کد خبر: ۱۴۴۰۷۴۸

تاریخ: ۲۸ مرداد ۱۳۹۳ - ۰۹:۰۴

آیت‌الله‌العظمی سبحانی:

تکفیری‌ها ایمان و کفر را برای خودشان احتکار کرده‌اند

گروه حوزه‌های علمیه: تکفیری‌ها امروزه ایمان و کفر را برای خودشان احتکار کرده‌اند، در حالی که نمی‌شود این دو واژه و اصطلاح دینی را احتکار کرد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا) آیت‌الله‌العظمی جعفر سبحانی، 27 مرداد در دومین روز از سلسله نشست‌های کلام و اندیشه اسلامی با موضوع «تقریب یا تکفیر» به تعریف معنی لغوی کفر پرداخت و آن را پوشاندن شیء معنا کرده و ابراز داشت: کافر نیز یا حق را می‌پوشاند و یا اشخاص را در تاریکی قرار می‌دهد.

ایشان یادآور شد: کفر به معنای انکار نیز به کار رفته است که نمونه آن در آیه 25 سوره مبارکه عنکبوت که می‌فرماید: «وَقَالَ إِنَّمَا اتَّخَذْتُم مِّن دُونِ اللَّهِ أَوْثَانًا مَّوَدَّةَ بَیْنِکُمْ فِی الْحَیَاةِ الدُّنْیَا ثُمَّ یَوْمَ الْقِیَامَةِ یَکْفُرُ بَعْضُکُم بِبَعْضٍ وَیَلْعَنُ بَعْضُکُم بَعْضًا وَمَأْوَاکُمُ النَّارُ وَمَا لَکُم مِّن نَّاصِرِینَ» دیده می‌شود.

این مفسر قرآن در ادامه با بیان این که واژه ایمان نیز در قالب ثلاثی مجرد به معنی امنیت است و از نظر ثلاثی مزید در صورتی که با «مِن» بیاید، معنای اول را دارد و اگر با «لام» یا «باء» همراه شود، تصدیق یک مطلب یا عمل معنا می‌شود، افزود: کفر و کافر شدن از جهت اصطلاحی در 5 نظریه تعریف می‌شود که گروهی به نام «کرامیّه» تصدیق زبانی به ایمان را کافی می‌دانند در حالی که این نظر درست نیست زیرا اگر فردی به زبان اقرار به ایمان می‌کرد ولی در قلب او این اعتقاد نبود، پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) آن را قبول نداشتند.

ایشان با بیان این که افرادی به نام «جهمیّه» تصدیق قلبی را برای ایمان کافی می‌دانند و زبان را ملاک نمی‌دانند، یادآوری کرد: اینان نقطه مقابل «کرامیّه» هستند که در استدلال خود به ماجرای فشاری که به عمار وارد می‌کردند تا رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را رد کند، اشاره می‌کنند.

این مرجع تقلید اضافه کرد: پاسخ آنان این است که تقیه استثنا محسوب می‌شود و این استدلال کافی نیست، زیرا بر اساس آیه 14 سوره نمل که می‌فرماید: « وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَیْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْمًا وَعُلُوًّا فَانظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِینَ»، فراعنه با آنکه ایمان زبانی نداشتند ولی در قلبشان بود و در عین حال در دریا غرق شدند.

آیت‌الله سبحانی با اشاره به این که خوارج نیز که افرادی تندرو هستند، ایمان را زبانی، قلبی و عمل به واجبات و ترک محرمات می‌دانند و معتقدند که اگر فردی در طول عمرش یک گناه انجام دهد، کافر خواهد شد، ابراز داشت: پاسخ به این افراد این است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در جایی فرد زانی را رجم کردند و سپس بر بدن آن میت نماز خواندند و نیز دزدی را مجازات کردند، ولی بعد از مرگ پدرش ارث به او رسید، در حالی که اگر کافر بود از مسلمان ارث نمی‌برد.

آیت‌الله سبحانی در ادامه به نظریه معتزله اشاره کرد و گفت: آنان معتقدند که ایمان تصدیق زبانی، قلبی و عملی است و فرد گناهکار از دایره ایمان خارج می‌شود با این تفاوت که جایی بین ایمان و کفر قرار خواهد گرفت و در واقع حد وسط آن دو است.

ایشان، نظریه پنجم و درست را نظر مشهور علمای اسلام دانست که تصدیق زبانی و قلبی به ایمان کافی است و تاکید کرد: این دو باید با یکدیگر هماهنگ و مطابق باشند. بنابراین با توجه به معنای سوره «عصر» فرد گناهکار از دایره ایمان خارج نمی‌شود و گناه او ایمانش را از بین نمی‌برد بلکه نسبت به جرمش تنبیه شده و عذاب می‌شود.

این مفسر قرآن با اشاره به این که تکفیری‌ها امروزه ایمان و کفر را برای خودشان احتکار کرده‌اند، در حالی که نمی‌شود این دو واژه و اصطلاح دینی را احتکار کرد، ابراز داشت: نکته دیگر که در مقابل کارهای تکفیری‌ها می‌شود، بیان کرد این است که جهاد به معنی تلاش و کوشش در راه ارائه ایمان و دین است و به همین جهت نمی‌توان آن را مترادف قتل و کشتار دانست و در واقع ایمان را نباید با نجات در آخرت یک عنوان برشمرد.

آیت‌الله سبحانی با اشاره به نحوه نظردهی فرد فیلسوف در یک امر و اهمیت نداشتن نتیجه آن، اظهار داشت: بر خلاف آن، اگر برای اجرای دستورات الهی و نظریه دینی که بر دوش پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) است، مانعی باشد، برداشته می‌شود.

ایشان افزود: باید بدانیم که ایمان درجه‌های مختلفی دارد و بالاترین آن‌ها ایمان معصومین(علیهم السلام)  و پیامبران است.

سلسله نشست‌های کلام و اندیشه اسلامی با موضوع «تقریب یا تکفیر» از 25 مرداد تا 4 شهریور در مدرسه علمیه سلیمانیه مشهد با حضور آیت‌الله العظمی سبحانی برای برادران و خواهران در حال برگزاری است.