاد و نهادهای دیگری که مسئولیت این حوزه‌ها را دارند با قول قطعی خرید شمارگان مناسبی از کتاب‌ها به ما و به ناشرین این امکان را بدهند که کتاب‌های قبلی تجدید چاپ شود و کتاب‌هایی که آماده است یا می‌تواند برای انتشار آماده شود، مسیر خود را در این بازار صعب العبور انتشارات طی کند.
ایکنا: در پایان اگر سخن دیگری دارید بفرمائید.
از همه خادمان حقیقی قرآن کریم و شما و سایر برادران و خواهرانی که در این مسیر کوشش می‌کنند که این مسائل را هر چه بیشتر مطرح کنند و مسئولیت‌ها هر چه بیشتر گوشزد شود و توجه‌ها بیشتر شود و غفلت‌ها بیشتر زدوده شود، من از همه شما و همه سروران و اساتیدی که غالب آن‌ها را بیش از خودم مستحق عنوان بزرگ و افتخار بزرگ خادم قرآن کریم می‌دانم، از همه آن‌ها التماس دعا دارم.