کد خبر: ۱۴۸۴۹۵۰

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۳۸۵ - ۱۲:۱۵

امتياز تفسير «پرتوی از قرآن» وجه هدايتی و تربيتی آن است

گروه انديشه: تفسير «پرتوی از قرآن» تفسيری جامع است كه از شيوه‌های مختلف تفسيری به ويژه تفسير ادبی، علمی و اجتماعی بهره فراوان برده است اما وجه امتياز اين تفسير، جنبه هدايتی و تربيتی آن است كه به نثری دلپذير و جذاب نوشته شده است.

به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، آثار تفسيری از عوامل اصلی پي‌ريزی اركان فرهنگ اسلامی و به مثابه يكی از بنيادي‌ترين حركات جامعه دانشوران مسلمان در قلمرو انديشه اسلامی بوده است اگرچه تفاسير نگاشته شده در بسياری از مواضع به ويژه آنچه مربوط به اصول و كليات دين و نيز احكام محوری شريعت است با هم اتفاق نظر دارند اما نمي‌توان اختلافات تفسيری را ناديده گرفت.
هر مفسری از جهت و ديدگاه‌ خاصی به قرآن نگريسته است و همين ديدگاه‌های گوناگون موجب شده است تا تفاسير نيز براساس تعيين سبك‌ها و رويدادهای تفسيری تنظيم و طبقه‌بندی گردند.
واقعيت اين است كه بيشتر مفسران ما در آغاز تفسير، مبانی و روش‌های خود را منقح نساخته‌اند ليكن مبانی و شيوه‌‌های تفسيری قرآن در جای جای تفسيرشان نمايان است، از اين رو با توجه به اهميت آگاهی از روش صحيح فهم و تفسير قرآن، لازم است تا با مطالعه تفاسير و بررسی آرا و نظرات مفسران و شيوه كاربردی آنان روش تفسيری آنان را در يك نظام طبقه بندی دقيق و جامع مورد ارزيابی قرار داد.
شناسايی روش تحقيق قادر است اطلاعات و داشته‌های فراوانی را به خلاقيت برساند، تجربه و تحليل و بررسی روش كار قرآنی نو انديشان معاصر از جمله روش تفسيری آيت الله طالقانی در جهت سوق پژوهش‌های قرانی به سوی پژوهش‌های روشمند، امری است كه ضرورت آن به نيكی احساس مي‌شود.
«روش تفسيری آيت الله طالقانی» عنوان رساله‌ای در مقطع كارشناسی ارشد است كه به شناخت روش آيت الله طالقانی در تفسير «پرتوی از قرآن» مي‌پردازد.
اين اثر برگرفته از مقدمه و پنج فصل است كه عناوين آنها عبارتند از:
فصل اول: سوانح ايام
فصل دوم: مصلحان و بازگشت به قرآن
فصل سوم: روش تفسيری آيت الله طالقانی
فصل چهارم: منابع تفسير
فصل پنجم: علوم قرآن در تفسير پرتوی از قرآن
مسئله تحقيق، ضرورت تحقيق، پيشنيه تحقيق، روش تحقيق، اهداف تحقيق و نتيجه تحقيق از مباحث مطرح در مقدمه اين رساله است.
نگارنده در فصل اول به بيان سرگذشت و زندگي‌نامه آيت الله طالقانی مي‌پردازد.
در فصل دوم معنای مهجوريت قرآن، علل مهجوريت قرآن و ديدگاه آيت الله طالقانی را در اين زمينه شرح مي‌دهد.
در فصل سوم ابتدا معنای لغوی و اصطلاحی تفسير و تفسير در قرآن را بيان كرده و سپس به تبيين روش آيت الله طالقانی در تفسير «پرتوی از قرآن» از منظر سير نگارش، پردازش و پرورش، سبك ترجمه، مآخذ در تفسير، گرايش تفسيری، و ... مي‌پردازد.
معنای تفسير قرآن به قرآن، طالقانی در تفسير قرآن به قرآن، چگونگی بهره‌گيری طالقانی از قرآن، توجه به سياق، تفسير موضوعی، تفسير ادبی (واژگانی)، احاديث و روايات، نقد و بررسی اسرائيليات، تاريخ، عقل، جايگاه عقل و انديشه طالقانی، جلو‌ههای عقل گرايی در تفسير پرتوی از قرآن، نكوهش تقليد، برداشت عقلی، پرهيز از تفسير به رأی، نقد و بررسی تفاسير، نقد تفاسير سنتی، نقد تفاسير علمی، مناقشه با اهل كتاب، علم، ادب عرب، نكات نحوی و صرفی، بررسی قرائات لغت شناسی، معانی حروف، ساختار‌شناسی، فواصل و معانی آهنگ و معانی، طول و لحن و وزن و معانی از مباحث مطرح در فصل چهارم است.
نگارنده در فصل پنجم علوم قرآنی مطرح در تفسير پرتوی از قرآن از قبيل: تمثيل و مثل، مكی و مدنی، اسباب النزول، اعجاز قران، محكم و مشابه، آيت الاحكام، تأويل، نسخ را شرح مي‌دهد.
وی در پايان رساله اين گونه نتيجه مي‌گيرد: تفسير پرتوی از قرآن تفسيری جامع است كه از شيوه‌های مختلف تفسيری به ويژه تفسير ادبی، علمی و اجتماعی بهره فراوان برده است اما وجه ممتاز اين تفسير جنبه هدايتی و تربيتی آن است كه به نثری دلپذير و جذاب نوشته شده است، مرحوم طالقانی از علوم مختلف از علوم تجربی گرفته تا دانش‌های نظری چون فلسفه، فقه، ادبيات عرب، اخلاق و به ويژه علوم قرآنی در جهت تفسير هدايتی قرآن بهره جسته است، طالقانی در تفسير خود از منابع شش گانه قران، روايات، تاريخ، عقل، علم و ادب استفاده كرده است ولی پذيرش و بهره‌گيری از هر يك از اين منابع را در گرو عرصه بر قرآن و هماهنگی با آن مي‌داند.
«روش تفسير قرآنی آيت الله طالقانی» عنوان رساله‌ای از «اشرف زارع بيدكی» در رشته الهيات و معارف اسلامی، گرايش علوم قرانی و حديث دانشكده ادبيات و علوم انسانی دانشگاه تربيت معلم تهران است كه به راهنمايی دكتر احمد امام‌زاده و مشاورت دكتر عبدالوهاب شاهرودی در اسفند 1384 به نگارش درآمده است.