کد خبر: ۱۵۷۷۲۱۴

تاریخ: ۱۱ شهريور ۱۳۸۶ - ۱۷:۵۰

چگونگی اقتباس از قرآن برای خلق نمايشنامه / 13

«كرمی» نمايشنامه‌نويس: نگاه قرآن به آخرت دستمايه مناسب برای اقتباس نمايشی است

گروه هنر: نگاه ويژه قرآن به مسئله آخرت، معاد و سرنوشت انسان يكی از مواردی است كه مناسب اقتباس نمايشی از قرآن است.

«شهرام كرمی» نويسنده، كارگردان و مدرس تئاتر در گفت‌وگو با خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) با بيان اين مطلب گفت: قرآن به دليل توجه به مسائل معاد و سرنوشت انسان در آخرت منبع غنی برای اقتباس نمايشی است زيرا دغدغه هنر نمايش هم رساندن انسان به نيك‌بختی و سعادت است.
وی ادامه‌داد: قصص قرآن به دليل غنا و محتوای عميق خود در همه زمينه‌های مربوط به زندگی معنوی بشر بهترين دستمايه برای خلق نمايش است اما نوشتن در اين زمينه به دليل تعلق داشتن قرآن به عموم مردم مسلمان كاری بس دشوار است.
نويسنده نمايشنامه «پوكه‌های برنجی» افزود: نگاه نويسنده به قرآن برای اقتباس نمايشی بايد بسيار بالغ، وسيع و عميق باشد تا نتيجه مطلوب حاصل شود اما متأسفانه حضور نويسندگان حرفه‌ای در اين جايگاه بسيار كمرنگ است و اغلب نويسندگان كم تجربه دست به اقتباس قرآنی می‌زنند كه به دليل خامی قلم با مشكل مواجه می‌شوند.
اين كارگردان تئاتر تصريح‌كرد: نگاه نمايشنامه‌نويس به قرآن بايد بايد منحصربه‌فرد و مستقل باشد زيرا به همان دليل تعلق عمومی قرآن به مسلمانان، مخاطب كوچك‌ترين تحريف يا اشكال را متوجه می‌شود. در واقع بايد حساسيت‌های مخاطب را به قرآن در اقتباس نمايشی مد نظر گرفت.
وی اظهار داشت: كار نمايشنامه‌نويس در اقتباس با روايت خود قصه ارزشی ندارد بلكه تعبيه نگاه خلاقانه و ايجاد بسترهای نمايشی متفاوت مهم‌ است. كم‌كاری در اين زمينه نيز به دليل نبودن ظرفيت نمايشی قصص قرآنی نيست بلكه به دليل پيچيدگی و مسئوليت كار است كه اكثر نويسندگان حرفه‌ای از وارد شدن به اين حيطه پرهيز می‌كنند.
نويسنده نمايشنامه «يونس پيامبر» توضيح‌داد: قرآن كتاب آسمانی است كه مباحث آن نيز پيچيده است بنابراين نمی‌توان با آن به سادگی برخورد كرد و يا به سادگی از كنار عمق مفاهيمش گذشت.
وی درباره امكان ايجاد اختلاف در اقتباس‌های خلاقه ميان نويسندگان و علما توضيح‌داد:‌ به نظر من مشكل نمايشنامه‌نويسی قرآنی علما نيستند زيرا به اندازه كافی در زمينه مفاهيم قرآن كتاب‌های تفسير توسط علمای دين نوشته شده‌است كه می‌تواند راهگشای نمايشنامه‌نويسان باشد. معضل نمايشنامه‌نويسی قرآنی عدم ورود نمايشنامه‌نويسان حرفه‌ای به اين حيطه و قلم‌فرسايی در اين زمينه است.
نويسنده نمايشنامه «ديوار» با موضوع دفاع مقدس، درباره ويژگی «مضامين» قرآن در اقتباس نمايشی توضيح‌داد: استفاده از قصه‌ها يا مضامين قرآنی بستگی به نگاه نويسنده دارد زيرا قرآن به اندازه‌ای غنی است كه در استفاده از مضامين آن بستر وسيعی ايجاد می‌شود.
وی ادامه‌داد: تصميم نويسنده انتخاب او را مشخص می‌كند اما مضامين قرآنی نمود بيشتری در زندگی بشر امروز دارد و آنچه در حال حاضر مهم است پيدايش بستر مناسب برای فعاليت حرفه‌ای نمايشنامه‌نويسان با موضوع قرآن است.
اين مدرس ادبيات نمايشی درباره قابليت استفاده از قصه‌ها و مضامين قرآنی در نمايش مدرن توضيح‌داد: خاصيت هنر محدود نبودن به عنصر زمان است و قرآن كريم نيز كتابی است كه برای طول حيات بشر نازل شده و محدوديت‌پذير نيست به همين دليل انسان در دنيای روبه رشد و تحول امروز هيچ‌گاه بی‌نياز از كتاب الهی نيست.
نويسنده فيلمنامه «آسيه» در پايان عنوان كرد: در مورد سبك‌های تئاتری و ارتباطشان با نمايشنامه‌های قرآنی هيچ محدوديتی وجود ندارد و بسته به شرايط زمان و مكان می‌توان به خلاقيت‌های نمايشی دست زد. معجزه قرآن نيز در اين است كه در همه قرن‌ها و اعصار برای مردم قابل استفاده باشد.