کد خبر: ۱۴۳۶۶۲۷

تاریخ: ۱۵ مرداد ۱۳۹۳ - ۱۳:۵۲

شیخ شهاب‌الدین سهروردی؛ فیلسوفی که حکمت اشراق را به منتهای کمال رساند

گروه اندیشه: شهاب‌‎الدین سهروردی، در سهرورد زنجان متولد شده و بزرگ‌ترین فیلسوفی است که حکمت اشراق را به منتهای کمال رساند و به همین سبب او را «شیخ اشراق» لقب دادند.

به گزارش خبرگزاری بین‏‌المللی قرآن(ایکنا) از زنجان، در نیمه دوم قرن ششم هجری یکی از بزرگ‌ترین فلاسفه عالم در ایران ظهور کرد، چنان‌که تنها به دلیل وجود او می‎توان قرن ششم را یکی از مهم‎ترین ادوار تاریخ فلسفه به شمار آورد؛ این فیلسوف شهیر، شهاب‎الدین ابوالفتوح یحیی‌بن حبش‌بن امیرک‌السهروردی فیلسوف بزرگ ایران است که در سال 549 در ناحیه سهرورد واقع در نزدیکی زنجان متولد شد و در سال 587 در حالی‏‌که بیش از 38 سال از عمرش نگذشته بود، در حلب به فرمان صلاح‌الدین ایوبی و با تحریک متعصبان به قتل رسید.

این فیلسوف بزرگ، حکمت و اصول فقه را نزد استاد فخرالدین عمررازی در شهر مراغه فرا گرفت، در علوم حکمی و فلسفی او حد زمان و سرآمد دوران شد، به وحدت ذهن و پاک‌دلی و نیک‌اندیشی بر بسیاری از حقایق تحقیق کرد و به همین سبب او را «الموید بالملکوت» لقب دادند.

شهاب‌‎الدین سهروردی، بزرگ‌ترین فیلسوفی است که حکمت اشراق را به منتهای کمال رساند و به همین سبب او را «شیخ اشراق» لقب دادند.

منشأ حکمت اشراق، فلسفه افلاطون است که بعد از وی در حوزه علمی اسکندریه به وسیله نوافلاطونیان تجدید شد و در عهد خسرو انوشیوروان بر اثر مهاجرت عده‌ای از فلاسفه مدرسه آتن، در ایران پراکنده شد.

نظریه سهروردی، التقاطی است؛ زیرا او تنها از نظر افلاطون و پیروان او استفاده نکرده، بلکه چنانکه خود بارها اشاره کرده است از فلسفه متداول در ایران نیز استفاده شایانی برده و این طریق همان است که سهروردی در آثار خود از آن به طریق «خسروانی» تعبیر می‎کند.

شیخ شهاب‌الدین سهروردی کمال آدمی را در ریاضت و راهنمایی ذوق می‌داند و مطلوب را از راه عیان و طریقت می‎جوید و در یکی از اشعار خود چنین می‌گوید «هان تا سررشتۀ خرد گم نکنی / خود را ز برای نیک و بد گم نکنی / رهرو تویی و راه تویی منزل تو / هشدار که راه خود به خود گم نکنی».

شهرزوری از شاگردان سهروردی، 49 کتاب و رساله به زبان فارسی و عربی به استاد خود نسبت داده است که مهم‎تر از همه یعنی آنها که به واقع نماینده کامل و معرف گویای حکمت شیخ اشراق است، «حکمت‎الاشراق التلویحات»، «مقاومات المشارع و المطارحات»، «رسالة‌العشق»، «رسالة‌لعشق»، «رساله آواز پر جبرئیل»، «رساله عقل سرخ» و «صفیر سیمرغ» و «رساله یزدان شناخت» است.