کد خبر: ۱۴۸۳۶۱۰

تاریخ: ۲۳ فروردين ۱۳۸۵ - ۱۵:۵۹

پیدایش «مدارس اسلامی» در دوره‌ي پهلوي اول واکنشی به آزادي عمل غير ديني بود

گروه انديشه: به دنبال برخي تحولات و پيدايش آزادي عمل غير ديني در دوره‌ي پهلوي اول كه به تدريج منجر به دور افتادن نظام آموزش و پرورش از ديانت شد، بسياري برآن شدند تا در فرصتي مقتضي با فضاي حاكم بر جامعه‌ به مخالفت برخيزند. اين موقعيت پس از بركناري رضاخان از قدرت، به دست آمد و گروه مذكور كانون‌هايي را موسوم به مدارس اسلامي تاسيس كردند.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، انتشارات مركز اسناد انقلاب اسلامی، كتاب «مدراس اسلامی در دوره پهلوی دوم» را به قلم ناهيد روشن‌نهاد منتشر كرد.
شيوه تدريس و تعليم در مدارس نوين و خارجی، يكی از روش‌های تهاجم فرهنگی رژيم پهلوی به ارزش‌ها و معيارهای اسلامی بود. جامعه دينی ـ فرهنگی ايران، در رويارويی با اهداف اين تهاجم و به نيت اشاعه فرهنگ دينی با توجه به شرايط مساعد پس از شهريور 1320، اقدام به تأسيس نهادهای آموزشی‌ای به نام مدارس اسلامی نمود.
تعداد اين مدارس با وجود فشارهای سياسی تا پيروزی انقلاب اسلامی به بيش از هشتاد مدرسه می‌رسيد. اين نهادهای فرهنگی، با ترويج مذهب و تربيت نسلی مجهز به علوم اسلامی و علوم جديد، زمينه‌های پيدايش انقلاب اسلامی را فراهم كردند. در اين كتاب نقش مدارس اسلامی، مشهور به مدارس ملی در انقلاب اسلامی در سه فصل بررسی می‌شود.
فصل اول به زمينه‌های ظهور مدارس اسلامی در دوره پهلوی دوم می‌پردازد. سیر تحول مدارس اسلامی در ایران پس از اسلام تا دوره معاصر، نگاهی اجمالی به وضعیت آموزشی در دوران معاصر و بسترها و علل تشکیل مدارس اسلامی در دوره پهلوی دوم از عناوین مطالب مطرح شده در این فصل است. فصل دوم، شكل‌گيری و جهت‌گيری‌های آموزشی، عقيدتی و سياسی مدارس اسلامی را بررسی می‌كند. مدارس جامعه تعلیمات اسلامی، مدرسه دخترانه رفاه و مدارس اسلامی غیرسیاسی نیز عنوان‌های مطالب این فصل است. و در فصل سوم نقش و تأثير‌گذاری مدارس اسلامی در تحولات اجتماعی ـ سياسی مورد كنكاش قرار می‌گيرند.
در پیش‌گفتار كتاب می‌خوانیم: «مدارس اسلامي پديده‌ي نوظهوري بود كه بنابر مقتضيات زمانه درصدد برآمد به گونه‌اي جواب‌گوي نياز جامعه درمسائل ديني ـ آموزشي باشد... ظهور مدارس اسلامي در دوره‌ي معاصر، به دهه‌ي 1320 به بعد بازمي‌گردد. به دنبال برخي تحولات و پيدايش بعضي ارگان‌ها و كانون‌ها و سرانجام آزادي عمل غير ديني در دوره‌ي پهلوي اول كه به تدريج منجر به دور افتادن نظام آموزش و پرورش كشور از ديانت و بنيادهاي ملي خود شد، بسياري برآن شدند تا در فرصتي مقتضي با فضاي حاكم بر جامعه‌ به نوعي به مخالفت برخيزند. اين موقعيت پس از شهريور 20 و بركناري رضاخان از قدرت، به دست آمد. گروه مذكور كه اغلب از قشر فرهنگيان مذهبي، روحانيون روشن‌انديش و بازاريان متدين بودند، به منظور اشاعه‌ي اصول و موازين ديني و اخلاقي، كانون‌هايي را موسوم به مدارس اسلامي تاسيس كردند». در اين كتاب، نخست، با نگاهي تاريخي به اوضاع آموزشي ايران در دوره‌ي معاصر، زمينه‌ها و علل ظهور مدارس اسلامي در دوره‌ي پهلوي دوم بررسي گرديده و سپس نحوه‌ي شكل‌گيري، جهت‌گيري‌هاي آموزشي ـ عقيدتي و سياسي تمام مدارس اسلامي شناخته شده به تفصيل بيان شده است. در پايان تاثيرات متقابل مدارس و جامعه و نقش اين كانون‌ها در تحولات اجتماعي، فرهنگي و هم‌چنين انقلاب اسلامي بررسي گرديده است.
كتاب «مدارس اسلامی در دوره پهلوی دوم» اسفندماه سال 1384 با حجم 231 صفحه، با شمارگان دو هزار نسخه و بهاء 15000ریال منتشر شد.